Tíminn - 22.05.1968, Blaðsíða 7

Tíminn - 22.05.1968, Blaðsíða 7
MTOVIKUDAGUR 22. maí 1968. TIMINN sjónarmið varðandi sjiónvarps dagskrá. Annars vegar er mið a'ð við, að fólk velji sér á- fcveðma þætti til að sjá, en hiitt sjónarmiðið gerir ráð fyr ir að fólk velji... sér ákveðin k-völd til að horfa á sjó'nvarp. Auðvitað má segja að vi'ð sé um enn á tilraunastigi í daj;- skrárgerð, sem og öðru er varðar sjónvai'nsrekstur. Ekki hefur ennþá skapazt neitt það íorm, sem gilda skal í langan tíma. í rauninni tel ég óæski legt að dagskréin sé í alltof föstuin ramma. Reymdar er oft erfitt a'ð skapa mikla fjöl- breytni á einu kvöldi á 2—3 tímum, þegar hver dagskrérliö ur er kannski frá 30 til 90 miínútur. Auik þess binda samningar á erlendu efni okk ur nokkuð. Tilraun var gerð í vetur með að hafa fræðsiu efni eingöngu á þriðjudögum og hefur það. fyrirkomulag varla þótt heppilegt. — En telur þú, að fólfc vilji frekar léttmeti en fræð- andi efni? — Nei, alls ekki. Fólk hring ir oft hingað .og lœtur í ljós skoðanir sínar og mér virðist áhugi mjlög almennur á fræð andi efni. En mátulega bland aður kokkteill er auðvitað æskilegur. Ekkert nema gall- harður bisness. — Svo að við snúum okkur fyrst að erlenda efminu, sem lista og skemimtideildin hefur umsjon með, þá lamgar mig til að spyrja frá hvaða löndum við fáum mest áf efni og hvað belzt er lagt til gi-undwaliar við vai'þátta og kvikmynda? —' Til þessa höfumvið féna ið mest af efni fré Bretlandl BandarísM efni er suma mán- ,uði í öðru sæti og stundum neðar. Eim.nig er efni fra Norð utrlönidum, Frakklandi, Pól landi, Þýzkalandi, Tékkó- sióvakíu og víðar. Við verðum ' okkur úti um sýnishorn víðs vegar að og við valið verðum við mjög að treysta á eigim dómgreind, ekkf sízt vegna þess hve lítið er um aknienna sjón varpsgagnrýni í blöðum. Og auðvita'ð skiptir verðið rnáli. Þetta er nefnilega ekkert ann að en bisness. gallharður -bis, ness. \ — Nú, einhvers staðar heyr'ði ég það, að verð þátta og kvikmynda færi' eftir tölu sjó'nvarpsnotenda. — Nei, það er ekki allskost- ar rétt. Það má segja að hér gildi bara hin gamla og góða regla um framboð og eftir spurn. Það, að okkur hefur tekizt að ná kaupum á ýmsu erleodu efni á viðráðanlegu verði er náttúrlega vegna þess að hér er ekki um keppinauta að ræða. Mikill hluti af sjón- varpsefni er framleitt af stór um og fjársterkum fyrirtækj um, sem kaupa af listamönn um allan rétt til sölu þess hvar sem er í heiminum. Þar af leiðir að þeir geta selt þetta efni á misj'öí'nu verði eftir þvi hva'ða ianri ? < hlut eða hváf1 kaupandinn er tilbúinn til að grsioa V;ft nófum | réyht að fara '^rlp'E í sski'-rmr í he-su tilliti, þreifað okkur áfram. Þetta a aðallega að amerisK'i fyrirtækin >sem eru einna stærst. Við höfum einnig skipt mikið við I.t.C. dn bað sér . um sölu og dreifingu á ýmsu efni I.T.V. sjónvarpsstöðv- ann brezku o-.a framleiðij einnig sjiáift allmikið efni méð heimsréttindum t.d. Dýr linginn og Harðjaxlinn, svo eittbvað sé nefnt. En svo er auðivitað á boðstólum víða all- mikið efni, þar sem semja verður um hvern þátt. Lista mennirnir seim að þeim hafa starfað fa vissan hundiraðs- hluta í sinn hlut hverju sinni, en nóg um það. En þetta eru fyrst og fremst bissnessmenn og vilja fá sem bezt verð og selja sem mest af hverri ser íu. Við leggjum mikla áherzlu á a'ð st.anda í skilum og vinna okkur traust þessara erlendu ¦í'-?'k'" f bvi lig'u'1 rnikii vinna og skrifstofustjórinn okkar, Lúðvig Albertssom getur bezt frætt þig um þá hli'ð máls ins. — En varðandi kvikmynria- leigu, Steindór, ef þið fáið eina mjög góða mynd, verðið þið þa að taka svo og svo mikið aí drasli með? — Á því verði sem við greið um fyrir sýningarrétt á lön.g um kvikm-ýndum er ekki mögu leiki að fá keypta eina Dg eina mynd, heldur