Lesbók Morgunblaðsins - 27.06.1976, Blaðsíða 9

Lesbók Morgunblaðsins - 27.06.1976, Blaðsíða 9
varó ég þess var. aó hann var aó yerða æ taugaóstyrkari og var alltaf að velja sér sæti nær og nær tijér. Þá var hann og á sífelldum þönum á klósettið. Ég átti að vera fulltrúi fyrir franskt fyrirtæki, sem framleiddi vélaverkfæri. en ekki man ég, hvað Vilho átti að þykjast vera, en það var mjög trúverðugt. Við bjuggum hvor á sínu hóteli, og Vilho hófst handa um að ná sam- bandi við hinn oistlenzka milli- göngumann okkar, en hlutverk hans var að finna kvenfólkið okkar og koma fyrirmælum okkar til þess. Ulyanov-dömurnar komu degi á eftir áætlun, sem hafði afleit áhriif á taugar Vilhos. Og Ei.st- lendingurinn. heimskulegur klunni, sem nefndist Mika Riitroja, reyndist vera trúaður vælukjói, sem flökraði óskaplega við þvi að þurfa að fást við kven- fólk. Hann náði fundi þeirra á hótelinu, Europeski, og það var afráðið, að við Vilho hittum þær þar strax sama kvöld. Kvenfólkið kom degi á eftir áætl- un hlaðið hatta- öskjum og töskum Þær voru ekki i herbergjum sinum á tilteknum tíma né heldur klukkutima siðar, svo að við ráf- uðum um anddyri hótelsins, bar- inn og loks veitingasalinn. Þar voru þær — að borða með flota- foringja og aðstoðarmanni hans. Vilho varð mikið um þessa sýn. Móðirin, Zhenya, 41 árs, ljös- hærð, ekki ósnotur frá sjónarmiði hollenzka málarans Rubens, svolgraði i sig vínið eins og bann- lög myndu ganga i gildi uin mið- nætti. Svetlana, 19 ára, dökk- hærð, með gleraugu, þybbin og kraftaleg. Verotshka, 18 ára, með skollitað hár, fjöiieg, lagleg og þokkafull og virtist gera sér dælt við aðstoðarmann flotaforingjans. Alexandra, 16 ára, Ijóshærð, hýr á brá og léttúðug að sjá og virtist veita systur sinni harða sam- keppni, hvað aðstoðarmanninn snerti. Þær lyftu glösum í sífellu og reyktu eins og skorsteinar. Þau stóðu upp, áður en við vorum búnir að borða, svo að ég lét Vilho veita þeim eftirför. Þau hurfu öll inn í svartan embættisbíl flotafor- ingjans — og það voru tjöid fyrir gluggum. Eistlendingurinn okkar (dul- nefni hans var Samovar) varð æfur morguninn eftir, þegar hann frétti af kvenfóikinu, sem átti að bjarga, og þusaði i sífellu um lausiátt kvenfólk, sem reykti og drykki, og það, sem biði þeirra á dómsdegi. Hann hafði pantaö hótelherbergi í Zelenogorsk, og þeim var sagt að halda þangað daginn eftir og bíða fyrirmæla. Ferðaáætlun okkar var sú, að við færum með aðstoð finnskra hjálparmanna með bátí frá Zelenogorsk til Viborgar, hinnar fornu finnsku borgar, sem nú er rétt við landamærin Rússlands- megin, og færum þar i land við mynni Saimaa-skurðarins. Síðan myndum við aka 130 milur norður á bóginn innan rússnesku landa- mæranna til Sortavala. Loks myndum við fara yfir landa- mærin — aftur á báti — þar sem þau lægju yfir eitt hinna þúsund vatna Finnlands, en endir „leyni- ganganna" yrði i Joensu i Finn- landi. Samovar ók mér og Vilho til Zelenogorsk i göinlum Chaika-bíl um votlenda flatneskju. Enn á ný olli Ulyanov-kvenfólkið okkur kvíða með því að koma degi á eftir áætlun. en nú hittum við Vilho þær að máli. Mér hraus hugur við stafla af töskum og hattaöskjum, og þær voru meira að segja líka með grammófón með nokkrum plötukössum. Þegar ég frétti, að flotaforinginn. sem ég hafði séð. væri gamall vinur fiúarinnar. og að hún hefði -hringt í. hann, lagði ég ríka áherzlu á það, að ekki yrði um nein frekari sambönd að ræða við vini eða kunningja, hverjir svo sem þeir væru. Fyrir vikið fékk ég reiðilegt augnatillit frá þeim öllum og dræmt loforð um að hlíta fyrirmaium i einu og öllu. Þær áttu að hegða sér eins og venjulegir gestir i sumarleyfi í einn eða tvo daga. fara niður á ströndina, fara i gönguferðir og bara glápa heimskulega á fólkið. Við Vilho ætluðum að hitta þær á kvöldin, en Samovar skyldi fylgj- ast meö þeim á daginn. Mér var Ijóst. að ,,hinar björtu nætur" myndu vera okkur í óhag við ætl- unarverk okkar. því að sólarlag var ekki fyrr en kl. 22.30 og sólar- upprás þegar kl. 3.30. Þetta var i