Lesbók Morgunblaðsins - 20.06.1971, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 20.06.1971, Blaðsíða 5
á -sig krók framhjá voðalegum portum og uppvakningar með garnagaul híma i skotum til að verjast norðanhryssingnum. Smám saman færðist ölv- uð gleði i vitundina og griman leystist upp í töfrum næturinn- ar. Menn tuggðu nú með opinn munninn, sungu rútulögin öll, líka spítalalögin og óskalögin og fiðlan grét, ellegar dillaði og gaf undir fótirm og menn sungu Hreðavatnsvalsinn og störtuðu kórum og stöppuðu niður hælunum eins og á Mall- orca og gleðin náði svo há- marki, þegar þeir gátu í kata- lónískum ástarsöng klappað saman lófunum fyrir ofan sitt eigið höfuð og gert smelli með fdngrunum, þvi allir voru kastanettulausir I svipinn og það brakaði í silki og pur- pura og faldarnir lyftust ögr- andi og að lokum minnti þetta heizt á volduga gleðióperu í kinversku leikhúsi, þar sem draumurinn einn kemur í stað- inn einn kemur í staðinn fyrir þúsund hesta. Svo fór fisksalinn að pissa. Fyrst kreisti hann hendurn- ar á konunni sinni mjúklega og gleðin í hálfluktum augum hans var mild og unaðsfull. Eft ir að hann var farinn, leit hún kringum sig, en skauzt svo upp a liffæramarkaðinn, Hvað nú? Hvað var hún að gera þangað? Var þetta öll tryggðin við bein lausan mann? — og við geng- um einnig upp stigann til þess staðar er siðasta vonin deyr í hjartanu, unz hún vakn- ar upp í barndómi vestur á elliheimili. Við gengum eftdr konu fisk- salans fram hjá borði manns- ins, sem var með pappira upp á full réttindi og fram hjá borði mannsins, sem lét ekki lengur troða á sér. Hann sat nú einn og talaði við vegginn andspæn is sér og hann var hálfsokkinn efan 1 jakkafötin, en reis upp inn i fötunum öðru hverju tál að hóta illu, en seig svo aft- ux niður. Stiginn upp í líffæramarkað- inn var þröngur. Efst uppi á skörinni sáust fyrstu merki þessarar undarlegu félagsmála stofnunar. Feitar ekkjur með holur i staðinn fyrir olboga og armbönd í húðinni og horfðu dreissugar á konur, biðjandi á kallmenn, sem hér voru aðeins með tveim ellum og þær höfðu málað foriúiðina á þyrstu and litinu upp úr jukki og mirru. FjóluMáu skuggarnir undir augunum og exportstykkja- rauðar varirnar mmntu á ná- lægð framhaldslifsins og dauð- ans og andlitin hvæstu, þegar raunalegur maður leiddi inn- virðulega á brott einhverskon- ar sængurkonu í bleikbláum kjól: En sá smekkur sagði lág- vaxin kona með röng líkams- hlutföll. Máluð andlitin voru I beinni röð meðfram langveggnum eins og skildir á langskipi, albúnu til siglingar. Máluð andlitin lyítust, þegar við gengum inn á skörina og þau horfðu illi- lega á konu fisksalans, þegar hún tiplaði meðfram langsúð- inni þar sem hún blandaðist i kSs vitfirrtra leikara og kúnstnera og þingmanna i mál- ErtaodSu þjániegarinnar og áður en varði var hún komin í faðm l'ramlmld á bls. 10. Síðari hluti 1 Ijós kom, að frú Heiberg hafði verið í tygjum við sænskan barón, Gyllenbourg að nafni og svo fór, að hún fékk skilnað frá hinum útlæga eiginmanni sinum og gift- ist Svíanum. Þau settust að í Kaupmannahöfn. Þetta olli mikilli hneykslun og óvild vina Heibergs í garð frú Gyll- embourg, og Rahbekhjónin buðust til að taka 10 ára gaml- an son Heibergs, Johan Lud- vig i fóstur. 