Lesbók Morgunblaðsins - 23.05.1998, Blaðsíða 16

Lesbók Morgunblaðsins - 23.05.1998, Blaðsíða 16
SAMTIMA GOÐSÖGUR • • OG FALLIN DRAUMALOND Skjá air veruiei ikans er sam- sýning 10 evrópskra myndlistarmanna á Lista- hátío sem opnuð verður í Norræna húsinu í dag, laugardaginn 23. maí, kl. 14. Listamennirnir eiqa þoðsameiginl^aðend^ urvekja gamalt líkingamál málverksins út frá forsend- um samtímans. HULDA STEFÁNSDÓHIR fræddist um sýninguna hjá tveimur skipuleggjendum hennar og fulltrúum íslenskra lista- manna, Daða Guobjöms- syni og Helga Þorgils Friðjónssyni. VER er mögulegur vettvang- ur listarinnar á tímum þar sem hið persónulega sjónar- horn birtist okkur fyrst og fremst í klæðum gamallar og gatslitinnar yfirhafnar, stæl- ingu og samsuðu gamalla og margnotaðra forma og hug- mynda? Þessari spurningu varpar Ólafur Gíslason listfræðingur fram í grein í sýningar- skrá sem hann nefhir „Um gatslitnar flíkur, stælingar og afhelgaðar goðsögur eða „Herre Gud! har du giort det sjalv?"." Tékkneski iistamaðurinn Milan Kunc, sem býr í Þýskalandi og þýska myndlistarkonan Karin Kneffel eru fulltrúar fyrir tvenns konar áhrif sem einkenna verk norrænu listamann- anna átta. Þar renna saman tveir pólar; hins ný-realíska málverks og popp-list í bland við kitsch og hugmyndalist. Niðurstaðan verður eins konar ný-goðsöguleg málverk, „afhelgun afhelgunarinnar," svo vitnað sé í orð ítalska listfræðingsins Vatimo. Norrænu málararnir sem hér er tefit saman eru Martin Bigum og Michael Kvium frá Danmörku, Markku Laakso og Olli Summanen frá Finnlandi, Therese Nortvedt frá Noregi, Ernst Billgren frá Svíþjóð og Daði Guðbjörnsson og Helgi Þorgils Friðjónsson frá Islandi. Sýningin fer víða á næsta ári; verður sett upp í Listasafn- inu á Akureyri í haust, þá í Norðurlandahús- inu í Færeyjum og loks í Horsens í Danmörku. ttvað er frumlegur persenulegur stíll? Svo áfram sé gripið niður í grein Olafs Gíslasonar þá segir riann að nú sé svo komið að frumlegur persónulegur stíll sé á undan- haldi, einfaldlega vegna þess að viðmið stfls- ins, hið almenna sjónarhorn, sé ekki lengur til staðar. Hann vitnar til bandaríska gagnrýn- andans Fredric Jameson sem hefur sagt að þegar hin almenna regla sé ekki lengur til staðar þá verði skrumskælingin ómöguleg, - rétt eins og enginn getur gert sig skiljanlegan á útdauðu tungumáli. „Að afmynda þær [goðsögurnar] og stæla á meðvitaðan hátt er vænleg aðferð til þess að gera okkur meðvituð um vandann og þá staðreynd, að það er ekM til leið út úr honum, hvorki á forsendum algilds sannleika, æðra sjónarhorns eða trúar." Um verk listamannanna á sýningunni Skjáir veru- leikans segir Ólafur að þar séu vaktar til lífs löngu gleymdar goðsögur, „eins og gatslitnar flíkur, sem dregnar hafa verið upp úr gamalli fatakistu. Við klæðumst þeim í fullri alvöru, vitandi þó að þær standa fyrir fallin draumalönd rómantíkurinnar." Morgunblaðið/Kristinn DAÐI Guðbjörnsson og Helgi Þorgils Friðjónsson ásamt Markku Laakso frá Finnlandi og öðru verki hans á sýningunni; Samapilturinn og Elvis. Málverkið aftur upp á yfirborðið Þeir Daði og Helgi Þorgils fengu nokkurra ára aðdraganda að sýningunni. Það sem vakti fyrir þeim var að draga fram hræring- ar sem hafa verið að eiga sér stað í málverk- inu á síðustu árum og jafnvel áratugum og sýna fram á áhrif hennar í norrænni málara- list. „Þessar hræringar felast í því að reynt er að fjarlægja háðið úr myndmálinu og sækja aftur merkingu sem listin hefur verið að reyna að losna undan alla þessa öld," seg- ir Helgi Þorgils. Og hann bendir á að margir listamannanna sem vinni út frá þessari skil- greiningu séu af þeirri kynslóð þegar hug- myndalistin var að koma fram og vinni oft samhliða málverkinu í önnur efni. Því geti það allt eins verið tilviljun hverju sinni frem- ur en meðvituð stefna að hugmyndunum er fundin leið um hefðbundið efni olíunnar og strigans. Danski listamaðurinn Martin Big- um vinnur jöfnum höndum myndbandsverk, ljósmyndir og málverk og verða sýnishorn af þessu öllu á sýningunni. „Tilfinning mín er sú að málverkið sé aftur að koma upp á yfirborðið, ekki síst vegna þess hversu áberandi það er í myndlist yngri kynslóðarinnar," segir Daði. „Umræðan hefur verið mjög einhliða í listheiminum hér á landi, allt frá því að SÚMararnir afskrifuðu allt það sem kallaðist málverk. Okkur langaði til að setja málaralistina í nýtt samhengi og benda á að það er fyrst og fremst hugarfarið sem ræð- ur útkomunni í verkum þessara listamanna en ekM efnið sem slíkt." Með þessu segjast þeir vissulega opna fyrir víðari skírskotanir eigin verka og tengingar við það sem er að gerast í Evrópu, - tengingar sem oft hafi vantað í um- FERSKJUTRÉ eftir Karin Kneffel. Olía á striga, 1995, 100x100 cm. ræðunni hér á landi. 16 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ~ MENNING/LISTIR 23. MAÍ1998

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.