júlí. Hættumerki — var vinur Verotshku útsendari KGB? Þegar daginn eftir kom Samo- var meö allískyggilegar fréttir — hann var ekki sá eini, sem fylgd- ist með kvennaskaranum okkar. Það var náungi, sem hann sagði vera KGB-manngerð, sem ekki aðeins elti þær, heldur hitti líka Verotshku í hótelgarðinum, eftir að hinar voru farnar til herbergja sinna. Þau höfðu nieira að segja faðmazt og kysstst, sem kom Eist- lendingnum til að þusa á ný um léttúðugt kvenfólk. Sem sagt, annaðhvort var hér kominn ást- sjúkur Lothario, eða þær voru undir eftirliti KGB eða hvort tveggja. Það var hvort tveggja. Þegar ég gekk á þær um kvöldið, kom i Ijós, að vofan hét Sergei Vasilyev, „einn" af vinum Verotshku og vann i „utanríkisráðuneytinu". Hún vissi ekki, af hverju hann va'i'i á baðstaðnum og hann hafði ekki viljað segja henni það. Þegar ég frétti það, varð mér álika innanbrjösts og aumingja Vilho, sem afsakaði sig til að skreppa á klósetlið. Samkvæmt áætlun urðum við að fara kvöldiö eftir. Það var ekki um neitt annað að ræða. Næsti dagur var erfiðari en fyrsta fallhlífarstökk mitt og tveir innrásaidagar samanlagt. Á há: degi hafði Vilho, sem svitnaði eins og ófrisk tófa i skógareldi, ekki enn náð sambandi við hjálp- armenn okkar, sem áttu að koma okkur með báti til Viborgar — þá um kvóidiö. Samovar fylgdist með kvenfólkinu okkar og skugg- anum, sem hann vonaðist til að geta einhvern veginn „gert óvirk- an". Um nónbil fóru hlutir að gerast. Vilho kom með fremur gáfulegan, fríðan og föngulegan náunga upp á herbergi til min, en það var stýrimaðurinn á.finnska bátnum. Vilho kallaði hann Vaino, að mig minnir. Samovar kom rétt áður en Vaino fór. Kvenfólkið var komið aftur af ströndinni. KGB-vofan hafði elt þær án þess að hafa neitt samband við Verotshku, en Samo- var hafði ekki gefizt tækifæri til að gera það. sem nauðsynlega þurfti að gera. Tíminn leið ómurlega hægt, en loks rann upp stefnu- mótsstundin. Vilho og ég yfirgáf- um hótelið og fórum hvor i sinu lagi á stórt veitingahús á strönd- inni til að fá okkur kvöldverð. Kvenfólkið átti að fara af hótél- inu eftir kvöidmatinn, og það átti að líta svo út sem Samovar a'tlaði að aka þeim aftur til Leningrad, en i rauninni átti hann að fara með þær til eyðistrandar fyrir noröan Zelenogorsk. Þar áttum við að hittast um miðhætti. Þegar við Vilho komum þangað. var Vaino þegar kominn þar með bát. Samovar kom nær klukku- tíma á eftir áailun með da'turnar þrjár. en enga mömmuna. Hann var í æstu skapi, tvær stúlknanna virtust nær dauða en lifi af hræðslu og Verotshka flóði í tár- um. Svo virtist sem móðirin hcföi krafizt þess afdráttaiiaust, að hann fa'ii fyrst með dæturnar og farangurinn. en kæmi síðan aftur til að ná i hana. En auðvitað eyði- lagði þetta söguna um það. að þær ailuðu til baka til Leningrad, ef einhver hefði áhuga á því, og svo var vissulega. Vinur Verotshku kom labbandi til þeirra. er þær voru að fara i bílinn, en hann grunaði augsýnilega eitthvað, og fór að spyrja Samovar hins og þessa. Eistlendingurinn talaði sem óðast.um leið og hann beindi honum innum útidyr niður i kjall- ara hótelsins. Þegar Rússinn áttaði sig á þvi, hvert hann væri kominn, greip hann til byssu sinnar. en varð augabragði of seinn. Samovar sló hann á kossatauið og barði höfð- inu á honum við skarpa brún á steinveggnum, svo að hann hrundi fyrirhafnarlaust niður á gólfið. Samovar tók byssuna, en þegar hann var að þjöta út, tók hann eftir kaiigeymslu hótelsins. Og fremur en að skilja manninn CIA maourinn Steve Meade. eftir á glámbekk. lét hann vininn inn i geymsluna. meðvitundar- lausan eða dauðan. og skildi hann þar eftir meðal annarra skrokka. Ástaf ar og vodka — viðburöarík nótt á Eystrasalti Vilho fölnaði. þegar ég sendi hann til baka i staðinn fyrir Samovar til að n;i í mömmuna, en Iét Samovar vera eftir hjá okkur. Eg fól Vaino að fara með stúlk- iirnar þrjár og hið mesta af far- angri þeirra út i skipið. sem lá við festar um fjórðung mílu frá striindinni. Honum likaði það vel — hann fór strax að sleikja út