Lesbók Morgunblaðsins - 24.01.1998, Blaðsíða 12

Lesbók Morgunblaðsins - 24.01.1998, Blaðsíða 12
Hafnarfiarðarleikhúsið Hermóður og Háðvör frumsýnir í dag barnaleikritið Síðasta bæinn í dalnum, sem byggt er á hinni ástsælu sögu Lofts Guðmundssonar. ORRI PALL ORMARSSON fylgdist með æfingu og ræddi við aðstand- ___________endur sýningarinnar, en Síðasta bænum í dalnum er nú í fyrsta sinn gerð skil á leiksviði.___________ TRÖLLIN tvö (Marfa Ellingsen og Jón Stefán Kristjánsson) eiga sér þann draum að drottna yfir dalnum. GRÍMAR kaupamaður (Jón Stefán Kristjánsson) hefur að sönnu krafta f kögglum. Björn bóndi (Gunnar Helgason), Bergur (Halldór Gylfason) og Sólrún (Hildigunnur Þráinsdóttir) fylgjast agndofa með athæfi hans. MorgunblaðiS/Jón Svavarsson ÞEGAR neyðin er stærst er hjálpin næst. Rindill Rindilsson, dvergur (Gunnar Helgason) og Bergur Björnsson (Halldór Gylfason) hlýða á álfkonuna góðu (Björk Jakobsdóttir). JÆJA, svo Gilja-fólkið er þá flúið líka. Þá má ég svo sem vita hvað mín bíður! Hyggilegast væri víst fyrir mig að halda þegar á brott héðan úr dalnum, þótt ekM yæri nema ykkar vegna," seg- ir Björn bóndi við börn sín, Berg og Sólrúnu, þegar hann verður vitni að búferla- flutningum nágranna sinna. Hann er orðinn ábúandí á síðasta bænum í dalnum. Lái svo sem hver sem vill Birni bónda, það er ekkert grín að hokra, einn og yfirgefinn, í dal þar sem mennirnir eru máttlitlir og yfir- gangssöm tröllin bersýnilega staðráðin í að ræna völdum, hvað sem það kostar. En þegar neyðin er stærst er hjálpin næst og fjölskyld- unni berst óvæntur liðsstyrkur í formi álfa, huldufólks og annarra vætta. Upp frá því verð- ur hvergi hopað en tvísýnt er hvort mun hafa betur - hið góða eða hið illa. Sagan um Síðasta bæinn í dalnum er flestum íslendingum að góðu kunn. Þeir sem ekki kannast við bók Lofts Guðmundssonar, muna örugglega eftir kvikmynd Óskars Gíslasonar, sem var fyrsta kvikmyndin sem gerð var í fullri lengd hér á landi og jafnframt ein sú vin- sælasta. Nú hefur Hafnarfjarðarleikhúsið Her- móður og Háðvör tekið verkið upp á sína arma og frumsýnir í dag nýja leikgerð eftir Gunnar Helgason og Hilmar Jónsson, sem jafnframt leikstýrir sýningunni, byggða á bók Lofts. í fyrata sinn á leiksviði En hvers vegna Síðasti bærinn í dalnum? „Því er fljótsvarað. Það var einfaldlega kominn timi til að setía þennan gullmola í barnaritlistarsögu íslands á svið. Þegar einhver hafði sagt „orðin" varð ekki aftur snúið," segir Gunnar Helgason, sem jafnframt er meðal leikenda í sýningunni, en þótt ótrúlegt megi virðast hefur þessi ástsæla saga ekM í annan tíma verið færð upp í leikhúsi. Að sögn Gunnars er það þakklátt verk að vinna leikgerð upp úr jafn vandaðri bók og Síð- asta bænum í dalnum. Segir hann þá Hflmar ein- faldlega hafa leitað að þræðinum, kjarna sög- unnar - framhaldið hafi komið af sjálfu sér, þótt þeir verði án efa að sníða „fituna af kjötinu" fram á síðustu stundu. , Annars get ég varla með góðri samvisku kall- að mig hðfund leikgerðar," heldur Gunnar áfram - hálfskömmustulegur, „því þó ég hafi tekið þátt í allri grunnvinnu vann Hilmar verkið að lang- mestu leyti upp á eigin spýtur, þar sem ég var bundinn í öðrum verkefnum á sama tíma." Gunnar fullyrðir að þeir Hafnfirðingar séu bókinni trúir, þó ekki hafi gengið átakalaust fyrir sig að finna leikhúslausnir á hinum ýmsu senum. „Það er meira en að segja það að láta fólk hverfa á sviðinu, fullvaxinn mann leika dverg og síðast en ekki síst, láta kistu fljúga. Annars er best að hafa ekki fleiri orð um það. Brellunum okkar verður fólk að