verðum við að gera samninga um allmarg ar myndir frá hverjum selj- anda. Þáð er varla.um það að ræða að fá myndir til jsýning ar*í sj'ónvarpi, sem þessir fram leiðendur eða seljiendur hafa ekki áður selt til sýnihgar i kvikmyndahúsum hér í land- inu. [Þess vegna má gera rá'fj fyrir þwí að flestar kvikmynd ir er við sýnúm ha.fi einhivenn tóma verið sýndar hér. En auð vitað er það ekki. nema lítill hluti af okkar stórá"'aihorfenda hópi, sem sér allar myndir kiviktnyndahiúsanna, og þeir hafa þá vonandi .gaman af að sj'á þær að nýju. Við höfum nú þegar gert samninga um margar . ágætar myndir sem sýndar verða næsta vetur og nú þegar við höfum , loksins fengið tæki til að sýná 35 mai kvikmyndir, vonumst við til að geta sýnt margar ágætar P'ólskar og tékkneskar myndir, en þessar þjóðii/ eru nú tald- ar standia allra þjóða fremst í kvi'kmyndailist. Samstarfið við Norður landastöðvarnar Ég. hef orðið vör við tals verða óánægju hjá fólki með efni það, sem þið hafið flutt frá iunurn iVorðurlöndunum og getur það verið, að þe<r skemfitti- osj tónlistarjþætth sem við höfum fengið það- an, st' þverskurður af þvi sem frændur okkar eru að gera? Það er nú víst alltof mikið að fullyrða að svo sé. Þeir gei-a auðvitað marga góða þætti af þessu tagi og þar af leiðandi dýrara. En meiri hlutinm af þ'eirra framleiðslu er nú kannsk' uoo og ofan rétt e'ns og hjá okkur. — Ei þið fáið þátt frá ein hverju Norðurlandanna, verð- ið þið þá að leggja fram. efni á -móti? 1 — Nei, en yi'ð höfum fullan hug á að bj'óða það sem við teljum þess virði af okkar framleiðslu. Þa'ð hafa tekizt sammingar um að við fáum 12 leikrít frá Norðurlandastöðv unum (Nordvisibn) á ári. Með skemmtiefni ganga samningar ekki eins vel og það er mik ill misskilningur sem fram heí úr komð að við fáum þetta efni gefins En við höfum mætt miklum skilningi hjá fræridþjóðum okkar og fengið Frá upptöku fyrsta Áramótaskaups í siónvarpssal. Fremstlr á myndinni eru Steindór Hjörleifsson og Bessi Bjarnason. (Tlmamyndlr; G.E.) þaðan margt gott efni bæði fræðsluefni og leikrit, t.d. Heimeyinga eftir Strindberg og á1 næstunni sýnum við Ros- mersholtn eftir Ibsen. fré norska sjónvarpinu en þaðan var einnig Gestaboð eftir E!i ott. Einnig vonumst við til a3 ' geta sýnt „Inden for Murene" fré danska siénvarpinu . með snillinignum Reumert. Svíar sýnduþann 11. apríl skemmti- þátt Ólafs Gauks og nú eru nokkrar fleiri dagskrér frá okkur til skoðunar á Norður löndunum. — Já, svo er það innlenda efnið, S'teindór. Nú er það mál manna eins og þú veizf, að það sé ærið mislitt og mis- gott, eins og eðlilegt er, með an sjónvarpið er okkur tiltoiu lega nýtt fyrirbrigði. En hvers vegna i ósköpuiíum heiur sjón varpið ekki veri'ð vandlátara i vali umsjiónarmanna einstakra þátta. Margir eru að vísu sæmi legir, og sumir ágætir, en svo eru aðrir, sem að flestra dómi eru alveg ómögulegir, enda hafa sumir aldrei komi'ð ná iægt fjölmiðlunartækj'um áður né hafa þá framkomu, sem hentar á sjónvarpsskermi. — Okkur er það" fyllilega ljóst að in.nlenda efnið er stundum ekki upp á marga fiska. Sjálfir mundum við gjarna kj'ósa að fara hægar í sakirnar og gera færri þætti og þá jafnbetri, geta tekið lengri tíma til æfinga og tekn- iskrar vinnu. Auðvitað þarf fleiri menntaða sjónvarps menn, það er a'ðkaUandi að eigmast 5—6 velmenntaða dag skrármenn til viðbótar þeim sem fyrir eru. Menn, sem gætu dvalizt með erlendum kunn- áittumönnuim og fengið þar þjálfun og hugmyndir. Ekki dettur mér í hug að biðja at sökunar á bví sem við höfum gert, allir hafa lagzt á eitt að gers sitt Kezta f)° Tié. finnst okkur hafa farið þó nokkuð fram. Muodu pað að við byrj- um sjónvarp í þeim sérstæðu kringumstæðum, að hafa ekki ná'ð samningum við leikara og hljómlistarmenn um starf við sjónvarpið, og