um. þegar hann sá þær koma úr bilnum, og tók að reigsa um. Og Alexandra. hin yngsta, gerði sér þegar i stað glannalega dait við hann þrátt fyrir alla taugaspenn- una. Vaino reri einn til baka, áður en Vilho kom úr sinni för. Enn á ný var beðið i angist. Loksins kom Chaika-bíllinn og út úr honum kom Zhenya með eins miklum virðuleik eins og dauða- drukkinn kvenmaður getur af sér sýnt. Hún missti budduna sina og datt kylliflöt. þegar hún beygði sig til að taka hana upp. Billinn var fullur af farangri, svo að það var greinilegt, að þær höfðu ekki skilið eftir svo mikið sem bréf- klút. Við flýttum okkur að hlaða bálinn eða öllu heldur ofhlaða af farangri ög Zhenyu, og Samovar hélt af stað til Leningrad og var mikið í mun að komast þangað, áður en einhver uppgötvaði hið nýja góðgaii i kaiigeymslunni. „Annakii" var kjörin fleyta til laumuflutninga, stutt og breið. óhrein að utanverðu, þriggja eða fjögurra manna áhöfn, svefn- kojur fyrir átta, da'fnigerð fyrir þá báta, sem draga pramma og flytja varning um Finnlandsflóa og Eystrasalt. Meðan þeir voru að hjálpa Zhenyu um borð, lét ég nokkrar þungar töskur hverfa hljóðlega niður i sjóinn. Að nokkrum minútum liðnum vorum við á leið til Viborgar, sem var í um hundrað nnina fjarhegð í norðvestri. Ferðin til Viborgar hefði átt að vera viðburðasnauð, en auðvitað var hún það ekki. Alexandra og Vaino voru að springa af áhuga hvort á öðru, það var greinilegt. en auk þess átti hann fallegt gull- armband. sem var smyglvara. og það bókstaflega varð hún að eign- ast. Þetta hljóta að hafa verið flóknar samningaviðra'ður. þvi að þa'r tóku nokkra klukkutíma, en þá vöknuðum við öll al.lt i einu við skaðra'ðisóp frá henni. Þegar ég kom að þeim rétt á undan Vilho. var Vaino að tosa henni að borð- stokknum. en hún hrein eins og grís. Bæði höfðu þau fengið sér vel af vodka. Hann var eldrauður í framan, en hún snjóhvít, kjóllinn rifinn að framan, og hann var i skapi til að kasta henni fyrir borð. Öll þustu upp á þilfarið, en ég skipaði þeim að fara undir þil.jur aftur nema Vilho og skötuhjú- unum. Síðan frétti ég, að hann hefði gefið henni armbandið. þótt ekki gerði hann það skilmála- laust, en þegar til kom, neitaði hún með miklum óhljóðum að inna af hendi „greiðslu" sína. Ég .ar öskuvondur við þau ba'ði. en ég vissi, hvað það var. sem inestu máli skipti i þessu tilfelli. Eg tók i hana og hristi hana til og sagði henni — með aðstoð Vilho. sem var að falla i yfirlið — að það yæri eins gott fyrir hana að standa við sitt, því að annars myndi ég kasta henni fyrir borð. Alexöndru brá, en þó ekki uin of, og Vaino leiddi hana burt mótmaialaust og inn i kaðalgeymslu, og það var nú það. Eg fór að veita þvi athygli, að samdráttur átti sér stað milli Vilhos og Svetlönu. þó að ég hefði verið búinn að segja við hann: „Aldrei Svetlu". Þau voru meira að segja farin að haldast i hendur og glápa hvort á annað eins og kálfar. Og ég kynntist Zhenyu betur og komst að raun um, að það væri eitthvað við hana, þö að hún væri helzt til kennd (og alls ekki min týpa, því miður). Ver- otshka var greinilega að gleyma fyrri vini sínum úr KGB vegna eins hinna ungu Finna. og ég er viss um, aö Alexandra fór oftar en einu sinni í kaðalgeyinsluna, meðan við vorum á leiðinni. Sem sagt, allir höfðu eitthvað við að vera, meðan við sigldum á hinu ágæta skipi „Annakii". Eg man ekki allt i einstökum atriðuin, en við komuni að landi í hirtingu fyiir norðan Viborg náUegt niynni Saima-skurðarins, þar sem einn ai' okkar mönnum tók á móti okkur með liutninga- l)íl, sem áttí aö flytja okkur fimin klukkustunda leið til na-sta áfangastaðar, sem var i nágrenni Sortavala. Við namum staðar við bóndaba'. þar sem við eyddum deginum i slitróttan svefn i hlöðu. sem út af fyrir sig var notalega ganialdags. Eg er viss uin. að Vilho og Svetlu hefur komið vel saman. því að ég vaknaði einu sinni við það, að þau voru að la'ðasl burt tit í skóginn bak við hlöðuna. Uss! A tilteknum tima kom gamall. ©

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.