Alþýðublaðið - 21.03.1922, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 21.03.1922, Blaðsíða 1
fðubla mÉ JkM 1922 Þiiðjodagfia 21. márz 67. tölubíað |ré| jrá Jiafirli. Nýtízku vinnusamningar. Alþýðublaðið hefir áður skýrt frá því, hvernig atvinnurekendur ú ísafirði rúfu samning asa vinnu laun á verkamönnum þar. Var þetta hið mesta hermdarverk nú í dýrtiðinni og, mæiist illa fyrir hjí öllum óvilhöllum mönnum, Hafa áður verið rðk að því leidd. En þess er getið hér af því samn iagsrofin, virdast aðeins hafa verið bin fyrstu raerki þess, að nú skyldi nota það tækifæri, sem dýrtíð, viðskiftakreppa, atvinnuleysi og ¦aðrir örðugleikar skapa, til að láta nú kné fylgja kviði, og ganga svo -xnilli bols og hofuðs á sjálfstæðis- Sueyfingu alþýðunnar, veskalýðs- samtökunnm, að hún bfði þess eigi framar bætur. Samningarnir við verkamaana- -félagið voru, svo sem áður er getið brotnir á mið]um samnings- ííma, og að engn hafðir. Er nd verið að reyna að fá verkamenn iil að ganga að nýjum samning- ¦¦utn eftir höfði og hjartalagi at- vinnurekeada. Mnnu samaingar bessir vára á þessa leið: Verkamaðurinn skuldbindur sig til að vinna hjá atvinnurekandan- iiffl, þegar hann krefst þess, fyrir So aura kaup á kí.stuad í dag- vinnu kr. t,io í eftirvinnu og kr. 1,40 í nætur og helgidagavinnu. Eitthvað man tekið fram um ðiegðun verkamanna í vinnntim anum, og síðan er það sett skil yjrði að þeir skuli vera óháðir veikamannafélaginu, þ. e. þeir sem í því eiu seg]a sig úr því, •en hinir sem utan félags eru mega .þá auðvitað heldur ekki ganga í >það. Ekki mega þeir vínna annars staðar, þó atvinnurékendur hafi ekkért handa þeim að gera, nema með þeirra leyfi. Loks mun í „samningi" þessum vera klausa nm að.verði stofnað aýtt verka máataMhg,* á nýjum gnlndvelli, Litli drengurinn okkar, Córður Frímann, dó á laugardaginn 18. þ. m. Jarðarförin fer fram frá heimiii okkar á Lindargötu 8 E, þann 25. þessa mánaðar, klukkan I e. b. Mária og Ólafur Thorarensen. .' þá séu atvinnurekendur fúsir til að styðja það til frægðar. „Samning" þennan kváðú at vinnurekandur fara með eins og mannsmorð. Engina, sem uadir haan skrifar kvað fá af honum eftirrit, svo sem þó mun skylda eða hgaboð. En hversu ótrjúlegt sem mönnum kann að virðast þetta, þá er þó innihald samn iogsins i þessa leið, eftir þvf er margir skilrík'r menn hafa sagt þeim er þetta ritar. „Þetta má nú kallast umhyggja fyrir morgundeginum", sagði gam* all maðnr, þegar hann heyrði um samninginn, en liklega er þetta þó aðeins „umhyggja fyrir morg- undeginum", við allra tyrstu at hugun. Svo sem flestum mun Ijóst felur þessi samningur flest þau at riði i sér, að fáir eða enginn skrifar undir hann af fúsum vilja, eða með ráðnum hug, að mála vöxtum athuguðum Atvinnurekendur eru ekki skyldir til að láta verkamennina hafa vinnu, nema þegar þeir, að eigin dómi, hafa þeirra þörf. Þrá'tt fyrir samningana, láta þeir því eins og vant er sðeins vinna þau verk, er þeir vsgna rekstursins ekki komast hjá að láta vinna. Atvinna eykst þvt ails ekki vegna samn- iaganna. Vínnukaupið er fast ákveðið 80 aura á tímann eða um 220 kr. á mánnði ef maðurinn hefir sfóðuga vinnu. En nú er ekki því að heilsa., Fyrir vinautapi mun þurfa að draga svo tnikið frá að meðal árstekjur með þessu kaupi naumast munu geta orðið hærri en h u. b 1500 til 2000 ksóaur, þegar dregið er frá. hæfi lega fyrir iðjuleysisdögum og skammdegi. Lágt reikaað fer þriðjuagur lauaa þessara í húsa- leigu og eru því samaingar þeisir engin sældarkjör, þó eingöngu sé á þetta litið frá fjárhagslegri hlið; og færi svo að vörur færu frekar hækkandi, ea iækkandi, verður beinlínis stór bættulegt fyrir af- fcomu manna og fjárhagslegt sjálf- stæði, að ganga að þeim. Enn er ónefndur stæðsti böggullinn sem íylgir skammrifi þessu. En það er réttindaskerðingin. Réttur tii að stofua félög l sér- hverjum löglegum tilgangi er hverjum botgara ríkisins gefinn, með stjórnarskránni. Sá réttur er á engan hátt minna verður, né ónauðsynlegri, en 'kosningaiéttur- inn og önnur algeng mannréttindi. Mun það álítast eigi alllítil skerð- ing á frelsi að láta hann af hendi svo sem krafist er í samningum þessum. En hungrið sverfur að, og frumburðarrétt sinn er sagt að Esaú hafi selt fyrir einn bauna- tikerf. Verður manni að spyrja. Hvað kemur nætt? Verður það ekki framvegis gert að skyldu, við þann sem á undir högg að sækja til atvinnurekandans, að hann greiði atkvæði í þjóðmálum eins og honum þóknast. Verður ekki með sama rétti krafist af verkam&uninum að hann segi sig úr þjóðkirkjunni, eða skilji við konuna sína, ef hann vilji njóta þetrra friðinda, að strita fyrir sultarlaunum, heldur en svelta heilu hungri. Vissulega. Hefnir það sín nú á verkamöncum hye samtök þeirra eru i barndónsi. Ea það stendur til bóta þó síðar verði. Gæti að því rekið að félögittj. yrðu. einskonar leynifélög Og er þá illa farið lyðfrjálsu Iandi, eí*

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.