Lesbók Morgunblaðsins - 03.05.1953, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 03.05.1953, Blaðsíða 5
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 259 þelta bætist ofan á þann niisniun, sem ætíð á sér stað um hugsunarhátt milli þeirra sem lúta heraga og hinna, sem án hans eru, jafnvel þótt sama þjóð- •rnia séu, þá verður að segja eins og er, að örðugleikarnir eru sist meiri en búaat mátti við. Ekki sist þegar haft er í huga, að heilir flokkar ^era það nú að aðaliðju sinni, að auka á þessa örðugleika og magna og margfaida allt það, scm miður má fara. Jafnvel þeir, sem voru því samþykkir að gera her- vamarsamninginn á sínum tíma, eins og Gylfi Þ. Gislason, taka nú þátt i þessu upplausnarstarfi. GYLFI VILL STOFNA HER A Alþingi 22. október s. 1. mælti hann svo: „íslendingum er yfirleitt ljóst, að þvi íylgir hætta fyrir grann- þjóðir þeirra og þá sjálfa, ef hér væri engar hcrvarnir svo voveiflegir, sem timarnir nú eru. ... Ég er sannfærður um, að verði ekki breytt til um fram- kvæmd samningsins þá muni meiri hluti þjóðarinnar snúast gegn því, að annarri þjóð séu faldar varnir landsins og vilja, að við tökum þær í eigin hend- ur og takmörkum þær þá að sjalfsögðu við litla fjárhagsgetu þjóðarinnar". Það cr ckki uui að villasl, að G.vlfi ialdi, þegar hann mælti þetta, ann- markana a. framkvæmd varnarsanui- ingsins svo mikla, að hann vildi held- ur stofna islenzkan hcr en una þvi á- slandi, scm verið hafði. En nnindi þá islenzkur her samkvæmt þessari til- lögu Gylfa Þ. Gíslasonar leysa þennan vanda og gera mögulegt brotthvarf hins erlenda varnarliðs úr landinu, að öðr- um atvikum obreyttuin? ALLIR VITA AÐ LITIÐ MUNAR UM OKKUR ER TIL ALVÖRUNNAR KEMUR Ég svaraði þessu fynr mitt leyti í grein, sem cg skrifaði i Morgunblaðið um s. 1. aramot þar sem ég se?,i m. a.: . V sérstökum hætlutimum gcturu við að visu ckki cinir séð landi okkar i'yrir oruggum vornum; til pess erum við of fair, Aðrar þjoðir leggía og litió upp úr þvi, hvort við tokum sjalfír batt i vörnunuœ eða ekki lámfnnið gcrir það að verkuoi, að aldrci getur verulega um okkur munað i shkum atokum, Þessvegna hefur aldrei verið fram á það farið aí öðrum, né verið til þess ætlasl, að við tækjuiu sjálfir þátt i vörn landsins." Þrátt fyrir þessa skýlausu yfirlýs- íngu mxna hefur tilraun verið gerð Ul þess sð telja mönnum trú um, að dvöl norska hershöfðingjana Öens hér á landi um tveggja vikna skeið í vetur, hafi staðið í sambandi við ráðagerðir Atlantshaí'sbandalagsins og islenzku stjórnarinnar um að koma upp íslenzk- um her. Því fer fjarri, að svo sé, og Jiggja allt aðrar, auðskildar ástæður til hingaðkomu hershöfðingjans. VANTAR SÉRMENNTUN Í HERFRÆÐI Á milli stjórnenda varnarliðsins og annarra umboðsmanna Bandarikjanna, sem við okkur eiga skipti um varnar- mál og islenzkra stjórnvalda er agæt samvinna, en óhjákvæmilegt er, að hvor um sig líti á málin með sínum augum og frá sinu sjónarmiði. íslend- ingar eiga enga menn, sem lagt hafi stund á herfræði í því skyni að gera hana að lífsstarfi sínu, og þessvegna skortir okkur sérfræðimenntun til að meta öil þau atiiði, seni ákvörðun þari að taka um í þessum efnum. Af þeim ástæðum lcituðum við til