Tíminn - 07.10.1969, Blaðsíða 7

Tíminn - 07.10.1969, Blaðsíða 7
ÞRIÐJUDAGUU 7. október 1969. ar. Verið þið bæði og bórn ykk ar hjartanlega velkomin. Á nárnstilhög'Un skólams verða að ðlluim líkindum eng- ar breytingar, nema þær þá fielzt er sízt skyldu, að draga úr öllu því í kennslu og skóla- starfimu, er kynni að hafa í för með sér aufcinn tilkoptnað. — Hafi menn ekki vitað það fyrir, þá vil ég að þeir yit; það nú og geri sér ljóst, að mennta stofnunin á í vök að verjast að rekstur hennar haldi áfram N\r .í Bifröst, en því veldur fyrst og fremst sá gífurlegi kostnaður, sem því er samfara að reka skóla á þessum stað. — Umhverfið er fagurt, hrífandi og sérkennilegt, en að öðru leyti eru aðstæður allar eins óhagstæSar til rekstrar stórrar stofnunar og hugsast getur á landinu, m>un jafnvel þurfa að leita að stöðum til að finna neitt sambærilegt. Leggja hef ur þurft í kostnað við vatns- veitu eins og fyrdr heilt kaup tún og" enn er óieyst mál til frambúðar hversu eðlilegum hreinlætiskröfum verður full- nægt í sambandi við skolplögn. — Eg nefni þetta hér og nú til að sá skilningur skapizt hjá okkur öllum, er nægt geti til að tryggja framtíð stofmunar- innar í Bifröst. — Það er hinn mikli kostnaður við Bifröst, sem dregur úr og gerir að engu oskir okkar um aukið framlag til sjálfrar kennsiu<nn ar, sem við auðvitað höfum mestan á'huga á. — Það dytti engum manni í hug erlendis, að menmtastofn un á þessu fræðslustigi gæti komizt af með það fjármagn, sem við höf'um til ráðstöfunar til kennslunnnar, tæfcjabúnaSar .. ims og anmars er fylgja- ætti námi eins og því, er hér er' stU'ndað. — Niám á þessu náms stigii ætti, ef vel væri, að veru legu leyti að fara fraan í fá- mennu<m rannsóknar- og u<m- ræðuhópuim. — Þetta getum við einfaldlega ekki gert af fiárhagsástæðum. — Það verð ur því meira srfiði oig þyngri byrðar á ná'msbrautinni, sem á ytofcur verða lagðar og miskunn arlausari kraf a á hendur okkur kennuruniuim að skila þrátt fyr- ir allt bverjuim einstökum og öilum hópnumi eins langt áleið is og mögiulegt er. — Þetta er hægt, það hefur árangur nem- enda og kennara sýnt. En þrautalaust hefur það ekki ver ið og miun ekki verða. Á eitt vil ég miinmast enn: Við höfium á uhdariförnum ár- um gert tilraun til að hafa hér að Bifröst niokkra verkkennslu við hlið hinnar íræðilegu. — Þetta hefur ævinlega reynzt furðu andsteett og illsamrýtnan legt, en fyrst og fremst mjög dýrt í framikvæmd. Mig uggir, að þessi þáttur verði tekinn tii endurskoðunar og kunni svo að fara, að skólinn treysti sér ekki til að standa undir kostn- aði á honuim í sáma mæli. — Ég vil ekki dylja ytokur þess, nemendur mínir og sam kennarar, að við horfum til óvissrar fraimtíðar, það gerir þjóðin öll á þessum erfiðleika tímu'm, sem yfir standa. Það mun reyna á manndóm okkar, en þó öðru fremur á samistarf okkar hvort otokur tekst áhættu söm sigling farsæilega eða við getum ekki haldið þá leið, sehn við viljum fara, og verðum að taka land annars staðar. -— Framundan er endurmatsivetur til að ná meiri ávangri, ekki hið ytra í aukinni sundurgrein- . ingu og fjölbreytni, heldur hið "".. innra: í því að kanna betur hæð og dj'pt Það verða hvatn ingarorð hins merka skóla- manns, sira Magnúsar Helga sonar, sem hafa ber í huga í TIMINN 7 Skólamerki Sanivinnuskólans — Lífsorka Ásmundai* Sveinssonar. sambandi við nátn og náms- árangur: Að