Lesbók Morgunblaðsins - 08.02.1976, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 08.02.1976, Blaðsíða 5
— ^ wíííí»»*C- Lltið hús. byggt úr flöskum, sem sérhannaðar eru sem hleðslueiningar. Hús sem byggt hefur veriS úr boddýhlutum Citroen. steypunni Botn flöskunnar er inndreginn þannig að stútur næstu f lösku gengur inn í hann. Nú kynni einhver að álíta, að auðveldara væri að losna við umbúðamengunina á einhvern annan máta en að byggja úr þeim hús. Til dæmis að endurnota allar flöskur og banna bjórdósir.ReynsIan segir okkur að þetta er ekki svo auðvelt. Svo að enn sé tekið dæmi frá Bandarfkjunum voru, árið 1970 45% gosdrykkja- flaska óafturkræfar, en áætlað er að hlutfallið stfgi upp í 75% árið 1976. Þetta gerist þrátt fyrir að Iöggjafinn hafi reynt að hefta framleiðslu á vökvaum- l)ú('iHi)i til notkunar einu sinni. Almenningur hefur þegar svarað fyrir sig með þvf að henda iillum flátum, hvort sem þau kosta eitthvað eða ekki. Árið 1969 gerði stórt gosdrykkjafyrirtæki tilraun f New York með að senda út rúmar 14 milljón flöskur og kostaði hver flaska 8 krónur sem fengust endurgreiddar. Eftir 12 mánuði höfðu 11 milljón þessara flaska horfið, eða 88 milljónir króna gufuðu upp og munaði sennilega lftið um það. Annar möguleiki við endurnotkun var talinn sá að bræða upp dósirnar og gera úr þeim nýjar dósir. Þetta kallar á, að almenningur safni dósunum saman fyrir ákveðið gjald. Þar sem ál er hagkvæmast til endur- notkunar á þennan veg, gerði Alcoa tilraun með þetta 1970. boðnar voru 32 þúsund krónur fyrir 40 þúsund dðsir og gekk þetta vel f byrjun. Safnað var hálfri milljón dósa f viku hverri. Eii áhuginn dofnaði brátt, þegar í ljós kom að áldósirnar voru aðeins 2% af öilum bjórumbúðum sem býjaði umhvcrfið út eftir notkun. Þar sem fyrirtækinu var þá ekki hagkvæmt að greiða meira fyrir dósirnar var þessu hætt árið 1972. A þessu sést, að einhver önnur notkun verður að koma fyrir notaðar umbúðir, þar sem framleiðsla slíkra umbúða eykst gffurlega ár frá ári. Notkun slfkra til húsbygginga er einn af mörgum möguleik- um. Bent hefur verið á að þau lönd, sem standa einna verst að vfgi vegna húsnæðisskorts muni taka það til athugunar á næstu árum, hvort innflutningshömlur verði settar á umbúðir sem ekki er unnt að nota á nýjan máta, þegar þær eru tæmdar. Sömuleiðis, að auglýsingar á þessum iimliuttu vörum verði að inni- halda ábendingar um endurnotkunina. Enginn vafi er á því að stórfyrirtæki muni ekki hika við að leggja út f slíkan tfniabundinn kostnað, til þess að ná betri samkeppnisaðstöðu f þjóðlöndum, þar sem frjáls sam- keppni rfkir. Til að byrja með, er fyrirsjáanlegt að slfk hús úr sér- hönnuðum umbúðareiningum verði fyrst og fremst reist fyrir þá, -scm nú hafa alls ekkert eða algerlega i nota til húsbygginga / ti f þriðja heiminum. \ ófullnægjandi húsnæði. Hér er um að ræða nokkra tugi milljóna manna f þriðja heiminum f dag og sá hópur fer sífellt stækkandi, þvf miður. Hér er þvf ekki um neitt smámál að ræða fyrir