Lesbók Morgunblaðsins - 06.02.1949, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 06.02.1949, Blaðsíða 5
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 49 MANNRJETTINDASKRÁ SAMEINUDU ÞJÓDANNA ÞRIGGJA mánaða ársþingi Samcinuöu þjóðanna cr nýlokið. Hverjar frjcttir fekk almenningur aðallcga frá þessu þingi? Það var um ágrein- ing á stjórnmálasviðinu, sem erfitt rtyndist að jafna. En hvað hefir mátt lesa mikið í blóðum um mannrjettindaskrána, sem samþykt var á þessu sama þingi án mótatkvæða af 48 ríkjum? Þau samþyktu m. a. að hjer eftir skuli virða það. að allir menn sjeu bornir jafn rjettháir: að varðveita trúfrelsi, skoðanafrelsi, ritfrelsi og fundafrelsi í öllum þcssum rikjum og vinna að því að svo megi verða með öllum þjóðum Það er erfitt að scgja nú, hver áhrif þessi samþykt kann að hafa í framtíð- inni. En cf þcss cr minnst. hve gcisimikil áhrif mannrjettinda yfirlýs- ing frakkncska þjóðfundarins árið 1789 hafði og hefir haft alt fram á síðustu tíma, þá sýnist bað ekki óvarlcg tilgáta, að þessi samþykt 48 rikja gcti haft mikil og góð áhrif á þróun mannkynsins eigi síður en samþykt þjóðfulltrúa eins ríkis fyrir hálfri annari öld. (Úr áramóta- ræðu herra Svcins Björnssonar forscta). í inngangi að þessari JVlannrjett- iudaskrá, scgir mcðal annars: Saincinuðn þjúðirnnr haía skuWI- luindið sig lil þcss með sáítinála siuuin, að virða mannrjcttiiuli, mannhclgi ug jafnrjctti manna ug kvcnna. Það cr því nauðsynlcgt að allar þjóðirnar lcggi hinn sama skilning í hvað sjc mannrjcttindi ug einstaklingsfrelsi. Þess vegna hirtir Alþjóðaþingið cftirfarandi alhcimsyfirlýsingu um mannrjctt- indi til cftirbreytiii fyrir allar liin- ar sameinuðu þjúðir: 1. Ailir itici.ui eru frjálsbornir og fæðast jafnir að virðingu og rjett- indum. Þeir eru gæddir gáfum og skynsemi og þeir eiga að breyta bver við annan sern bræður. 2. Allir eiga tilkall þeirra rjett- inda og frjálsræðis, sem mn getur í þessarí skrá, án nokkurrar und- antekningar vegna þjóðernis, lit- arháttar, kyns. tungumals, truar- b^asrðs skoð~na sinna sette^nis efnaliags og annars. Ekki má fara i oeitt nuuingreinaralit vegna stjórnmála, löggjafar nje afstöðu þess lands, þar sem maður er i'ædd- UT, hvort scm það er sjálfstætl, und ir annars vcrnd, eða ósjáll'slætt, eða fullveldi þess á cinhvern hátt tak- markað. 3. Hvcr maður á rjett til að lifa og njóta frelsis og öryggis. 4. Engum manni má halda í á- nauð nje þrældómi. Þrælahald og þrælaverslun cr stranglega bann- að. 5. Engutn nianni tná tnisþyrma, nje beita hann ómannúðie^ri nje vausæmaudi meðferð eða refsingu. G. Hver maður liefu' rjctt til þess, hvax sem er í lieiniinum, að vera viðurkendur ríkisborgari. 7. Allir eru jafnir fyrir lögun- um og njóta jafnt verndar laganna án nokkurs maimgreinarálits. All- ir liaí'a jafnan rjett til verndar lag- anna án hvers konar manugrein- aralits. En iiiaiuigreinaráiit er bann ad i bessan skra, eða tilraun u::: mann^reinarálit. 8. Hver maður á tilkall til í'uli- kominnar upprcistar hjá ábyrgum þjóðlegum dómstólum, ef brotin eru á honum þau mannrj'jttindi, sem stjórnarskrá eða lög hai'a veitt honum. 9. Engan má taka fastan eítir geðþótta, kyrsetja nje gera land- rækan. 10. Hvcr maður á heimtingu á, án manngreinarálits, að fá mál sín rannsökuð og úrskurðuð opinber- lega og rjettlátlega af óháðum og óhlutdrægum dómstól. 11. Hver maður, sem grunaður cr um rei'sivert athæfi, á kröi'u tii þess að vcra álitinn saklaus, þang- að til liann hefir reynst sannur að sök samkvæmt lögum og upinberri rjettarrannsókn, þar sem honum var gei'inn kostur á að bera fram vamir. Engan má dæma sekan fyr- ir að gera eitthvað eða láta eitt- hvað ógert, ei' brotið varðar ekki við lög lands hans eða alþjóðalög þegar það var framið. Eigi má held- ur dæma neinn til þyngri refsing- ar cn lögheimil var, þegar honum varð yfirsjonin á. 12. Eigi má cftir geðþótta blanda sjer i cinkanial neins manns, fjöl- skyldulíf, heimilislíf njc hnýsast í brjcf• hans. Eigi ma heldur rægja menn frá æru og áhti. Hver mað- ur a kröfu til lagaverndar gegn öliu slíku. 13. Hver niaður hefir rjett til að ierðast frjáls og óhindraður og taka sjer bóií'estu hvar sem hann vill i sínu landi. Hver maður heftr rjett UI að jiirgeia hvaða iand sem er, þar a meðal sitt eigió iand, og að koma aftur heim til lands dns.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.