læra ekki margt — heldur mikið. — Ef svo fer að við fækk- um námsgreinum, þá á það að gefa tækifæri til að gera hin- um fyl'lri skil og Detri. III. Sam'vinnustoólinn átti 50 ára afmæli á síðasta skólaári, eins og áður sagði 3. desember sið astliðdnn. — Ég gat þess i skólasetningarræðu minni haust ið 1968 að afmælisins yrði minnzt með ráðstefn'U um skólamál. — Þegar farið var að huga nánar að slíkri ráð- stefnu kom í ljós, að erfitt var að láta ráðstefnuna fjalla uim skólamál samV'innusamtakanna eins og hu'gmyndin hafði þó yerið. Kom það til, að skólani'ál samtatoanma eru tvíþætt, ann ars vegar er um aðild samtak anna að verzlunarfræðslu að ræða, þ. e. retostur Samvinnu- skólans Bifröst, hins vegar er um aðiid að aimennri og þó einfcum félagslegri menntun að ræða, sem nú birtist í rekstri bréfaskóla ásamt verkalýðs- hreyfingiunni, Bréfaskóla SÍS og ASÍ. Að því er síðari þátt inn varðar, hina aimennu og félagslegu menntun, liggja margar og mjög merkilegar hugimyndir í loftinu, svo sem stofnun sérstaks Félagsmáia- skóla svo að eitthvað sé nefnt. — Hefði því ráðstefma sú, sem fyrirhuigað var að halda í tdl- efni 50 ára afmælis Samvinnu- skólans, snúizt um skólaimál samvinnusamtatoanná er lítolegt, að einmitt hinir nýju þættir og hin nýju viðhorf hefðu komið sérstaklega í sviðsljósið og hin ir eldri og þeir sem fastmótað ir eru horfið að sama skapi í skugganin. Það hefði raunveru- lega tátonað, að verzlunarfræðsl l an og hlutur og staða Samvinnu skólans í henn'i hefði orðið út- undan. — Með þessa staðreynd í huga var ákveðið að br&yta verkefni ráðstefnunnar þann veg, að hún f.iallaði einvörð- ungu um verzlunarmenntunina, framtíð hennar og framkvæmd í landinu. Þetta hlaut á hinn bóginn að hafa það i för með sér að fá þurfti Verzlunarskóla Islands, forsvarsmenn hans og stjórn til að standa með oktour að slíkri ráðstefnu. Það sem því hlaut að gerast var þetta: Hætt var við ráðstefnu á vegum Samvinnuskólans eins i tilefni afmælis síns eða samvinnusam- takanna af sama tilefni, — held ur horfið að sameiginlegu ráð- stefnuhaldi um verzlunar- fræðslu landsins með þeim að- ilum, er þar hlutu 'að eiga hlut deild að. Upp úr síðustu ára- métum urðu þessar breytitg ar á ráðstefmuhugmyndinni, en eftir það unnið að því að hrinda henni í framkvæmd. Stóðu á tímabili vonir til að það gæti brðið vorið 10fi9 og / ákveðinn ráðstefnutími í maí. — Sú áætlun stóðst þó ekki. Var ráðstefnunni frestað fram til september og meðal annars færð þau röto fyrir frestuninini, að á miðju sumri, dagana 8.— 12". júlí var haldið í Reykjavik þing norrænna verzlunarskóla- kennara, en talið eðlilegt að nota tækifærið til að fá auto inn fróðleik um verzlunar- fræðslu Norðurlandanna. Sam eiginleg ráðstefna uni verzlunar fræðslu fór því fram á vegum Verzlun'arskóla íslands, Sam- vimnuskólans Bifröst og þeirra verzlunaraðila og heilda, er að skólunum standa', helgina 20. og 21. .september síðastliðinn eða fyrir tæpri viku. Ráðstefn an var haldim í Reykjavíto í' húsakynnum Verzlunarskóla ís lands. Ráðstefnan tókst að mínni hyggju hið bezta og muin nefnd manna vinna úr gögnum þeim, ¦ sem þar voru lögð fram og meta hugmyndir 1 um nýskipan verzlunarfræðslu, sem komið var á framfæri. — Vonandi verður sem mest af gögnum og hugmyndum ráð- stefniunnar kynnt í einhverju formi öllum þeim, sem áhuga hafa á þessoi merka verkefni, sem bíður lausnar