okkar sfminnkandi heim. En fleira hefur verið áætlað að f hinum gffurlega húsnæðisskorti Eitt af þvf er Fourgonett-húsið sem byggt er úr bflahlutum. Húsið er þannig til komið að rfkisstjórn Chile, f stjórnartfð Allende, ákvað að nota alla tækni- lega möguleika til að leysa húsnæðisvandann. Bæði sýndi stjórnin úrgangsefnahúsunum mikinn áhuga og var f þvf sambandi haf in gerð húsa með aðstoð Cornell háskólans f Bandarfkjunum. En einnig var áhugi á að reyna að nota fleira sem til féll. Þannig háttaði til að framleiddir voru Citroen bflar f Chile. Vélarnar f þá voru fluttar inn, en ytra byrðið framleitt f chilenskum verksmiðjum. Arið 1971 ákvað Citroen f Frakklandi að hætta að framleiða bfla f Chilé, og lagðist þá chilenska verksmiðjan niður. Eftir nána rannsókn á þeim hlutum, sem hún gat framleitt, hannaði J. Skorneck hús úr þeim árið 1973. Húsið var 35 fermetrar að stærð og að öllu leyti f jöldaframleitt. Undirstöður þess voru dregnar saman f nokkra punkta og jarðrakavandamál var leyst með þvf að lyfta húsinu frá jörðu. Þvf miður komst þetta hús ekki f framkvæmd, þar sem ny.ju valdhafarnir f Chile, eftir byltinguna 1973, höfðu að sjálfsögðu ekki áhuga á að leysa húsnæðisvandamái landsins. Nema menn vilji kalla það lausn að fækka þjóðinni. Hver svo sem niðurstaða þessa málaflokks um endurnýtingu hvers konar iðnaðarúrgangs verður f framtfðinni, þá bendir tilkoma hans okkur á tvö meginatriði: 1 fyrsta lagi, að notkun hugvits og / eða hugljómunar er eftir sem áður einn stærsti þátturinn f endurbðtum á Iffsafkomu alls mannkyns. Úrfall allsnægtaþjóðfélaganna sem skapa þeim stórfelld mengunarvandamál, er unnt að nota til að uppfylla nauðsynlegustu þarfir svokallaðra vanþróaðra þjðða. — Og í öðru lagi, að þrátt fyrir það, að þessi samfella sé tæknilega vel möguleg og hagfræðilegur happa- drættisvinningur ekki sfst á tfmum orkuskorts, þá er hætt við tilfinningaleg afstaða hins almenna borgara um allan heim til málefnisins sé neikvæð. A tfmum alþjóðafjölmiðlunar eru þau lffskjör, sem sjá má á auglýsingasfðum vestrænna litmyndablaða, orðin sameiginlegt keppikefli allra jarðarbúa. Og það sem meira er: Það er talið til hins eina sanna lffstilgangs að ná þessum Iffskjörum. Þýtt og endursagt úr AD 12/73. IMYNDUÐ BLOM Lítil stúlka gengur inn gang les imynduð blóm af veggjuniim Stór augu í björtu andliti Horfa til himins og vegsama fegurð hans Lítil fmynduð stúlka Jön frö Pölmholti HÚMIÐ Mjúkt og hljóðlega fer húmið veg sinn yfir heiminn. Það rennur jafnt og þétt áfram leið sfna án endis og upphafs. Kemur allsstaðar við og stansar hvergi. Janis Ritsos ERFÐASKRÁ Hann sagði: Ég trúi á Ijóðið, ástina, dauðann, einmitt þess vegna trúi ég á ódauðleikann. Ég yrki, ég yrki heiminn; ég er til; heimurinn er til. Frá litlafingri mlnum bugðast fljót. Himinninn blánar í sjö sinnum sjö skipti. Þessi vissa er mér sífelldlega ævaforn sannleikur, hinsti vilji minn. Jóhann Hjálmarsson þýddi. ©

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.