Lesbók Morgunblaðsins - 05.12.1976, Blaðsíða 13

Lesbók Morgunblaðsins - 05.12.1976, Blaðsíða 13
og lauga sig f heitu vatni þött frost sé. Og hvar annarsstaðar f höfuAborg er hægt að veiða lax innan borgarmarkanna — næstum f borginni miAri — fengi maður löngun til slfks. En er Island eitt þeirra landa sem verAa fyrir valinu, þegar sumarleyfisferAin er ráA- gerA? Er Island f rauninni ferAamannaland? ' MaAur fær kuldahroli bara viA aA segja orAiA. Þannig eru viAbrögAin. Island er ugglaust ekki f flokki hinna fullkomnu ferAamanna- landa, aA minnsta kosti ekki samkvæmt hinum aigenga og yfirborAskennda mælikvarAa. Og ekki verAur þvf haidiA fram, aA þaAan komi maður sólbrúnn — ekki einu sinni um hásumar- ið. En samt — á þessum út- kjálka kemur þaA fyrir augu, sem ekki verAur annars staðar séð. Og það er ekki eins kalt á Islandi og margir fmynda sér. A Islandi er til dæmis jafnara loftslag en f Svfþjðð. Sjaldgæft er að sjá fs og snjð f Reykjavfk. Meðalhitinn f fslenzku höfuð- borginni er hærri en f Stokk- hðlmi. Það helgast af nálægð Golfstraumsins. En vitaskuld er kalt uppi á fjöllum og jöklum. Er hægt að komast um á tslandi, er önnur spurning sem stundum heyrist. Hvernig ferð- ast maður þar? Hér er þörf á að leiðrétta misskilning. Einu sinni hitti ég fslenzkan verzlunarmann, sem gegndi er- indum hingað og þangað á Evrðpu. 1 einni af borgum meginlandsins var einhver sem spurði hann: Komstu með lest að heiman? Ekki var það gáfu- leg spurning. I fyrsta lagi er erfitt um vik að taka lestir yfir Atlandsála. Og f öðru lagi eru engar járnbrautir á Islandi. Sumir Þjððverjar koma til Islands með ðraunhæf ar spurn- ingar f farangrinum. Þeir hafa meðferðis vasabðk, þar sem meðal annars er kennt að spyrja að fslenzku: Afsakið, hvar er járnbrautar- stöðin? Þarermannilfkakennt að spyrja hvert og hvenær lest- irnar fari; hvernig panta eigi far á þriðja farrými og hvað kosti með hraðlestunum. Þetta kemur undarlega fyrir sjðnir meðal Islendinga. Allir lslandsferðalangar komast fljðtt að raun um — eins og Ove Lind f tslandsbðk sinni — að járnbrautarstöð er ekki til á tslandi og hefur aldrei verið. Annars þurfa Svfar að minnsta kosti ekki neinar vasaorða- bækur meA sér til tslands. AA sjálfsögAu er skemmtilegt að geta tekiA sér f munn einstaka orA á fslenzku og tslendíngar kunna vel að meta þá, sem gera sér slfkt ðmak. En þeir eru þvf vanir aA verAa sjálfir aA bjarga sér á máli gestsins. A skandinavfsku bjargar maAur sér vel. Og þaA er eftirtektar- vert hversu margir Islendingar tala til dæmis ensku og þýzku. Nei, lest tekur maAur ekki á tslandi. Þess f staA flýgur maAur; Islendingar eru f raun- inni fljúgandi þjðð, og sam- kvæmt tölfræðinni, flýgur hver Islendingur nokkrum sinnum á ári." 1 bðkarlok tekur Bergkvist sainan áhrifin af tslandsdvöl sinni og þeim athugunum sem hann gerði. Hann er að vfsu ekki bjartsýnn á framgang túrismans og nefnir að landar sfnir geti verið á Kanarfeyjum f þrjár vikur fyrir sama verð og ein vika kosti á tslandi. Bðkina endar hann þannig:„Ahrifin af Islandsferð 1975 eru: land f örri þrðun, á ýmsan hátt velferðarrfki eins og Svfþjðð og hin Norðurlöndin — en samt sem áður land, sem byggt er á ðtraustum grunni — á eldf jallasvæði, bæði f bðkstaf- legri merkingu og táknrænt séð. En hvernig sem allt snýst: land sem maður heimsækir aftur til að kynnast á þvf nýjum hliðum." Teikningarnar eru eftir sænska teiknarann Bert Olls, sem myndskreytti einnig Græn- landsbðkina. Olls getur naumast talizt listrænn téikn- ari; hann vinnur mjög einhæft, sækist eftir nákvæmni, en klaufaskapurinn veður einatt uppi, ekki sfzt þegar hann fer að teikna fornkappa. Myndefni bðkarinnar er að verulegu leyti frá gamalli tfð: Peysufatakona, maður að slá með orfi og lja, úr gamalli bað- stofu, sæluhúskofi, Stjðrnar- ráðshúsið og Arbær. Lftið sést af nútfmanum með þvf að f letta bðkinni og skoða myndirnar. Að sumu leyti er það skiljan- legt; gömul hús, áhöld og vinnubrögð eru ðlfkt mynd- rænni en það sem heyrir til vélaöldinni. En þess verður að minnast, að bðk eins og þessi er að jöfnu texti og myndir og myndirnar út af fyrir sig