Lesbók Morgunblaðsins - 15.06.1952, Blaðsíða 9

Lesbók Morgunblaðsins - 15.06.1952, Blaðsíða 9
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 317 Hildur Blöndal komið bókum „heim" og beðið fylgjur sínar íslenzkar að varð- veita þær. Það minnir mig annars á bók- merki öldungsins, þessa sem bjó við dys hjá Hyrningshólmi norður af Kaupmannahöín. Bókmerkið líkist skjaldarmerki, en í því ber mest á bjarndýri, sem slær hörpu sína, búna gínandi höfði í dreka- skurðarstíl. Sagt gat hann eins og fornskáldið, sem kannaði leiðir trúbadúra suður um lönd: Hvort tvegggja kann eg hyggja: harpslátt og bragþáttu. Hitt náði að vísu engri átt, að niikið sæist ai bjarndyrseðli í þess- um nettvaxna, iijartamiida skoia- manni, þótt móðir hans væri af kyni kunnu íyrir glímur og Björn sundkennari, iaðir hans, ætti skamnit að rekja til húnvetnskra valdsmanna. En björninn, liúnninn, táknar að sjáli'sögðu iylgju hans úr Húnaþingi, bernskusveitinni og ætthringnum. Sagt er, að slik íyigja geri sérhvern Islending und- arlegan í skapi á nokkurn hatt eða stundum, ei hann dvelst lengi með henni erlendis, og þó sé hun hon- um jaínan styrkur. Ef húnn þessi frá Sigfúsi Bjarn- arsyni Blöndai skyldi nú gerast rauðkinni grimmur að eiganda látnum, er rétt að vara menn við. Hann er á þúsundum bóka í Há- skóiabókasaini og góðiátur við- iangs við aila, sem vei lesa bæk- ur, þó að enginn heyri björninn knýa hörpuna, siðan doktor Sigiús leið. En hver, sem misíer með ians- bok, er bjarnarmerkið ber, ætti að vita, hver hugur kann að vera með gjaíabókum iatinna og rammar ættariylgjur á sveimi. Um leió og ég skrifa þessar lín- ur, renni ég augum á ianga röð SKapveggja með tugþúsundum bóka, skap bak við skáp um endi- langt hús, og minnist manna, sem sóttu frama sinn í útlönd og eftir- létu Háskólabókasaíni bækur og þær spegla iramaleit og menning- arþorsta þessara Væringja. NoKkr- ir skulu taldir. Próiessor Finnur Jónsson í Kaupmannahöin lezt fyrir 18 árum og arileiddi Haskóla íslands að bókum sínum, sem mest voru um norrænar tungur og íslenskar bók- menntir. Um hkt leiti barst háskól- anum dánargjöi' guðfræðirita irá S. Thormodsæter, norskum presti, og ónnur, rit germanskrar mal- i'ræði, frá Arvid Johansson, sem var iæddur rússneskur þegn í Líf- landi ai ættum sænskra iandnema þar, leitaði germanskra mennta og stöðu til Vesturianda, siðast Bret- lands, en unni vegna aispurnar draumnum um norræna mennta- stöð á Islandi. Þess vegna varð hann einn Væringjanna, sem nema Island að nokkru, þótt með bók- unum einum sé. Ariö 1940 lczt Benedikt S. Þórarinsson, manna auðgastur að íslenzkum ritum og iengsæli á i'ágæti í kaupierðum erlendis, og aht gai' hann það há- skólanum. Það var jainmikið að vöxtum og hið mikla safn Finns, sem getið var, og margfalt meira af toríengnu. Þá var safn há- skólans gert að stofnun og fékk rúmgott húsnæði í háskólabygg- ing nýreistri. Yngsta stórgjöfin til Háskóla- bókasaíns, jainmikil Benedikts- sami að vöxtum og geisiverðmæt að markaðsverði, var það, er í'rú Hiidur, ekkja dr. Sigíusar Blönd- als, gaf því eitir iát hans 1950 saín þenra aitt af erlendum ritum. Eigi let hún þröngan hag, sem Sigius halði aour nemt, inndra sig frá að sýna þann höiöingsskap. Fer og vei á að taka nú iram, er alllangt er um liðiö, að enga hagsmuni eru Islendingar búnir að veita henni í moti og hún ætlaðist til einskis. 2. Þar skal yngjast vor saga við eldforna brunna — Það eru Mimisbrunnar suð- rænnar og norrænnar iornmenn- ingar, sem Einar Benediktsson tal- ar þannig um i Værmgjum, eggj- unarkvæoi smu til stórhuga manna um að gera iramaierðir víða um heim, aíla orðstirs og verðmæta og fiytja hvort tveggja til Islands. Þegar Einar lést, hafði hann arf- leitt háskolann að þeim kjörgrip- um tveim, sem hann átti eitir, iorníalegu bókasaini og Herdísar- vik, þar sem birkihraun angar, brimið gnýr og í haí'opnum liömr- um dynur af vindum alls norður- hvels. Þessar bækur, sem Væringinn Einar undi við til dauða og nú eru í Haskoiabókasaini, voru einkum tvenns konar, grísk-latneskar bók- menntir og norðuralíusaga í rít- um i'rá 15.—18. öld. Elsta ritu'v, frá Augsburg 1489, cr meðal lnnna öriau vögguprenta (incunabuki), scm ísland heiur iengið, og margt er annað aí sjaldseou og mikil- vægu. En í sama saínshluta og rit Einars eru nú komnar greinar tvær af Blöndalsbókum, sem nokk- uð verður að lýsa:

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.