norsku stjórnarimru' og baðum hana um að lána okkur sérfræðing til að athuga út frá okkar sjónarmiði varnir landsins i heild og ýms sérstök úrlausn- arefni i sambandi við þær. Ekki þarf að skýra af hverju við vöidum Norð- menn til þessa. Hvorttveggja er, að þeir eru nánustu frændur okkar og ýms sömu vandamálin vakna um varn- ir lands þeirra og okkar. Norska stjórn- in brást vel við og lánaði okkur einn af sínum fremstu hermönnum, marg- reyndan mann, sem nú starfar að þess- um málum við hófuðstöðvar Atlants- hafsbandalagsins 1 Frakklandi. Hann dvaldi siðan hér, eins og ég gat um, um tveggja vikna skeið, kynnti sér niálin af fynrliggjandi gögnum, með viðræðum og á annan hátt- og gaí stjórninni siðan ukýrslu um skoðanir sínar. A hún vafalaust eftir að verða e. a. s. heildannnar, sem við þo vissu- miklar ákvarðamr- Þess er ekki að dyljast, að i sam- bandi við varnir landsins, hlýtur stoð- 1 ugt að vakna sú spurnmg, hver af til- teknum ráðstöfunum sé æskileg eða nauðsynleg sérstaklega vegna varna íslands, og hver sérstaklega \egna alls varnarsvæðisins, er við liggjum á, þ. e. a. s. heildarinnar, sem viö þó vissu- lega erum hluti af. Jafnframt þvi, sem við hugsum um heildina, verðum við fyrst og íremst að hugsa um ísland og þess heill. Sem betur fer, þá fer þetta yfirleitt saman, en það verður þó að skoðast i hverju einstöku tilfelli og islenzk stjórnvöld mega aldrei samþykkja ncina ráð- stöfun, sem þau telja að sé andstæð hagsmunum íslands. Einn vinningurinn við að vera þátt- takandi í varnarbandalagi eins og við eruni nú, er einmitt sá, að við' höfum möguleika til slikra ákvarðana en þurfum ekki að hlita þvi, að með okk- ur sé farið eins og óskila rckald, svo sem gert yrði, ef við sýndum það ábyrgðarleysi að varpa fra okkur alln hugsun og ákvörðun um þessx efm, sem lif okkar og framtið kann að vera undir komin. FYRIRÆTLANIR TIL AÐ TRYGGJA VARNIRNAR Aðalbækistöð varnanna er ákveðin á Keflavikurflugvelli. Um það hefur aldrei neinn vafi verið. En til þéss að svo geti orðið, þarf þar margskonar nýjar framkvæmdir, þvi að það er rétt í ároðri kommúnista að undanförnu, að enn hafa varnirnar vcrið of veik- ar. Ennfreniur þarf að búa svo að þvi liði, sem dvelur á vcllinum, að það swki scm allra minnst ut af honum. I'egar þeim framkvæmdum er lokið munu ýmis sambúðarvandamál, sem nú cru erfið, leysast af sjálfu sér, Þá er það sjálfsagl, að sérstaka gæzlu þarf á olíugeymunum i Hvalfirði. Ennfremur hefur ætið verið ráðgert, að þrernur radarstöðvum yrði komið upp; einni á norð-vesturlandi, annariri á norð-austurlandi og þeirn þnðju á suð-austurlandi, auk þeirrar, sem v-er- :ð er að reisa rétt utan við Kefiavik- urflugvöllinn, þannig að hægt verði að fylgjast með flugferðum i nánd við landið. Ég geri ráð fyrir, að fram- kvæmdir við þau bessara mannvirkja, sem enn eru ekki byrjaðar, hefjist bráðlega, og hafa þ^cr raunar dregist lengur en ætlað var i upphafi, og skal eg ekki rekja ástæður þess hér. VAFAATRIÐI UM VAR.NIRNAR Meiri vaíi er a um aðrar fram- kvæmdir. Hvort er t. d. meiri kostur eða ókostur því sarr.fara <ið hafa Utið lið í næsta nágrenni við Reykjavík til

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.