Vísir Sunnudagsblað - 25.02.1940, Blaðsíða 1

Vísir Sunnudagsblað - 25.02.1940, Blaðsíða 1
MfWWJ 1940 Sunnadaginn 25. febriiar 8. blad DAGFARI og NÁTTFARI. Feiðaþœítii fiá IilandL EFTIR KNUT ARNGRÍMSSON. Mér dettur ekki í hug að reyna að gera nokkurum það skiljanlegt, hverriig manni er innanbrjósts, sem vaknar upp snemma morguns í Tipperary og minnist þess, þegar i svefn- rofunum, að hann á eftir að hjóla röskar 110 enskar milur til DýfMnnar — álika leið og frá Reykjavík austur að Jökulsá á Sóllieimasandi — og hefir sinar knýjandi ástæður til að láta sér ekki koma dúr á augu fyrr en sú leið er á enda. Fyrst og fremst er alveg vonlaust mál að geta skýrt það fyrir þeim, sem aldrei hefir komið til Tipperary, og svo er það saga út af fyrir sig, hvers vegna við þurftum endilega að fylgja svo strangri áætlun í lok þessarar hjólferð- ar. En þá sögu mun eg láta ó- sagða, meðal annars af papp- írssparnaðarástæðum. Svo snemma erum yið á fót- um, að allir eru i fasta svefni á gistihúsinu nema ein unglings- stúlka. Hún vekur okkur að vísu hálfri stundu síðar en við höfðum heðið um, en það hefir mátt teljast ófrávikjanleg regla á írlandi, þegar við höfum beð- ið að vekja okkur, að það væri gert alt að þvi klukkustund seinna en við höfðum ætlast til. En við getum ekki verið að erfa það við hana, þessa ungu og snotru Tipperarymey. Hún er svo gæðaleg, þetta skinn, og meðan hún er að snúast við morgunmatinn okkar, sláum við henni gullhamra fyrir það live teið hennar er gott og „spæl"-eggin lystug. Hún ber á- reiðanlega hita og þunga dags- ins við rekstur þessa gistihúss, meðan gamla konan, sem er húsmóðir hennar, sefur fram eftir og dreymir liðna daga, er hún var rík og fín frú vestur í Ameriku, en frá þvi hafði hún sagt okkur kvöldið áður. En okkar á milli komumst við að þeirri niðurstöðu, að þessi unga stúlka gæti eftir útliti sínu og fasi að dæma vel verið íslensk. í Tipperary réðu Danir rikjum á Víkingaöld, svo þetta gæti svo sem ósköp vel komið heim við nýjustu kenningar um uppruna íslendinga. Svo stendur hún í dyrunum og veifar og brosir. Og andar- taki síðar erum við komin út á þjóðveginn rennvotan af rign- inga, en hún inn aftur að dæg- urstriti sinu. Eftir tólf mílna sprett nem- um við staðar í Cashel. Það er smábær með rúmar þrjár þús- undir ibúa og ekkert sérstakt um hann að segja. En norðaust- an við bæinn rís yfir sléttuna 90 metra hár klettahóll. Á honum standa miklar og merkilegar rústir og það eru þær, sem draga mann hingað. Cashel var nefnilega ein af höfuðborgum Irlands fyrir eina tið. Þá skift- ist írland í 5 konungsriki. Eitt þeirra hét Munster. Konungar þess röktu ættir sínar tilEoghan Mór, sem var uppi um 270. Munnmæli herma, að á 5. öld hafi þá sýn borið fyrir svína- hirða nokkra í grend við Cas- hel, að engill kæmi svífandi af himnum og staðnæmdist á hólnum, þar sem rústirnar eru nú, og blessaði hólinn. Þá var Corc Mac Luighdheach konung- ur i Munster, og er hann frétti um sýnina, taldi hann hana góðs vita og reisti víggirta borg á hólnum. Þar sátu síðan Munster-konungar til ársins 1101. Varð þá Cashel kirkju- eign. Cashel er stundum nefnd Akropolis Irlands. Háir og sterklegir múrar standa þar umhverfis þyrpingu stórhýsa, Eitt þeirra hefir verið konungs- höll. Annað hefir verið dóm- kirkja, krossbygð i gotneskum stíl. Ennfremur standa þar veggir og dyrabogar veglegrar kapellu og skrautlegur legstað- ur höfðingja, Þar er einnig 27 metra hár sívalur turn, sem heldur sér vel. Slíkir turnar eru mjög margir á írlandi. Þeir standa nærri altaf í grend við kirkju eða klaustur. Á írsku eru þeir kallaðir cloigtheach (frb. klótís), þ. e. klukkuturn- ar. En það er rangnefni, þvi þeir munu aldrei hafa verið notaðir fyrir klukkur, heldur þykir nú sannað mál, að þeir hafi verið reistir á Víkingaöld og verið notaðir sem varðturnar, og þeg- ar víkingar gerðu innrás í land- ið, hafi klerkar og klaustra- menn flúið inn i þá með verð- mæta muni kirknanna og var- ist þar. Flestir eru þessir turn- ar reistir á tímabilinu milli 890 og 1238. í grend við dómkirkjuna er kross einn ellilegur. Á stein- stalli framan við hann stóðu Munsterkonungar, er þeir voru vígðir undir kórónu. Á múrun- um eru göt hér og þar, og sér út um þau niður á sléttuna. Þegar óvini bar að borginni hafa bogmenn staðið innan við götin og skotið út um þau. Slikt vígi sem þetta, má hafa verið torsótt i meira lagi. Meðan við reikum milli þess- ara gráu múra reyni eg að sjá í anda þann auð og höfðings- brag, sem sett hefir mót sitt á þessa háborg á gullöldum Ir- lands. Eg sé stílhreinar, háreist- ar hallir. Eg sé víðar hvelfing- ar gnæfa yfir skrauti hlöðnum ölturum og myndum prýddum veggjum og heyri þær endur- óma lotningarfulla söngva og breiða faðminn móti bjarman- um af óteljandi kertaljósum og hátíðlegum reykelsiseim. Og eg sé höfðinglegt fólk og göfug- mannlegt krjúpa þar niður á knébeð og gera bæn sína. Kon- ungar og drotningar og vaskleg- ir konungssynir búnir öllum „Akropolis írlands". Rústirnar á CashelhæSinni.

x

Vísir Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/299

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.