Lesbók Morgunblaðsins - 22.02.1976, Blaðsíða 7

Lesbók Morgunblaðsins - 22.02.1976, Blaðsíða 7
E.B. Malmquist Kaupmannshúsið á Eyrarbakka, löngum nefnt aðeins „Húsið". Skrif- stofa bæjarins er nú f hluta þess, en hluta þess eíga erfingjar Halldórs útgerðarmanns f Háteigi. Þvf er vel við haldið og er að þvf bæjarprýði. Myndin er gömul og er Lefolii kaupmaður og hans fólk á henni. Ljósm.: Inger H. Bóasson ÞRETTAN VERZLANIR Á EYRARBAKKA ÁRIÐ1917 ¦¦' "* ¦¦.'y:,:Z? ¦'': Eyrarbakki um vetur Gömul mynd af Verzlun Guðlaugs Pálssonar á Eyrarbakka. Sfðasta bæjarhúsið sem enn stendur uppi af bæjunum á Grfmsstöðum. Aftan við það er eitt húsanna, sem reist var handa Vestmannaeyjafólk- inu, sem flúði undan eldinum þar, 1973. Eyrarbakki uppúr aldamótum. &¦. :* Á þessu herrans ári 1976, þann 20. febrúar, er hinn sígiaði og kunni kaupmaður, Guðlaugur Pálsson á Eyrarbakka, 80 ára. En hann hefur þá stundað verslunar- störf og lengst af sjálfstæðan rekstur í nær 60 ár. Ef við höfum í huga hinn langa starfsdag Guð- laugs, ekki síst fyrr á árum, þegar hann um tvftugsaldur byrjaði verslunarrekstur, þá mun senni- lega ekki of í lagt að hann hafi unnið yfir kvartmilljón vinnu- stunda eða sem næst helmingi lengri tima en nú er ætlast til að hver einstakur leysi af hendi dag hvern, samkvæmt núgildandi vinnulöggjöf og „vinnu- samningum". Það mun þó síst hvarfla að þeim er þekkja Guðlaug í sjón og raun, hans léttu og fjaðrandi hreyf- ingar enn þann dag í dag, að þessi áttræði maður hafi að staðaldri unnið látlaust frá árdegi til kvölds flesta daga ársins, allt frá barnsárum sínum. En þeirri venju heldur hann enn, eftir þvi sem ástæður leyfa og þörf krefur, þar sem hann er verslunarstjóri í sinni fyrri verslun, sem nú er eign hlutafélagsins Hafnar á Sel- fossi. Skyldan við fólkið og vinnulip- urðin er aðalsmerki hans. Hin sanna vinnugleði hefur verið hans dýrmæti arfur, því er hann svona unglegur enn, segja þeir, sem hans fyrirgreiðslu njóta og best til þekkja eftir langan starfs- aldur. Guðlaugur er fæddur á Blöndu- ósi. Þar dvaldist hann ekki nema til rúmlega tveggja ára aldurs, en foreldrar hans höfðu þá siitið samvistum. Sveininum unga var þá komið fyrir í fóstur hjá föðurömmu sinni suður á land, til Eyrar- bakka. Þar ólst hann upp í góðu yfirlæti og undir hæfilegum aga á þeirra tíma vísu, sem í dag mundi ef til vill vera talinn til ótta og þrældóms. Amma Guðlaugs var Ingveldur Þorgilsdóttir frá Rauð- nefsstöðum áRangárvöllum. A uppvaxtarárunum var starfið fljótt margbreytilegt, eftir þvi hvað til féll fyrir umkomulítinn einstæðing. Um sumartímann voru það helst snúningur i sveit og aðstoð við búskapinn, eins og titt var um unglinga. En áræði og athafnaþrá kom snemma í ljós hjá Guðlaugi, ef miðað var við jafnaldra hans á Bakkanum i þá tíð. Ösjálfrátt dettur manni í hug að hið líflega atvinnulíf og umfangsmikla versl- un þar á staðnum, hafi haft sin áhrif á djarft hugsandi uppvax- andi mannsefni. Söðla- og skósmíði var þá m.a. vaxandi iðngrein hér á landi, ekki minnst á jafnstórum verslunar- stað og Eyrarbakki var. Guðlaug- ur vildi gjarnan próf a skósmíði og stundaði hana um þrjú misseri til að kanna hvort það mundi vekja áhuga hans í iðngreininni. Mikil þörf var fyrir vörslu bú- fjár s.s. hesta, kúa og kinda og var þetta algengt starf unglinga á þessum árum eftir aldamótin, áður en girðingar komu nokkuð að ráði til sögunnar. Þau prófaði Guðlaugur einnig og margt annað, er til féll, sem kom sér vel fyrir fátækan, foreldralausan ungsvein. Starfsþrá og gott upp- eldi hjá ömmunni hefur eflaust haft sitt að segja og stuðlað að því er síðar kom fram I stráknum að norðan. Því fljótlega fór að bera á skarplegum athygliseiginleikum hjá Guðlaugi. Minni hans á verð- lag og viðskipti varð honum fljót- lega leikur einn og er enn, þráti fyrir þelta háan aldur. Verzlun meö f jöl- breytt vöruúrval jafnframt sölu út á við og hvers konar framleiðslu heimamanna. Kaupmaðurinn minnist þe:,s au þegar hann byrjaði sjálfstæðan verslunarrekstur 4. desembcr 1917, þá rúmlega tvítugur að aldri, mjög ungur á þess tíma mælikvarða, að fyrsta daginn voru inntektir búðarinnar 28 krónur og þótti ágætt og vel af stað farið með viðskiptin. Annað viðskiptadæmi nefndi Guðlaugur, sem ekki var eins hag- stætt. 1931 eða rúmum áratug eftir að verslun Guðlaugs Páls- sonar á Eyrarbakka byrjaði að versla með landbúnaðarafurðir, Framhald á bls. 8 ©

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.