Lesbók Morgunblaðsins - 29.12.1972, Blaðsíða 11

Lesbók Morgunblaðsins - 29.12.1972, Blaðsíða 11
að ikama norsku vegabréfi til hans. Með cellótónum kemur hann sviííandi frá ilöngu Tiðnuim títma. Ég ihiarfi a llestina renna síð- asta sveiginn inin á jlárnbraut- arstöðina. Ennþá heyri ég Slskr- ið ifrá hemilunium iþennan hroll kal'da morgiun. Farþegarnir Jðýta sér út... Margir Iþeirra enu 1 svo ónorstaiim frökkuiml Oig ég heyri þýzku o(g frönstou millli þeirra, sem koma, og hirma, sem itaika 'á mtóti, en hvar er Luk Abraihamioivitts j ? Ég hef etoki hugtmiynd um, hvernig hann ffitor ult, en fer að garuga imeðtfraim lestinni og líta iinn uan igliugigana — ög lotas tos, á enda braiutarpaílsins, (kem óg auga á imann, sem stendur hjá vörufflulthinga- vagnd. Þetta var ótrulega liöng manmvera í síðum ifrakka. Hann stóð h'Já Hiitidlli Itösku. Hatturinn var svarfcur oig tarinigitittlttur, ©g hann lítetist rabbtoa 'með 'bibl'íulkrufflur uim eyrun. Ég brosti ag réttti hikandi fraim hönidtoa, ttvetoi höfðum lægri en hann: „Herra Abra- hamowitxj?" AÆ hiverju Ibrosir hann ekki til baka, iþegar hann nitakar miður þlessu jái sinu? Hann er raeð htendlur li vöisum, og mér er ekki um þetta sitarandi brúna augnatill'it. Auk Iþess hafði ég haldið, að affir Gyðtogar væru lirtllir Ojg ifrjörlegir. „Já", segir hann brostinni röddu, „ég er Abrahamovitsj. Hvert œtli'ð Iþér að fara með imáig?" „Eg hafði hugsað mér, að þér vlduð kannslfci 'koma með mér iheim til> m6ðiur minnar og Iborða morigiunverð." „Á ég að Ibúa hjlá henni?" „Nei. En eruð Iþér ekki svang ur?" „Ég hef hiafit imieð mér nesti. Ég vil 'helzt tfara iþangað sem ég á að bua. Sliðan vilduð þér kamnislki láta Gyðtagasöfnuðton vita, að ég tsé taomi'nn." Af 'hverju horfði ég stúrimm áhann? Það sfcilldi ég á eftir. Það var ekki vegma lengdar hans. Það var af Iþvli að hann sýndi ekk ert iþalkkteiti! 1 mlimum augum var hann garnallmenni, sem ég personiuilega hafði bjargað úr taolaponti ií 'Vln. >í)g tiók ttöstauna hans. Bun var úr pappa, vafin snærum með imönguim hnúitum á. Fólk igffápti á eftir þessuim fraimand- lega manni, þegar hann stiteaði igiegnum jarríforautarstöötoa. FJg getak við hliðtoa á Gyð- in#egum Don Quijote. í Mlnum reyndi ég að ílKjja upp 'á einhvers ikonar samitali. Hann Var þögullll, þeigar ég sýndi honum jólaösina, og eg sagði honium, a'ð ég vonaði að það yrði snjór á aðlfangadaigs- fcvöiltí. „En Iþá eigiuim við að vera hieima hjlá miömmu minni." ,/MÖöur yðar? Af hverju það?" „Jú, iþiað er aðlfangadagis- 'kvöld. Og við héCHuim', að þér vilMlulð. ..." Ég snarhœtti. Eins ag eld- inigu laust þivá niður í huga mér hvaða vititeysu við hefðum 'gert. Við höfum Ibpðið strang- trúuðum Gyðingi tl kristinnar hátffið'ar! Það var etaki lyfta í húsinu, þar sem hann átti að búa. Bog- % fór á stöðina til að taka