Lesbók Morgunblaðsins - 30.06.1979, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 30.06.1979, Blaðsíða 5
Fyrirlestur í stærðfrseði á 1. ári. Þörir Kr. Þöröarson pröfessor: Meðalmennskan er aö veröa regla dagsins Mín reynsla er sú, aö þegar ég kom aö Háskólanum haustiö 1954, kom þaö stúdentunum í opna skjðldu, að ég beindi til þeirra spurningum um þeirra eigin afstööu, óháöa fyrirlestrum mínum og kennslubókum. Nú taka stúdentar þaö hins vegar sem gefinn hlut, aö viö kennarar í guöfræöideild hvetjum stúd- entana til frjálsrar, akademískrar athug- unar á hverju máli og ætlumst til þess, aö þeir hafi persónulega skoöun á málefn- um. Þetta er mikil breyting á 25 árum. Þegar við héldum ráöstefnu um stúd- entsmenntunina á vegum Frjálsrar menn- ingar fyrir rúmum 20 árum, tóku þátt í henni rektorar menntaskólanna og fjöl- margir tungumálakennarar. Viö vorum öll sammála um það, aö draga bæri úr hinum miklu kröfum í tungumálum í máladeildum, en stefna í meira nám í menningarsögu, heimspeki og öðru slíku. Þessi stefna hefur verið framkvæmd, og þótt stúdentsprófið sé öðruvísi en það áöur var, og þótt maður sakni tungu- málafærni „gömlu" stúdentanna og finn- ist þaö jafnvel „skrítiö" að hafa stúdenta í guöfræði, sem kunna ekki latínu, þá veröur ekki á allt kosiö. Menntaskólarnir hafa riöiö á vaöiö um sjálfstæöa menntun nemandans, og meö ritgeröasmíð og umræöum efla þeir sjálfstæöa skoöanamyndun nemenda sinna. Ég tek eftir þessari breytingu hjá nemendum guöfræöideildar (en yfirleitt fáum við úrvals nemendur til okkar) Ég fagna þessari breytingu heils hugar. Fyrir öllu er aö efla frjálsa, akademíska rannsókn og „opna", sjálfstæöa skoð- anamyndun við umræður. Annaö er svo hitt, aö menntaskólunum er gert erfitt um vik aö framkvæma þessa nýju stefnu sökum þess, að síaukinn fjöldi streymir til þeirra, og þeim reynist erfitt aö miöa viö hiö „gamla" markmiö „gamla" stúdentsprófsins, aö menn skuli skara fram úr í menntun og vísindum, er þeir veröa stúdentar. Meðalmennskan er aö veröa regla dagsins, og stúdentar háskólans eru ekki alveg þlá-saklausir í þessu efni, þar sem fulltrúar þeirra í svonefndri „kjarabaráttu" hafa í mín eyru talað gegn því, að ströng skilyröi séu sett fyrir því, að menn hefji nám í háskóla, er tryggi gæöi námsafkastanna. Þjóöfélagiö þarf sjálft aö taka hér í taumana og segja viö unga fólkiö: Viö viljum ekki halda uppi skólum ykkar nema þar nemi aðeins þeir, sem vilja viöurkenna, að hátt mark skuli sett og stefnt að afrekum á sviði mennta og vísinda, en hugsjón meðalmennskunnar sé útlæg gjör. Þörir Einarsson pröfessor: Þjööfélagslegur þrýstingurveld- urslakaöað- gangskröfum Á undanförnum árum hafa læöst að mönnum grunsemdir um að stúdentar séu ver búnir undir háskólanám en áöur. Tvær vísbendingar stefna í þessa átt: Lækkandi meöaleinkunnir á stúdents- pfófi og há og jafnvel hækkandi fallpró- senta í háskólanum, á fyrsta ári 30—50% eftir háskóladeildum. Eitt er aö minnsta kosti víst. Stúdentar eru nú ööru vísi búnir undir háskólanám, ef litiö er til hins óbrigöula eigin ungdæmis. Nám neöan háskóla hefur tekiö verulegum breyting- um á undanförnum áratugum. Tvennt ber þar hæst að mínu mati: Slaknað hefur á aðgangskröfum og fjölbreytni í námsvali aukizt. Slakinn á aðgangskröfum er til oröinn vegna þjóðfélagslegs þrýstings. Foreldrar vilja taka út batnandi lífskjör meö því aö gefa börnum sínum kost á lengri skóla- göngu. Bóknámið er ódýrast og nýtur mestrar virðingar. Hindrunum eins og landsprófi er bægt frá. Segja má, aö þaö hafi fallið á prófi þjóðarinnar. Meö auknum slaka viröist námiö sjálft hins vegar verða nemendum hlutfallslega minna virði. Þaö er orðið ódýrara mælt í fyrirhöfn og svita en notadrýgra til að uppfylla aörar þarfir, einkum ýmis til- brigði félagsþarfarinnar. Yfirmáta fróð- leiksfúsir og kappsfullir nemendur hafa alltaf veriö í minni hluta og meiri hlutinn tekiö hagsýna og útreiknandi afstööu til námsins. Munurinn er sá, aö áöur voru keppnismörkin hærri og endanlegur til- gangur námsins Ijósari. Nú viröist sá hópur hafa stækkað, sem venst því að leggja ekki meira á sig en nauösynlegt er tll aö komast á milli bekkja og skóla og Framhald á bls. 6 ÍSíW Þórir Einarsson

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.