svo var í marga mánuði. Nú eru þau mál leyst og nú er reynt að nýta þá eins og hægt er Það hefur alltaf verið erfitt um útvegun skemmtiefnis, hefur gengið heldur illa hjá útvarpi'nu eins og við vitum. Revíur hafa ekki þekkzt í landinu svo heitið geti í mörg ár. Okkur vantar tilfininanlega höfunda að skemmtiefni. Þetta vandamál þekkist víða. Danska sjonivarp ið hefur gripið til þess réðs að lokum að ráða þó nokkuð fast starfslið slíkra skribenta, Auðvitað er ein orsökin til þessa sú, að slífct efni hefur ætíð verið illa^ greitt hér og svo er enn. Ég er alls eKki sammála þér í því að sum'.r umsjión'armenn þátta hafi að flestra dómi verið ómögulegir. Við töldum rétt að i þessu nv'" tírki hji'tust 'Prv flest nv andlit í því var fólgin viss áhætta, sem gaman var oð taka. Þó var leitað til nokk urra, sem reynslu höfðu frá ú^ varpi og annarsstaðar. En þelr voru .margir, sem vildu bíða og sjá hvernig til tækist. Kannski er þeirra tími bréð- um kominn. Þessu ,óskabarni þjióðarinnar" nr. 2 var af æði mörgum ekki spáð beisinni framtíð í fyrstunni. — Nú eigum við íslendiing- ar nému af alls konar efni, sem sjónvarpið með sínum út búnaði og tækni getur nýtt sér og unnið mjög vel úr. Ég á hér við skáldsögur eftir ýmsa höfunda okkar, Jón Trausta, Gunnar Gunnarsson, Halldór Laxness oa fleiri góða menn. Hefur komið til tals, að sjón- varpið kvikmyndaði eitthvað af þessum sögum eða gerði sér mat úr þeim? — Margt hefur auðvitað komið til tals, sem nauðsyn legt og ánægjulegt vœri að vinna að og satt segirðu næg- ur er efniviðurinn. En til sliks þarf að vanda og mikils til kosta ef gera skal. Hér má alls ekki rasia um ráð fram og við skulum strax gera okkur það ljóst a'ð..til þessa parf tíma, mikinn tíma og mikla peninga. Kostaði ekki einar 2 milljónir að gera 79 af stöð inni ög nefndur var nýlega 3 milljóna kostnaður víð að gera „Hernámsárin" sem hluti hef ur verið sýndur úr að undan förnu? Slíkt kostar varla mik ið minna, þó sjónvarpið geri það. Ne;. en sjónvarpið þarf sem fyrst að geta haft 4—5 manna lið, sem eingöngu gœii helgað sig stærri viðfangsefii um. Það eru margar smásög- ur góðskáldana, sem mætti byrja á og mætti ekki vona að okkur fær5 að berast sjálí stæð kvikmyndahandrit frá td. yngri rithöfundunium. Það væri fréleitt að sfcofna til verð launasamkeppni um slíkt hand rít eða þá sjónvarpsleikrit. Ek'kert er sennilegra en að möguleikar væru á sötu slífcra mynda á erlendum vettvangi. — Hefur sjónvarpið leitað einhvers sams'tarfs við fólfc, sem .tefcur kvikmyndir í tióm- stundum og gerir það vel? — Jiá, þegar eru starfandi víða um land fréttamenn, sem taka fcvikmyndir fyrir sjón varpið. Og sjónvarpiið veitti ekki alls fyrir löngu 250 þús. til kvikmyndagerðar til 2 kvik myindatökumanna. Þessi upp- hæ'ð er ekki mikil til svo kostn aðarsamrar iðju, en þó alltaf byrjiuinin og verður vonandi framhald á og uþphæðin auk in. Eitt undraði mig nokkuð, enginn hinna yngri kvikmynda tökumanna skyldi s'ækja um í þetta sinn. Tæki til kvifcmynda gerðar eru dýr en áhugi með- al yngri manna fyrir fcvik myndalistinini eykst með degi hverjum. T.d. er, nú á förum til náms í Tékkóslóvakíu Þor steinn Jónsson, ungur maður og efnilegur, sem starfað hef- ur hjá okkur um tíma. Ekfci veitir okkar ágætu kvikmynda deild af liðsauka í framtíðinni. Og þegar á næsta vetri þurf" um við að vinna að svo mörg- um leikritum sem kostur er. Þau verða án efa vinsælt og gott sjónvarpsefni. Þa'ð er auð vitað tímiafrekt, — leikrit í sjónvarpi þarf margar æfingai og tilkostnað en það er reynzla erlendra sjonvarpsstöðva að næst fréttum eru þau bezt þeg- in af ahorfendum. læja, koma dagar og kioma rá'ð. . . nú þarf ég vist að halda áfram að mata andsk. . . úlfinin. . . 1

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.