og verður meira og flótonara með hverju ári. — Það er hiklaust skoðun mín, að réttilega hafi verið að farið að fórna hinni upphaflegu ráðstefnu um skólamiái sam- vinnu'samitakanna fyrir þá sam eiginlegu ráðstefnu um v^rzlun arfræðslu, sem haldin var um síðustu helgi. — Verzlunar- og viSskiptaaðilar landsins eiga að hafa frumkvæði um verzlunar- fræðsluna, marka henni stefnu og setja henni takmark. — Það verður hins vegar ekki gert án viðræðna og myndunar ein- hvers konar samstöðu á þessum vettvangi fræðslu og mennta- mála. — Hitt er svo annað mál, að hin almenna og félagslega menritun er alþýðuhreyfingu eins og samvinnulireyfing'unni ekki minna atriði nema síður sé. Svo miklar skyldur sein sam \innubreyfingin hefur við verzl unarfólkið, starfsfólk sitt og hlýtur að láta sig miklu varða menntunarmöguleika þess og þar með framtíð og staða í þjóð félaginu, eru samt skyldurnar við starfsfólk og félagsfólk sam eiginlega að því er tekur til félagslegrar fræðslu og mennt unar miiklu meiri og margþætt- ari. Á þeim vettvangi þarf stórátak á næstu árum og við megum engan tíma missa.' Þar er hvorki meira né minna em um að tefla sjálfa framtíð sam vinnusamtakamna í landdnu, því framtíð allra alþýðuihreyfinga byggist á félagslegum þrostoa og slífcur þroski kemur etoki af sjálfu sér. -— Við eigum annað verkefmi skólaimála otekar áleyst og við munum að minni hyiggju aldrei, islenzkir samvinnuenenn, leysa það verk efni einir. Til að hefja stórsókn félagslegrar menntunar í land- inu þarf sameiginlegt átak al- þýðuhreyfinga landsins, alveg á sama hátt og til sameiginlegs átatos í verzlunarfræðslu þarf samstöðu þeirra aðila, sem sú fræðsla tekur til. IV. Ef til viil finnst ykkur, sem mál mitt heyrið, að þessi ræða sé næsta furðuleg sem skóla- setningarræða. Hún beri meiri keim greinargerðar en eigin- legrar hvatningar og örvunar, sem á og hlýtur að einkénna skólasetningarræður. Og þctta er alvegrétt. — En ég veit.að ég tala h'ér yfir hópi þroskaðra nemenda. Ég er ekki að tala yf ir börnum og ekki táningum. — Eg er að tala við umga menn og konur, sem hafa fulla með- \'itund um að þau--criu hvert og eitt sjálfstæðir einstakling ar. Ég tala ekki til hópsálar og haga orðum mínum ekki á þann veg, að ég haldi að þið viljið mynda hópsál, þar 'sem einn eða fáir hugsa og skynja og allir aðrir séu óvirk ir. — Þið eruð öll að losna eða hafið þegar losað ykkur úr viðjum þess æviskeiðs, gelgju skeiðsáramna. — En um leið og hver einstaklingtur losar sdg umd an áhrifum hópsins hefst ný þraut, nýr þáttur ævi hans, með vituð samstaða og aðlögun, það sem á erlendum máiuim er köll uð ,;intergration", að skapa heild, þar sem hver einstakling ur leggur sitt fram. Þá hefst skeið hins persónulega framlags til heildarinnar. Það er á þessum merkilegu og örlaga- rífcu vegamiótum, sem þið stand ið, lífciega flest. Þið standið á vegamótum, þegar nýjar spurn ingar gerast áleitnar: Hvað get Framhald á bls. 15 Fullkomnasti kúlupenninn kemur frá Svíþjóð Svona lítur hann ut — Fæst allsstaðar. I e p o c a > y^, er sérstaklega lagaður tii að gera skriftina pægiiéga. Blek-. kúian seœ heíui 6 blekrásir, tryggu jafná og örugga blek- gjö^ t.0 síðasta blekdropa. BAl-lOLtKAF penninn skriíar um leið -^g oddurinn snertir pappinnD — mjúkt og failega. V Heildsala: ÞÓRÐUR SVEINSSON & CO. H.F.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.