Lesbók Morgunblaðsins - 21.11.1937, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 21.11.1937, Blaðsíða 1
hék 45. tölublað. J^larðiiiitMaJ&siais Sunnudaginn 21. nóvember 1937. XII. árgangur. iiifol.iftrp.rntim.BJt h.f. FRA ISAARUNUM lö/O™ e74: Frásögn Árna Steinssonar í Bakkagerði, Borgarfirði eystra. Eftirfarandi kafla hefir Halldór Pjetursson ritað eft- ir frásögn Árna, en Árni er með fróðustu mönnum þar um slóðir og minnugur á alt, sem á daga hans hefir drifið. Dyngjufjallagosið. Arið 1875 var fremur gott ár og enginn hafís. Bn þá koni hið mikla og alkunna gos úr Dyngjufjöllum. Á páskadag var hæg vestanátt og hlýindi. Jeg gekk til spurninga á annandagsmorgun að Bakka í Borgarfirði í góðu veðri. En um kl. 6 fer að syrta að í lofti og dimma, og þessu fylgdu eldglær- ingar og ógurlegar þrumur. Inn- an stundar var orðið svo dimt, að það þurfti að kveikja til að lesa húslesturinn. Aftur á nióti var al- bjart á milli, þegar eldglæring- arnar skullu á. Menn þutu út í dauðans ofboði að bjarga fje, en það sakaði ekki. Aftur á móti voru þeir ekki ásjálegir, sem úti voru. Þeir komu aftur biksvartir, með öll skilningarvit full af ösku. Öskufallið varð ekki mikið utan til í firðinum, en á innsveitinni var hún það mikil, að lítill hey- skapur varð um sumarið. Ekki varð samt vart við það, að nein efni væru í öskunni, sem sýktu búpeninginn. Hvalrekar. 1876 var aftur mikill ís og lá fram á vor. Veturinn 1879—80 var afar harður og hefir alment verið kall- aður frostavetur, bæði vegna af- töku frosta og storaía. Þá var mikill ís og lá fram í maí um vorið. ísinn kom á milli jóla og nýárs. Um &umarið ráku hnyð- ingar (smáhvalir) 6—7 metra stóra steypireiður hjer inn í fjörð. Yst í firðinum er- hólmi, sem kallaður er Hafnarhólmi. Þegar hvalurinn kom inn í fjörðinn, þá var eins og hann væri orðinn tryltur og gáði ekki annars en sleppa frá óvinum sínum. Og í þessu æði rak hann sig á hólm- ann, braut: á sjer höfuðið og steinsökk nreð sama. Eftir sólar- hring kom hann upp aftur og var róinn til Njarðvíkur, sem er vík norðan við Borgarfjörð. Höfn í Borgarfirði, sem hólminn er kend ur við, er hlunnindajörð og átti Njarðvíkurkirkja hana, sem víð- ast átti sjer stað með svoleiðis jarðir. Veturinn 1881—82 er annað versta árferði, sem jeg hefi lifað, og mikill ís alt fram í júní. Gras- brestur ægilegur og fjárfellir. Lamb sást varia eftir það vor og margt fjell af fullorðnu fje. En sumarið éftir var gott afla sumar og bjargaði það frá algjöru hallæri. Snjóflóð eyðir bæ. 1883—1 var aftur afbragðs ár og íslaust með öllu. Þann vetur fjell snjóflóð á Stekk í Njarðvík. Sá bær stóð undir afar bröttu fjalli. Stafninn á baðstofunni, sem sneri að fjallinu, hefir verið minst 3 álnir á þykt og gaddfreð- inn. Daginn áður en flóðið fjell var að mestu snjólaust, nema harðfenni í gili mpp af bænum. rm kvöldið kyngdi niður snjó með fádæinum í logni. Eiríkur vinnumaður, sem var á Stekk, vildi að fólkið færi úr bænum um nóttina, en þarna hafði ekki lilaupið í 40 ár, svo fólkið taldi slíkt óþarfa. Flóðið kom á þenna áðurnefnda þykka og frosna stafn og lagði inn norðurendann á baðstofunni yfir fólkið sem þar var, sem voru 5 manns, og það fórst alt til dauðs. Hjónin, 2 börn þeirra og móðir bóndans. Kraft flóðsins má marka á því, að áður en það fjell á bæinn var

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.