Vísir Sunnudagsblað - 07.01.1940, Blaðsíða 2

Vísir Sunnudagsblað - 07.01.1940, Blaðsíða 2
VISIR SUNNUDAGSBLAÐ (rex bibendi). Urðu þegnarnír skilyrðislaust að hlýða honum, og lét hann þá of t gera einhverj- ar bjánalegar athafnir eða eitt- hvað það, er þeir voru síst færir um. Eitt sinn var Neró keisari kosinn veislukóngur. Hann skipaði Britannicusi bróður sín- um að syngja i von um, að hann yrði að athlægi, en piltinum tókst þetta svo vel, að allir hlustuðu hrærðir á hann. En þetta fékk sorglegan endi. Harð- stjórinn gat ekki þolað þetta og lét drepa bróður sinn á eitri. Börnin urðu heldur ekki út- undan. í lok Satúrnusarhátiðar- innar var haldinn markaður, þar sem seld voru lituð kerti, dýramyndir, hunang og olía, guðamyndir eða mannlíkön úr leiri. Þetta var keypt til að gefa börnum. Nú varð svolítið hlé á hátíða- höldunum, þar til hin eiginlega nýárshátíð byrjaði, og hin gamla hátíð hvarf smám saman í skugga hinnar nýju. Um ný- árið varð af tur glatt á hjalla. Á nýársnótt fóru fæstir í rúmið. Fólk fór i flokkum um göturn- ar með söng, dansi og allskonar ólátum, gerði gaman að þeim, er það mætti, barði á dyr og varn- ¦aði siðsamlegu fólki svefns. En alvarlegasti áhorfandi gat ekki að sér gert nema hlæja, og strangasta siðapostula varð ekki að vegi að ávita fólldð. Þannig lýsir heiðinn rithöfund- ur á 4. öld e. K. Iífinu þessa nótt. Snemma næsta morgun eru húsin skreytt lárviðargrein- um og grænum blómsveigum. Efnamenn sækja hofin með logandi kyndla, og þjónar þeirra strá peningum meðal f jöldans, sem flýgst á um skild- ingana. Ráðherrarnir taka þátt í gleðinni og látunum. Æðstu embættismenn heilsa gestum sínum með kossi. Allir, sem geta,gefa,og allir fá gjafir, keis- arinn sem aðrir. Þrælar mega drekka sig fulla án þess að fá refsingu. Fátæklingar borða sig sadda af dýrlegustu réttum. Maður þarf aðeins að rétta út höndina, þá fær hann það, sem hann vill. Síðan koma kapp- reiðar, leikir o. fl. Yfirleitt gekk allt líkt og við hina gömlu Sat- úrnusarhátíð. Fjöldinn allur af þeim nýársærslum, er vér þekkjum, á þannig rót sína að rekja til löngu liðinna tíma. Það er ævaforn þjóðtrú, að árið, sem er að byrja, fari mjög eftir nýársdeginum. Þvi er um að gera, að alt, sem maður tek. ur sér fyrir hendur á nýársdag, heppnist, þvi að allir óska, að framtíðin beri hamingju í skauti sér. Byrjun ársins er skoðuð upphaf á nýjum þætti i ævi mannanna. Þann dag skal þvi ekki hafast neitt það að, er leitt geti til óhamingju eða fátæktar á komanda ári. Gagnkvæmar óskir um farsælt ár og gjafir eru góðs viti. Ekki má hrella neinn eða hryggja með ógætn- um orðum. Þessa gætir hjá hin- um gömlu Rómverjum. Alt, sem þeir vildu framkvæma á árinu, tóku þeir sér fyrir hend- ur, þótt ekki væri nema nokkr- ar mínútur. Ráðið hélt örstutt- an fund, bóndinn vann stutta stund á akrinum, rithöfundar, skáld og mælskumenn unnu stutta stund að sinni grein o. s. framv. Á Norður-Italíu gæta menn þess nákvæmlega hverjum þeir mæta á nýársdag. Ef maður mætir fyrst krypplingi, góðum vini eða hermanni, boðar það gott, en ef það er óvinur, kona, prestur eða grafari, boðar það mótlæti og sorg. Á Norðurlöndum utan Is- lands er mikil trú á nýárstungl- inu (fyrsta tungli eftir nýár). Þegar maður býst við að sjá ný- árstunglið, er gott að hafa brauð í annarri hendinni en peninga í hinni eða yfirleitt þá hluti, sem menn óska eftir að hafa nóg af á árinu. En að sjá tunglið tóm- hentur, boðar fátækt. Þegar sóp- að er á nýársmorgun, verður að sópa ruslinu inn og geyma það í horni, en ekki að sópa þvi út. Yfirleitt eiga menn ekki að kasta neinu frá sér á nýársdag, t. d. ekki lána eða láta frá sér peninga, nema um gagnkvæm- ar gjafir sé