kynnast af eig- in raun!" Einn leikaranna í sýningunni, María Elling- sen, stenst þó ekki mátið og bætir fáeinum orð- um í sarpinn: „Við vorum eins og börn í sand- kassa þegar við vorum að reyna að láta kistuna fljúga í fyrsta skipti enda var okkur mikill vandi á höndum þar sem ekkert flugkerfí er í gömlu bæjarútgerðinni!" „Bara flökunarkerfi," skýtur Gunnar inn í. Það mun ekki hafa komið að notum! Gunnar og María segja hópinn ekki hafa haft kvikmynd Oskars Gíslasonar til hliðsjónar á vinnsluferlinu en að Gunnari og Björk Jakobs- dóttur undanskildum sá ekkert þeirra myndina af þessu tilefni. „Við sáum hana öll þegar við vorum börn," segir María, „en ákváðum að láta hana liggja milli hluta núna, til að hún hefði ekki of mikil áhrif á okkur enda markmiðið ekki að endurskapa myndina, heldur að setja á svið nýtt leikrit." Að vísu tekur Gunnar fram að þau Björk hafi horft á myndina strax og hugmyndin kom upp til að ganga úr skugga um að hún væri jafngóð og þau minnti. Þrátt fyrir þetta læðist sá grunur að Maríu að leikritið sé um margt líkt myndinni. „Ég var að skoða prógrammið sem fylgdi myndinni og sýnist þetta vera mjög líkt." Gunnar segir það ekki þurfa að koma á óvart, kjarni sögunnar sé til staðar í myndinni, enda hafi hún verið gerð áður en bókin var skrifuð. Eitt verður þó örugglega öðruvísi í leikritinu en í myndinni - húmorinn. „Við ákváðum að færa hann nær okkur í tíma - klæð'ann úr sauðskinnsskónum til að koma til móts við ungu kynslóðina í dag," segir Gunnar. Sýningin er með öðrum orðum fyrst og fremst ætluð börnum, þó svo Gunnar og María vonist eindregið til að foreldrarnir geti jafn- framt gengið í barndóm og notíð herlegheitanna með börnum sínum. „Þetta er sýning fyrir börn og „fullorðin börn"," segir María sem veit um fjölda fólks, miðaldra og eldra, sem er staðráðið í að sjá leikritið. „Þegar ég hef verið að segja fullorðnu fólki að við séum að setia Síðasta bæ- inn í dalnum á svið Ijómar það allt - maður sér sex ára barnið gegnum grátt skeggið!" Drawmaaðstaða María segir að í framhaldi af þessu hafi runn- ið upp fyrir sér ljós - hún sé komin í drauma- aðstöðu. „Það er frábær tilfinning að leika per- sónur úr Síðasta bænum í dalnum, persónur sem svo margir kannast við. Þetta er eins og að vera um borð í Titanic," segir leikkonan og vísar með þeim orðum í frægð sögunnar hér á landi. Gunnar getur hins vegar ekki á sér setið að gera athugsemd við samlflánguna. „Segðu frek- ar um borð í Gamla Gullfossi, Titanic sökk!" Bæði skella þau upp úr. María leikur nú í fyrsta sinn undir merkjum Hermóðs og Háðvarar. Ber hún Hafnfirðingun- um vel söguna. „Hjá Hermóði og Háðvöru eru gleðin og jákvæðnin við völd. Hér fá leikararnir að njóta sín til fulls, enda beinlínis ætlast til þess að þeir segi sína meiningu og leggi sitt af mörkum. Fyrir vikið er sköpunargleðin mikil og fólk óhrætt við að „spruðla" eins og sagt er hér í Hafnarfjarðarleikhúsinu. Þetta kann ég að meta, enda eru þetta samskonar vinnubrögð og tíðkast í tílraunadeild New York-háskóla, þar sem ég lærði á sínum tíma." Auk Gunnars og Maríu leika í Síðasta bænum í dalnum: Björk Jakobsdóttir, Hildigunnur Þrá- insdóttír, Halldór Gylfason og Jón Stefán Kristr jánsson. Leikmynd gerði Pinnur A Arnarson, lýsingu Björn B. Guðmundsson, tónlist er eftír Margrétí Örnólfsdóttur og búninga hannaði Þórunn Jónsdóttír. Gervi eru á ábyrgð Ástu Hafþórsdóttur og Kjartan Kjartansson sér um hljóð. ÞAR SEM TROLL RIÐA HUSUM 12 LESBÓK MORGUNBIAÐSINS ~ MENNING/USTIR 24. JANÚAR 1998

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.