gefa mjög ðnákvæma mynd af ls- landi ársins 1975. Gfsli Sigurðsson Efst: „Reykjavik — den lilla storstaden pá Island" — nðnar tiltekið Hall- ærisplanið. í MIÐJU: SléttumaSur og torfbær — Kklega Glaumbœr I SkagafirSi. EitthvaS hef- ur efri hœllinn ð orfinu brenglast I meðförum. NEÐST: Hús I Vestmannaeyjum veroa hraunflððinu afi bráo. Klein reiknar... Framhald á bls. 5 hann jafnan nefndur „mað urinn merS 10.000 punda heilann". Og hann var ráð- inn að kjarnorkustofnun- inni i Genf vegna þess, að hann tók þáverandi reikningstölvu stofnunar- innar langt fram! Klein hefur enn gaman af því, að leika listir sínar fyrir fólk og reyna að slá gömul reikningsmet. Fyrir skömmu sló hann eitt met- ið við mikinn fögnuð sam starfsmanna sinna í kjarnorkustofnuninni. Hann setti sér þá þraut að draga ¦ huganum 73. rótina af tiltekinni 499 stafa tölu. Þessar upplýsingar gefa reyndar heldur fátæklega hugmynd um dæmið. Menn geta, svo sem til fyllri „skilnings", reynt að draga I huganum 3. rót af einhverri þriggja stafa tölu, eða bara kvaðratrót af fjögurra stafa tölu. Klein hafði leyst svona þraut áður, og var þá þrjár mínútur og 43 sekúndur að því. En nú bætti hann um betur; í þriðju tilraun komst hann að réttu svari — eftir tvær mínútur og 43 sekúndur, bætti metið sem sé um mínútu. Það skyggði aðeins eitt á sigurgleði Kleins að afrekinu unnu. Nú eru vél- heilar orðnir svo sterkir í reikningnum, að Klein stendur þeim ekki á sporði lengur, að minnsta kosti ekki þeim beztu. Hann hyggst þvl hætta störfum við kjarnorkustofnunina á næstunni, snúa aftur heim til Amsterdam. ferðast á milli skóla þar og sýna börnum „hvernig megi hafa gaman af tölum". Akur- hænan Framhald af bls. 3 — Furðulegt . . . sagði faðirinn og það varengu líkara, en hann væri að tala við sjálfan sig. — Hann hefur blindast af snjónum. En að hann skyldi rekast svo fast á hurðina, að við heyrðum það . . . — Ég held, að þetta sé skiljanlegt, sagði móðirin, en á meðan telpurnar snertu akurhænuna.varlega, laumað- ist bróðirinn út að glugganum. Hann þrýsti andlitinu að myrkri, kaldri rúð- unni og leit út. Hann vissi, hvað hann myndi sjá. Skyndilega varð allt greini- legra og hann sé dökka veru, hávaxn- ari en nokkurn mann, hverfa inn milli trjánna. Akurhænan lá á fönninni og hér inni í hitanum urðu stjörnulaga snjó- kornin að björtum dropum á bognum fjöðrunum. Sumir segja, að akurhæn- an sé fátæklega til fara, enda er hún engin götuauglýsing. En hún bersinn fábreytta búning með virðuleik eins og hún hafi litkast af brúnu laufinu, þroskuðu hveitinu, ögn af draumsól- ey og fáeinum dropum af myrkri næturinnar. Hún er leyndardómur akursins og hver, sem þekkir hana verðuraðskíra hana og halda nafn- inu leyndu. Hún hafði fallega litla fætur. fíngerða og stinna. Fuglinn varallur fallega ávalur. Höfuðið með hálflukt- um augum; goggurinn, sem rauður vökvi vall úr. Faðirinn settist aftur niður með blaðið, en hann fór næstum strax fram í eldhúsið til þeirra. Næstum öll fjölskyldan táraðist, en akurhænan var dáin. Það þurfti að reyta hana, til þess var hún. Hún var sorglega lítil, þegar fjaðrirnar höfðu verið teknar af henni. Litlir, hrukkóttir þarmar, lifur, krásir, ótrúlega lltið, þétt hjarta birtist og fuglinn bar björtu litina inni i sér. Faðirinn fór út, og kom inn hvítur af snjó með handfylli af ferskri stein- selju. Feiti var sett á pönnuna. Má vera, að það hafi verið siðasta feitin, sem til var, en nú greip móðirin til leifanna. Kartöflurnar voru settar í pott og yfir eldinn og hún skóf ekki botninn I uppgjöf, þvi að hún var að laga hátíðarmat vonarinnar. Það var setturdúkurá borðið, þó að náttmál væru löngu komin, og hann var hvítur og fallegur, jafnvel i skini karbiðluktarinnar. En luktin var borin fram og þar fékk hún að ósa, enda var kveikt á dýru tólgarkerti á borð- inu. Vindurinn hvein úti i myrkrinu. Þau þvoðu sér, greiddu og löguðu sig til. Svo settust þau við hátíðarborðið. Akurhænunni var skipt milli allra. Hver fyrir sig fékk aðeins lítinn skammt, en i sannleika sagt: þessi litli fugl mettaði þau öll. ©

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.