Alþýðublaðið - 07.04.1922, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 07.04.1922, Blaðsíða 1
<Ghðjy$ &é éá JkX^46baMmtolemwm. 1922 Föstudagina 7. apríl. 81 töiubiað öengismálið. (Siðari grein.) Til þess að takmarka eotkun eríeads gjafdeyris — sem er sama setn að takmarka framboð islenzkr- ar krónu — hafa verið lögð inn iutaiagshöft á svonefadan óþarfa. En ráðstöfun þessí kemur^a𠦕eagu haldi. í fyrsta Iagi af því að takmörkun sú er af þessu leið- 1r er of Iftil til þess að hafa áhrif á gengið. í öðru lagi af þvf, að innflutningur á óþarfa takmarkast isokkuð aí sjálfu sér, í landi með lágu gengi. Uai leið og gengið íeilur, hækkar útlenda varan, og þar með kaupgsta almennings gagcvart henni. Og niðurstaðan 'Verður, að menn kaupa minna af óþarfa, Bara sá munurinn, að hér verður það hver einstakur, sem ræður því sjáifur hvað hann telur „óþarfa*. Annars er það býsna hlægilegt sð skiftn vörunum í óþarfa og skki óþarfa, og samkvæmt þvf banna innflutning i sumum vörum, en leyfa innflutning á öðrum. JLangtum fremur væri ástæða til bess að banna incfiutning á vondri vöru. Það er kunnugt að fyr meir ákttust eingöngu lökustu vöruteg- andircar til landsins. Á þessu er aú orðin breyting, sem betur fer, því iélegasta og ódýrasta vöru- tegundin er nær ávalt dýrasta teg undin í notkun. Samt eru ennþá kaupmenn hér sem flytja altaf inn það lakasta sem þeir eiga kott á að fá erlendis, og er það afar bagaiegt, sérstaklega þegar um matvæli eða fatnað er að ræða, þvi almenningur hefir sjildan aægilega vöruþekkingu til að bera. .1 raun og veru e'r því miklu meiri ástæða til þess að banna lanflataiag á nærbuxum, sem gliðna ísuadur á þriðja degi, eða skóai, seœ eru ónýtir eftir 4 vik- ur, heldur en á fkstu því sem -venjulega eTkallaðióþarfi. lanflutráng'shöít eru oftast tví eggjað sverð. Þju eru altaf sama seœ að setja upp verðið á túð- korcaadi vörutegund; þau gefa þeíio kaupmönnum eða heiidsöl um, sem eiga birgðir af henni, tækifæri til þess að fá aukagróða á aimenningskostnað. Inaflutningshoft eru því ekki ráð til þess að bæta gengið, og al- menningi eru þau ætið skaðieg: þau gera vöruna dýrari eins og sjálf gengislækkunin. Ráð til þess að bæta gengið væri að auka framleiðsluna, en það er aðeins ráð, sem lítur vel út á pappirnum. Raunverulega þýðingu hefir það ekki, því það er ekki hlaupið að þvi að auka hana — ekki svo fljótt að það hafi áhrif á gengið Hitt er annað mál, og er mjög mikilvægt atriði i málinu, að gera ekki leik að þvf að minka framleiðsluna, eins og útgerðarmenn gerðu í fyrra með þvi að biada togarana við laud. Enda er enginn vafi á þvi að ein af hclztu orsökum þess að gengi islenzku kró&unnar er nú svona lágt er það, að togararnir framieiddu ekkert síðastl. sumar. Eina rsðið til þeas að takmarka framboð á isi krónu og bæta gengið, er *i tmka lán til lengri tima. Það voru þau lán, og ekk ert annað, sem olli þvi fyrir strið, að jafnvægi hélst á gengi hinna ýmsu landði og eins verður það að vera nú. Margir sem ekki skilja þetta mál tala um að ekki dugi að taka ný lán; það dugi ekki að auka skuldir erlendis En þeir athuga ekki, að það, að taka lán til þess að bæta gengið, er atts ekki að auka skuldir er- lendis, Slikt lán gengur eingöngu til þess að borga með aðrar er lendar skuidir, sem falinar eru i gjalddaga, og eykur þvi alls ekki útlendu skuldirnær. Gengislán er þvi ekki anaað cn að breyta óhag- kvæmum iánum i hagkvæm lán. Brcyta skuldum, sesa fallnar eru i gjalddaga, í skuidir með góðum borgunarskilmálum. Það er af | Dökkum öllum, er sýnda Hinu íslenzka prentara- félagi virðing og samúð á aldarfjórðungsafmœti þess. Stjórnin. möigum áíitið, að það muni vera um fimm miljóna kr. skuldir, sem nú eru að þvælast fyrir okkur, sem þyrfti að breyta í lán til lengri tima, til þess að koma genginu i iag. Eg skal ekkert íull • yrða um það hvort 5 mil|. króna gengislán nægði, en sennilegt er uð við kæmumst langt með því. En það er ekkett gert til þess að bæta gengið Oriökiu er sum part hið fádæma þekkingarieysi meirihluta þingmanna á málinu, og sennilega einnig skiiniogsleys- is meirihlutaas f Iand«stjórninni. Aialers'ókin er samt sú, að „kr&ft- urina inn á bak við tjöldin", þeir eiginlegu stjórnendur landsins, út- gerðarmennirnir, hafa hag aý því ** g*ngi* **" tágt, og eru þvi á móti þvi að nokkuð sé gert til þess að bæta það. Þegar isl. krónan stendur lágt, fá eigendur fram- leiðslutækjanna aukagróða. Fá t, á. núna 40 kr. ísl. i ofanálag fyrir hverjar 100 kr. sem þeir selja fyrir vörur í Danmörku (og gróð- inn er i hiutfalli við það, í. hverju öðru landi, sem þeir seija i ísl. afurðir). En hvaðan kemur, útgerðar mönnum þessi aukagróði? Hann kemur úr vösu.a isienzks launa iýðs. Gengismálið er því sérstak- lega mál sem alþýðuna varðar, en það er hætt vlð, að það verði erfitt að fá þvi komið í !ag, af þuí að eigendur framleiðslutækj•-. anna — hið eiginlega auðvald — hjfa hag af þvi að gengi krón- unnar haldist lágt Ólafurf Friðriksson.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.