Lesbók Morgunblaðsins - 22.01.1933, Blaðsíða 6

Lesbók Morgunblaðsins - 22.01.1933, Blaðsíða 6
22 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS Kurt uon Schleicher ríkisfcanslari. . v Schleicher á tali við v. Papen. Það er fátítt, að liermanni lilotn- ist sú upphefð að vera gerður að kanslara í Þýskalandi. Það hefir aðeins komið fyrir tvívegis. J fyrra skiftið fyrir 40 árum, þegar ('aprivi tók við af Bismarck, og í.ú í annað sinn, er Hindenburg gerði Schleicher hershöfðingja að kanslara. Það hefir margt verið rœtt og ritað um þenna hershöfðingja, síð- an þýska lýðveldið var stofnað. Menn hafa sagt að hann væri ráð- gáta, Sphinx, undirróðursmaður, brögðóttur, skuggi allra stjórna, ráðandi herliðsins, iðjuhöldur. Og ekki er það nafn til á stjórnmála- manni, að houum hafi ekki verið uefið það, bæði í góðum og illum tilgangi. Stundum hafa vinstri menn hatað hann. stundum hafa liægrimenn* vantreyst honum. Og fram á seinustu stundu hafa marg- i;- haft illan bifur á honum. Það hlaut að vera eitthvað athugavert við þann mann. sem var samtímis samverkamaður jafnaðarmanna- foringja og liafði samband við Nazista! Það eru ekki margir, sem þekkja hann rjett, þennan mann. sem er óháður öllum flokkum og við- skiftarekstri. Schleicher hershöfðingi er fædd- ur hermaður, eins og forfeður lians. Paðir lians tók ungur þátt í stríðinu 1870, og hann var hinn fyrsti í sinni hersveit. sem fekk járnkrossinn. Afi lians var ekki í hernum nema lítinn tíma, en gerðist búhöldur mesti í Vest- falen. Langafi hans var hersveit- arforingi og fell í áhlaupi á Ligny. Schleicher kanslari er fæddur 1. apríl 1882. Seytján ára gamall gekk hann í 3. Hfvarðarsveitina þar sem Hindenburg hafði áður verið. Nokkur ár var hann að- stoðarforingi við tvífylki og stór- fylki, gekk því næst á herforingja- skólann og i marsmáiiuði 1914 var liann gerður að höfuðsmahni inn- an yfirherstjórnarinnar og aðstoð- armaður Groeners yfirforing^a. í slríðinu var hann 1. herstjórnar- foringi við eina aðalherdeildina. Og meðan hann starfaði i aðal- herbiíðunum komst hann fyrst í kynni við stjórnmálin. Eftir stríð- ið hefir hann þó meira haft með þau mál að gera. Hann var þá majór og honum var það manna mest að þakka að stofnaðar voru sjálfboðaliðahersveitir til styrktar ríkisvaldinu árið 1919. Og það var eigi síst ráðum hans að þakka að landvarnarliðinu tókst að kæfa byltingatilraunirnar 1920 og sjer- staklega 1923. Þá var hann ráð- <ijafi þeirra hervarnaráðherranna Ciesslers og v. Seeckt. Honum var þakkað með því. að hann var gerður að Oberstleutnant vorið 1924, og var ]iað fyr en hann hefði herþjónustuaklur til þess. Árið 1926 varð hann yfirforingi í landvarnarliðinu og 1926 gerðist liann hervarnaráðherra í ráðu- neyti Papens. Schleicher er svo lýst. að hann hafi þá föstu repdu ,,að skoða cndirinn í upphafi" eins og hverj- um góðum lierfoi'ingja sami. — Hann er mannþekkjari mikill og gjorhugull. Dálítið er hann tor- tryggur, en dómgreindin er alveg óhlutdræg. Svartsýni þekkir hann ekki. Fyrir honum vakir fyrst og fremst að koma upp öflugum hlut- lausum landvarnarher til styrktar ríkisstjórninni og til þess að gera Þýskaland aftur frjálst og vokl- ngt. Schleicher kanslari er enginn Si>hinx. Hver, sem hefir tækifæn til þess að fá að tala við hann, hlýtur að undrast það hvað hann ei bersögull og opinskár. Hann segir hispurslaust eins og honum býr í brjósti, við hvern, sem \\m er að eiga. Og með þessari hrein- skilni afvopnar hann alla mót- stöðumenn sína. Það er óþarfi að taka það fram — segir maður, sem lýsir honum — • að hann missir aldrei sjónar á því takmarki, sem hann hefir sett sjer, heldur hiklaust sitt stryk, og kann að gera glöggan greinar- mun á því, sem þýðingu hefir og hinu, sem enga þýðingu hefir. Ur- eltar kenningar hatar hann og hann veit ekki hvað það er að leggja árar í bát. Best ka/m hann við sig meðal ungra manna og

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.