Lesbók Morgunblaðsins - 27.05.1950, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 27.05.1950, Blaðsíða 1
20. tölublaö. Jfovgtutliliitoiti Laugardag 27.' maí 1950. XXV. árgangur. "• Norrænu bræðraþjóðirnar GREIN þessi er eftir dr. phil. Hakon Stangerup og birtist hún í danska ihaldsblaðinu „Fyns Stiftstidende". Er hún hjer þýdd vegna þess sem þar er sagt um norræna samvinnu og um íslendinga sjerstaklega og handritamálið. Það er einkennilegt með þessa norrænu samvinnu, sem vjer er- um allir fylgjandi og tengjum við vora fegurstu drauma, að í hvert skifti, sem draumurinn á að ræt- ast, þá fer alt út um þúfur. Þetta staðfestist ekki síst af atbúrðum seinustu ára. Konungssambandi Islands og Danmerkur er lokið, varnarbandalag Noregs, Sviþjóð- ar og Danmerkur fór út um þúf- ur, tollabandalaginu hefir verið frestað um ófyrirsjáanlegan tíma Þetta eru staðreyndir, og þær eru ekki upplífgandi. Alt hefði getað farið vel, stendur í gamalli vísu, en alt gekk á trjefótum, segir í niðurlaginu. Ef nokkur lönd i heimi ætti an sameinast og gæti sameinast, þá eru það Norðurlönd. Allar skyn- samlegar ástæður mæia með þvi. Söguiega og þjóðernislega liggur það opið fyrir. Atburðarásin í heimspólitíkinni cftir seinni heims styrjöldina, er ekki myrk í máli: Það er ekki aðeins nauðsynlegt að sameinast í stærri heildir til þess að fá staðist, heldur er það lífs- spursmál. Og þegar norræn sam- vinna verður þrátt fyrir þeUa æ minni, þá ræður eitthvað annað en skynsemi og hagsýni. Það er rangt að snúa baki við skynsemi og hag- sýni. en heillavænlegt að fvlgja þeim. Almenningur heldur að alt í þessum heimi fari eftir áæthm- um og þjóðahagsmunum. En svo er ekki. Um samvinnu Norður- landa, eins og í flestum öðrum vandamáium. eru það aukaatriðin. sem ait strandar á. Það eru tiliinn- ingamál, sem standa allri norrænni samvinnu fyrir þrifum. Afleiðing- arnar aí atburðum seinustu hundr- að ára iiggja nú mjög í augum uppi. Þær stía sundur Norðmönn- um og Svíum annars vegar og Is- lendingum og Dönum á hinn bóg- inn. Danmörk og Sviþjóð ei^a auð- velt um samvinnu. Þetta eru göm- ul' sjálfstæð ríki. sem hai'a náð þroska á borð við önnur lönd í Evrópu þar sem ekki er aðcins lit- ið á málin frá þjóðernislegu sjón- armiði. Norðmenn og íslendingar eru gamlar og heiövirffar þjóðir, en sjálfstæði þeirra er nýtt af nál- inni og þess vegná pijög við- kvæmt. Margra ald»-sambúð við yfirdrotnandi sambaiwÍsþjóS', hefir skilið eftir ótta við ""osjálfstæði, löngun til að verja j«4}, andáð og tortrygni þegar talað jer um að taka upp sambandið ao nýu, það samband er vjer getum fýllilega viðurkent að ekki var altaí nær- gætnislegt en oft 'llr^nalegt' af hálfu Dana og Svia;•¦-HSkuggírin af valdbeitingu danskriWi|g sænskra embættismanna gagnvarLJíilfiriíi- ingum og Norðmönnum liggur enn sem mara á norrænum stjórn- málum 1950. t^^ Það er leiðinlegt að þetJB^uli eiga sjer stað. En það sai^^M^ki Svíum og Dönum að ver^g^jðir út af því og telja sig rnóðgía vtiji leiðir aldrei neitt gatt af? vera móðgaður. Eitt er gáj skilja og sleppa olluni for Og ef vjer hugsuin þss þá getum \-.jer vel skitf'ð N<j og íslendinga. Sú þcótwi, orðið í löndum þeiria og út á við .gagnvart Danmörk, er auöskilin. \-ar og er nauðsynleg? og I cr hún heí'ir vcrið viðurke mæt af hinum eldri ríkjur

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.