1 maibyrjun 1802 kom fóstursonurinn í Bakka- hús. Kamma umvafði hann ást sinni og vildi allt fyrir hann gera, hóf að kenna hon- um stjörnufræði og spænsku, og hann tók þátt i garðyxkju- störfunum með henni og gekk ýmist undir viðurnöfnunum „Undursamlegheitin,, eða „Sá spánski". En Kamma, sem allt- af var veikbyggð og heilsu- tæp átti það til að vera m'jög úriU og duttlungafull, ef henni leið verr, þö ekki stæði það lengi í einu og vildi það þá vitna á drengnum. Hann þráði alltaf móður sina og átti bágt með að þola kuldann og illt umtal í hennar garð í Bakka- húsi, þar sem einungis var dreginn taumur föður hans. Þvi fór svo, að rökkur- stund eina i janúar 1804, hvarf hann óséður í burtu úr húsinu og strauk til móðursystur sinn- ar. Þar dvaldist hann í tvö ár, en fluttist síðan alkominn til móður sinnar og Gyllembourgs. Þetta var Kömmu afskaplegt áfall, en hún fyligdist þó alltaf af ast og umhyggju með ferli hans og fullar sættir tókust þeirra á milli um áratug síðar, þegar J.L. Heiberg hafði aft- ur samband við Bakkahúsið, er hann vildi koma „vaude- villum" sinum á framfæri hjá Konunglega leikhúsinu, en Rahbek var þá i stjórn þess. Rahbekhjónin voru ekki hrif- in af þessari tegund leiklistar, sem fékk þó inni á f jölum hins virðulega leikhúss (svo sem „Aprilsnarrerne" o.fl.), en inni leg fölskvalaus var gleði þeirra, þegar Heiberg hinn ungi kom og las fyrir þau úr „Elverhöj". 1 öngum sínum eftir strok Johans Ludvigs eignaðist Kamma einn sann bezta og tryggasta vin, Jacob Peter Mynster, prest í Spjelderup. Carl, bróðir Kömmu, (sem hún nefndi alltaf „Hufe"), var kunningi séra Mynsters og kynnti þau Kömmu. „Hufe" dvaWist langdvölum i Bakka- húsi, og þau systkinin undu sér mjög vel í návist hvort annars. Carl Heger var elsku- legur maður og hvers manns hugljúfi. Hann lagði stund á guðfræði, en lauk aldrei prófi og gerðist síðan bókavörður. I>amiiíi var umhorfs innanstokks í Gamla Bakkahúsi, ljcaar vegur bess var sem mestur. UNUHUS KAUP- MANNA- HAFNAR Eftir Önnu Maríu í»órisdóttur Fræg er sagan um það, þegar gest bar að garði í Bakkahúsi og rakst á Carl Heger, hald- andi í seglgamsspotta, sem hann ; hafði bundið í gluggapóstinn, og var hann í óða önn að æfa sig í vagn- akstri, en þau Kamma fengu sér lánaðan hestvagn til að heimsækja presttnn í Spjeld- erup. Þrátt fyrir æfingar bróðurins, batt Kamma inn- rammaða mynd af Lúter a bak hans á leiðinni, til að tryggja það, að hún kaamist óbrotin á leiðarenda, en hana haigðist hún færa séra Mynster að gjöf. Sjéif þóttust systkinin vei'a sláitrarahjón frá Kaup- mannah&ín, sem hygðust íala kú í Spjelderup. Séra Mynster kallaöi Kamma aldrei annað en „Job frænda". Vináttu sinni við- héldu þau með bréfaskrrftum, en auk þess fóru Rahbekhjón- in stunduim í heimsókn til Spjelderup. 1811 varð Mynster kapellán við Frúarkirkiu í Kaupmannahöfn, og Kamma fór á hverjum suinniudegi til að hlusta á hann predika, og voru það eiginlega hennar einu ferðir inn til bongarininar. KomMiírshöllin og Bakkahús- ið voru tveir andstæðir pólar i Friðriksbergi. Vegur hailar- innar var mestur á dög- um Friðriks VI, sem löngum dvaldist þar. Á suniuu- döguon fór aLmúgiinn úr Kaup mannahöfn út á „Fressberr" til að sjá hátignirnar liða tignar- , lega hjá undir skrautleg- um tjaidhimni á bátuam, sem róið var eftir sikjum skemmti- garðsins. En þó að konuinglegar per- sónur gengju ekki um lágreist- ar stofur Bakkahúss. fór brátt að venja komur sínar þangað konungsborin vera i andans rikL Og kom reyndar úr „höll- inini", sonur aðstoðarráðe- mannsins, un.gur, friður, svart- hærður, lokkaprúður sveinn: Adam OehlenscMager. Þeir Rahbek þekktust áðuar og nú tókst vinátta með Köinimu og honum, og hét hann 1 rmmni hennar hinum ólikustu nöfn- um, svo sem ,Jiinn óskírOi ' Adam" og „adagioleikarinn". Oehienschlágier var að stiga fyrstu spor sin á skáldabraut inni og las ósjaldan upp Ijóð sin í Bakkahúsi. Kaamma sá strax, hvað í honurn bjó, en hikaði heMur ekki við að hlæja að honum og setja ofan I við hann, ef henni fiund- Framhald á bls. 13. 20. júní 1&71 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 5

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.