Lesbók Morgunblaðsins - 25.01.1948, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 25.01.1948, Blaðsíða 5
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS •33 Árni Óla: Úr sögu Laugarness 3 KJARNINN ÚR LANDI REYKJAVÍKUR Dcilur við Sellirninga Hinn 1. janúar 1847 haíöi farið íram íullur aöskilnaður Seltjarnar- neshrepps og Reykjavíkur. Var þá sameiginlegu fátækrafje og álöguni skift á milli hreppsins og kaupstaðar- ins eftir hlutfalli 11 : 26. Nú hafði Reykjavík eignast Laug- arncs og Klepp, en þær jarðir voru báðar í Seltjarnarneshreppi. — Þótti sýnt að þær mundu ekki koma kaup- staðnum að fullum notum nema þvi að eins að þær væri lagðar undir hann. En þá reis hreppsnefnd Seltjarnar- nesshrepps upp og lagðist fast á móti því. Stóðu um þetta harðvítugar deil ur i 9 ár. Að lokum hafði þó Reykja- vík sitt fram, því að mcð lögum nr. 5 23. fcbr. 1894 voru jarðirnar Kleppu.- og Laugarncs lagðar undir lögsagnar- umdæmi Rcykjavikur. Landamerkjadeilur Þegar eftir að Reykjavík hafði keypt jarðirnar hófust deilur um landamerki milli bæjarstjórnar og H. Th. A. Thom sen .eiganda Bústaða. Faðir hans, Dit- lev Thomsen, sem fyr getur, hafði keypt Bústáði og þá þegar gerst ágeng ur við nágrannajaröirnar, cins og sjest á vitnisburði þeirra Joh. Olscn og Jó- hanncsar Zoöga, scm lciddir voru vitni í )ní máli. Þeir sögðu svo m. a.: „Það var ekki íyr en Stcingrímur biskup var dáinn og Hclgi biskup (ek- inn við Laugarnesi. að Ditlov Thoni- scn fór að rugla mörkin. Skifti Hclgi biskup sjor lítið af því bvað hann gcrði. Thomscn girti inn fyrir mörk Laugarness alveg þcgjandi og munum við að marga furðaði stórlega á, að lionum skyldi haldast þetta uppi. En síðan hefur þctta mál ekki verið út- Jóhannes Zoéga Johannes Olsen kljáð. Merki þau, sem Thomscn heldur nú fram höfum við aldrei heyrt gaml í menn nefna." Landamerkjum Bústaða lýsti Thom- sen þannig: „Úr Blesugróf i hádegis- skurð, sem liggur fyrir sunnan Bú- staðabæ, þaðan í Lómatjörn, þaðan : KJofningsstein (scm hann sagði a3 væri við Fossvogslækinn neðst) þaðan í stein suðvestur aí Bústaðaborg, það- an sjónhending í Þrísteina, þaðan í Geldingatanga (Gelgjutanga) og s'vo með sjónum og vestur ánni upp að Skorarhyl". Bæjarstjórn helt sjer við fornar heimildir um landamerki og voru þær clstu vitnisburðir Örnulfs Sturlaugs- sonar og Þórhalls Oddssonar 9..og 25. íebr. 1G05. Síðan voru til ýmsar yngri heirnlldir og samkvæmt þessu áttj lanciamerki Laugarncss að vcra: „Steinn rá, scm stendur á Kirkju- sandi á að bcra upp í Ámundaborg, úr Amundaborg sjónhcr.ding rjctta og skekkja t;I hvorugrar handar suöur yfir þvcra op; miðja Kringlumýri o^ svo oían í Hanganda í Fossvogi, ú'" Hanganda upp í Faxakeldu, úr Faxa- keldu upp í Klofningssteina, þaðan í stein suðvestur aí Bústaðaborg, úr Bú staðaborg sjónhcnding í Þrísteina og svo fram eftir Laugarásnum f Lika- vörðu (torf) þá gömlu, skámt fyrir sunnan Vatnagarð". Þrísteinar voru hornmark á löndum Laugarness, Bústaða og Klepps, en landamerki milli Bústaða og Klepps var sjónhending úr Þrísteinúm í Merkjalæk, sem rennur í Elliðaárósa. Það sem hjer skakkaði var, að Thom sen vildi fá sneið af Kleppsláridi út að Gelgjutanga og drjúga snéið af Foss- vogi, með því að flytja Klofningsstein langt ofan úr mýri, niður undir vaðið á Fossvogslæk. Þótt þessara landamerkja sje hje-: svo nákvæmlega getið, er það ekki vegna þess að þau haf i neina þýðingu framar, þar sem bærinn á nú öll lönd- in, hcldur er það vegna þess, að hjer koma fram ýmis örnefni, sem nú erj glötuð eða við það að glatast. í vitna- //. Th. A. Thomsen

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.