á mótt honum og bjóst við, að hann yrði mjög þakklátur. En svo var ekki. inn S ihaki þraimimaði hann með erfiðismunum upp tröppurnar. Ég var nokfenum þrepum á und an honuim með töskuna. Smáim saman tók mig að gruna, að ég værí að reyna eitthvað nýtt í Mfinu, að 'það veeru vissulega til igamialmenni, sem heíðu farið svo víða, að iþau biyigjgjuist ekki við því, að Iferðin tæki inokk- urn Dima enda. Þau sæju etaki ný andlit, öli vænu iþau að- eins eins ag rennusteinar með fraiti göbuinni. Við vonum einfaldir Norð- menn, sem áttum von a heim- sókn írá óiþekMri Evrópu, og þess vegna höfum við undir- húið veizlu. 'Þegar ég hringdi dyrabjöHiunni & ifjörðu hæð, kom iþrilQeg bondiakona til dyra. Hún var einnig leins og kertas'tjaki mteð bnasandi há-tiíð. ÞaS i'llmaði aif jóiabakstri. „Góðan daig, frú Strömmen," sagði ég, ,Jþá erum við ikomn- ir!" lEn hinn merkileigi leigjandi hneigði sig svo djiúiplt og Máiilið- lega, að hún gleymdi að rétfca fram höndina. Það var eins ag þytur í ösp, iþegar hann fór framhjá henni, og frú Strömim- en hneigði sig, um Teið oig hún apnaði henbengisdyrnar. Ég spurði, hivort ég gæti ver ið hönum innan handar með eitthvað annað en að hringrja í Gyðtogasöfnuðton og kom&hon um í samband við hann. „Nei takk" heyrðist ofan úr ský'junuim, meðan ég hjiálpaði honum úr hinu'm öklasiða frakka. Guð minn góðuir, nú var hann eins og lleikari, sem var ikominn úr skrúðanum eftir að hafa leikið ikbnung S helgi- leik. TMhneppti jaikkinn og snjiáðu buxnagarmarnir voru úr grðfri, brúnni iM. Hann var einn af jþeim hœtgiláitiu mönnum, sem imi'ssa mikið lí virðingu, ef þá vawtar hálsbindi. Frú Strömmen kom vand ræðaleg inn með fcaftfi og kex- kökur með sýrópi. Svo iþaut Mn út afbur án þess að segja orð. Þá brosti Aibrahamoviitsj í fyrsta sinn og reyndi ttennurn- ar á kexinu. „Þetta er ekki hundakex", sagði ég h'állfarigur. Þá gerðist Æurðiulegur hlut- ur. Ijuk A'brahamovitsj klapp- aði mér á ktonina með skjá'lf- andi, betoaberri hendinni. Ég titraði undan þessum atiotum. Hann sagði: „Ég tók eftir þvi, að~ það var pianó inni í •stofunni, sem við fórum fram- hjá. Ég skal gáarnan stilla það fyrir frú Strömmen, ef hún vill." Hvað kom yfiir Abrahamo- vittsj ? Hann tok andlköf og fatoi aði eftir stói eins og maður, sem er hjartveiteur. Ég híjlálpaði honum að setjast i ihiægindastol, forviða ytfir þessari skyndiltegu breyttogu á 'honium. Og ág sem hafði leyflt mér að vera vonsvikinin út af þess- un imanni fyrir að vilja ékki 'halda hátfilð. Með úaijöisri nýirri tillfinntogu hringdi ég í Hjiálþ- aTStloifniun Gyðtoga. Það var etaki ifyrr en efitir vitau, í miðj um rommdólUnum, að móðir mlin og óg 'foruim að heimsœlkria hann með — ja þivli miðlur var það svtoiasteik með rauöteá'li. Liuk A'brahamovitsj sá það ekki. 