að ræða. í Suður- Englandi hafa menn á gamlárs- kvöld' látið silfurpeninga á þröskuld hússins þannig, að þeir skyldu velta inn, þegar hurðin væri opnuð aftur um morguninn. í þjóðtrú flestra landa er þannig margt boðið og bannað á nýársdag, sem hlýða verður, ef vel á að fara, og yrði oflangt mál að nefna margt af slíku og læt eg þetta nægja. Það skal og tekið fram, að sumt af þessu, sem nú hefir verið talið er einnig sums staðar látið eiga við jólin eða þrettándann. Skal þá lítillega vikið að ýms- um fyrirburðum og fyrirboð- um um áramótin. Flestum er þannig farið, að þeir vilja sjá fram í framtíðina, ekki síst ef þeir búast við að eiga gott í vændum, og flestir vona hið besta. Við áramótin er eins og fortjaldi framtíðarinnar sé of- urlítið lyft upp og hægt sé að skyggnast eftir þvi, er að baki þ.ví býr. Stundum er nóg að bafa opin augu og eyru og taka vel eftir öllu. í öllu eru fyrir- boðar: í sól og tungli, þyt vinds- ins, snædrífunni o. s. frv. Um áramótin, jól, nýár og þrettánda eru einkum yfirnáttúrlegar ver- MsÉMtm iEOS ÞÆR ERU HRAUSTAR ÞESSAR, mun mörgum finnast, að ganga í sundbol á skiðum! En sannleikurinn er sá, að það þarf ekki mikla hreysti til, því þótt stúlkurnar gangi á skið- um, þá renna þær sér ekki ef tir snjó, heldur í steikjandi sum- arhita — á salti: — Myndin er tekin vestur í Kaliforniu. ur á ferð, sem vita fleira en vér. Dauðir menn, álfar og allskonar vættir eru á sveimi og koma inn í hús manna. Þá má kom- ast að ýmsu með allskonar töfrabrögðum. En ekki er það vandalaust, og má ekki út af bregða i hinu smæsta, nema verra hljótist af. Alt þetta er af ramheiðnum uppruna, því að auðvitað eiga kristnir menn ekki að leita spáfregna um framtíðina né hnýsast i fyrir- ætlanir guðs. Það hefir verið trú, að hinir dauðu væri mönn- um hjálplegir við að rýna í framtíðina. Eins og áður er sagt, snúast fyrirboðarnir um afkomu og velsæld alment. Auk þess er ekki undarlegt, 'þótt þeir hlutir, sem grípa svo mjög inn i lif manna sem ástir og hjónabönd, dauðsföll og fæðingar verði uppistaðan i þessum fyrirboð- um. Ef menn vilja sjá fram í framtíðina, þarf gjarna að búa sig undir hina hátíðlegu stund, t. d. að haf a þagað alllengi, áður en tilraunin er gerð. Til þess að komast næst þeim dauðu er gott að sveipa um sig borðdúk eða hvítri rekkvoð, ausa mold úr kirkjugarði yfir höfuð sér, svo að maður hafi moldina yfir sér sem þeir dauðu. Síðan skal ganga rangsælis um bæinn, bæjarhúsin og kirkjuna. Þar næst þarf að hafa eitthvað op eða gat til að sjá i gegnum inn í framtíðina, vanalega úr myrkr- inu inn í upplýsta stofu. 1 Svi- þjóð á það að vera í gegnum festargull, í Austur-Prússlandi gegnum reykháfinn eða opinn ljóra. Sér maður þá, sem deyja á árinu höfuðlausa eða án skugga. Þá hefir Unga stúlkan séð sig inni í brúðarskarti. Það boðar giftingu. En verið getur, að maður sjái sjálfan sig höf- uðlausan eða í hvítum klæðum. Á gamlárskvöld rísa kirkjugarð- ar. Hinir dauðu halda guðsþjón- ustu, og svipir þeirra, sem deyja á árinU fylgja þeim. Þetta er alkunn trú á Norðurlöndum, einkum í Noregi, og einnig hér á landi. Maður, sem sat uppi á sáluhliðinu, þekti alla svipi hinna feigu. |Hinn síðasta, sem hafði snöru um hálsinn, þekti hann ekki; það var hann sjálf- ur; hann hengdi sig á árinu. Alt þetta getur verið hættulegt, nema fylgt sé hinUm ströngustu reglum. í kaþólskum löndum hefir verið sterk trú á dauðra- messum, en þær eiga aðallega að fara fram á allra sálna messu (2. nóv.). Flest af þvi, sem hér hefir verið nefnt, getur einnig átt við jólanótt eða þrettándann og

x

Vísir Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/299

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.