'Hann sat í rúaninu með spiámannleg só,ttihitaaugu. Hann horfði af SinailfjaMi. Það var frú Strammen, sem hvlíisl- aði og hristi höfuðið, um lleið ag hún benti á svínasteilkina. Hinir góðhjörtuðu Norð- menn höfðu aftlur gert sig seka um mistök. Tveim dögum seinna hringdi hún: „Þér verðið að koma á augabragði! Hann hegðar sér svo undarlega!" „Undarlega?" „Já", sagði hin trausta írú Strömmen með andkofum og síðan skrækti hún: „Hann er búinn að loka sig inni í her- bengi og tautar og Byngiur." „Tautar og syngur?" „Ég hteld að það sé he- breska." ,/Hebreska, ifrú Strömmen?" ,JHið eina, sem ég skil, er að hann spyr um yður." „Eftir mér?" Hadftíma síðar hHióp ég upp tröppunnar hja frú Strarnmen, og um leið ag hún opnaði, hieyrði óg harmakvein frá Abra hamwitsj. Það hatiómaði eins ag mœðiulegt vein úr turni á tyrknestau 'bænahúsi, og það vonu .kokhljóð og raddhJaóð með diimimu m'átohíljóði. Það sem ég sá, iþegar ég kikti í igegnuim skráargatið, var Abra- hamoviitsj, seim iá á hnjanuoi á gölfinu og beygði sig í síiMlu upp ag niður, upp og niður, eins og Arabar á bænateppi, með spenntar greipar o|g þultíi htebreskar sefcningar. fig Ibarði á' dyrnar og hrop- aði nafn tmátt. Það heyrðisít þrusk að innan dg hann opnaði dymar. Hann lá á hnjánum. Ég held, að hann hafi ekki Iþektat mig aftur. Hann sifcóð upp í allri sinni lengd oig tók að stika ostuddur fram og affcur um her bengið, messandi, teoríktappa- fauilllurnar voru votar, og aft- ur féH; hann á kné ög hélt étfram að biðjast fyrir, etos og hann vissi ekki af otakur, imeð titrandi vönum og itanýfcttum hwefium. Hann var í buxunum, sem hann hafði reyrt að sér með snærunum utan af iiösk- unniv Ég fékk ilánaðan siiima. fig talaði öðamáia við skrif- S'tofumann hlja Œíjálþarsitofnun Gyðtoga. Hann skidi samsttund is, hvað um var að vera. „Abrahamiovitsj er að búa sig undir að dteyja," sagði bann. Neesta mongun hafði hann 'Idkið sinni löngu ferð. Ég sá í anda unga móður, sem fyrir 76 árum stóð við vöggu barns síns. Samkvæmt veiiju Gyðtoga skyidi hann jarðlsetibur innan sólanhrtogs. Ég var beðinn að mæta. Hér á landi hefði ég ver- ið sá, sem var honuim nánast- ur. Skyldi ég það rétt, þegar þleir sögðu, að samikvæmt erfðaven'jum æfcti ég að vera eins (konar skinnarvotitur dauð ans? Piata'gorski leitour á cellóið. Nú seiðir hann fram ennþá fleiri gl'eymd andlit i ágúst- rötakriinu. Bak við hina löngu kitefcu, er smíðuð var úr ómáiuðum borð- um með töluim, skriifuðum með trésmiðsblýaniti, bak við kist- una, sem ætíð er iafn fáitætaleg fyrir gamla sem ungai, hinin ríka sem himi féJiausa, 'bak við kfetuna stendur rabbíninn, sem seinna dö af gasi... Krtogum taistuna standa Gyð- ingar i svönium föttum og með floshatta. Þeir hunfu iítoa i igasklefa. Það er tuttugu stiga frost í Mkhiúistou í Hellbfyr. Ég skelf af kulda með hatt á höfði. Framhald á bls. 31 o