Vísir Sunnudagsblað - 17.11.1940, Blaðsíða 5

Vísir Sunnudagsblað - 17.11.1940, Blaðsíða 5
VÍSIR SUNNUDAGSBLAÍ3 ÉNOQUE ái í aprílmánuði 1918, var Vil- helrn Vv^edell Wedelsborg, bar- ón, seni verið hafði höfuðsmað- ur i lifvarðarliði konungs, skip- aður hermálasérfræðingur við dönsku sendisveitina í París, og i'Iutti þangað með fjölskyldu sína. Kona hans, frú Louise Wedell, hefir ritað allstóra bók um dvölina i París á þeim við- burðaríku tímum sem þá voru. í formálsorðum - bókarinnar segir hún nieðal annars: „Flóð- alda gleymskunnai- hrífur með sér það sem minninu er trúað fyrir. En minningunum frá hinu franska heimíli okkar vil eg ekki fórna gleymskunni, eg vil ekkí iaka þær með mér í gröf- ina. — Þess vegna hefi eg ritað þessar minningargreinar." —¦¦¦--------Kvöld' eitt i vik- unni sem leið, er við vorum á heimleið frá leikhúsinu, þaut fjarrænn vindblær eyðimerk- urínnar gegnum vagninn. Fjór- ir sólbrendir Arabar þustu inn, nieð flaksandi slæður og khaki- litaðar váfhúfur (lúrbana) á höfði. Mér varð hugsað til ætt- lands þeirra, eg sá þá standa keika. við tjaldbúð sína, í ein- hverri gróðureyju eyðimerkur- innar. Það var kynlegt að sjá þá, í þrönginni milli okkar borg- arbúa, er vorum klædd sam- kvæmt nýjustu tisku. Eg efast um, að þeim hafi fundist nokk- uð eftírtektarvert eða skáldlegt við okkur, — eg held varla að svo hafí verið. Nokkurum dögum síðar kom fj'rir atvik, sem hafði mikil á- hrif á mig. Eg fór inn í járn- brautarvagn <á „Marbeuf" stöð- inni. Andspænis mér stóð hár en holdgrannur maður, auðsjá- anlega herprestur, undir Ijös- blárri hermannakápunni sá í svarta hempuna; á höfðinu hafði hann hermannahúfu. Hann stóð hreyfingarlaus eins og líkneski, og las í bænabók sinni (Breviar eða tíðabænir, kallast fyrirskipaður bænalesl- ur kaþólskra klerka) og lét það .ekkert á sig fá, þó allra augu, en þó fyrst og fremst mín, hvíldu á honum. Þetta var maður sem hlaut að vekja ef tirtekt, andlits- drættirnir báru yott um vilja- þrótt, alt að því hörku, en aug- un voru hrífandi. Kápan var ó- hneppt, ef til vill af ásettu ráði, svo állir gætu séð að þar væri maður, sem hafði þjónað guði og Frakklandi hieð heiðrh Hann var með þrjá krossa á brjóstinu: ílóðukrossinn hékk í bandi um hálsinn niður á brjóstið. Riddarakross frönsku heiðursfylkingarinnar og her- krossinn, með þremur pálmum og átta stjörnum. Eg reyndi með sjálfri mer að rá£a þá' gátu, hverju hann hefði' afrekað, sem orsakaði það að hann var nefnd- ur ellefu*sinnum í dagskipun lierstjórnarinnar, — sennilega venjuleg prestsverk meðal særðra og deyjandi manna á vígvellinum. Eg aá harm fyrir mér, gangandi frá manni til manns á sjúkrabörunum, og ef til vill sjálfan bera hina særðn meðbræður í fanginu, án þess að hirða um skothríðina og kúlnaregnið. „Un vrai soldat de Dieu" (sannur hermaður guðs). Og sjá! hér í ys fjöldans í kringum hann hefur hann hug sinn til hæða, og ber vitni þeirri trú, sem gerir mennina sterka og hugrakka. Daginn eftir fórum við hjón- ili til „Pantéon de la guerre" í „Rue de l'Université". Þessi merkilega víðsjá styrjaldarinn- 'ar var fjölsótt um þær mundir. Á Jeiðinni þangað sagði eg manni mihum frá prestinum og þeini áhrifum, sem hann hafði h'aft á mig. 1 einum salnum staðnæmdist eg fyrir framan málverk, greip í handlegginn á bónda mínum og hrópaði undr- andi upp yfir mig: „Hérna er presturinn minn, sá í gær." — Þarna stóð hann, með krossana þrjá, svörtu hempuna og her- mannshúfuna, en bláu kápuna vantaði. — Myndin var ágæt, og lýsti prýðilega hinni undarlegu blöndun af skipandi og feinmis- legu fasi. Eg fór að blaða i sýningarskránni, til að komast að raun Um hvaða maður þetta væri, en þar stóð einungis: „Her- presturinn Hénoque". — Vafa- laust þekt nafn úr sögu styrj- aldarinnar. Þegar eg kom heim, spurði eg þjónustustúlkuna, hvort hún kannaðist við manninn. — Hún svaraði með annari spurniiigu: „Hvaðan er hann? Frakkland er svo stórt, og það eru svo margar þúsundir franskra presta, sem hafa getið sér góðan orðstír í striðinu, að ekki er unt að þekkja þá alla með nafni." Eg varð að gera mér að góðu, að þessí herprestur væri einkar g'óður' saninefnari þeirra mörgu prestaj seiii höfðu bjónað guði og Frakklandi Mið svo miklum áhuga og fórnarvilja. Eg sá Hénoquc einU sinni á götu eftif þetta, en náhari fregn- ir um hann fékk eg fyrst löngu seinlia Iieima i Danmörku og með ólíklegasta móti. Þrjú börn okkar hjóna höfðu gengið í skóla í París, og kom okkur öllum saman um, að gaman væri að eiga mynd af þessum ef tirminnilega pj-esii. — Dag einn fór Anna, elsla dótt- ir okkar hjónanna, lil „Panthé- on de la guerre" með málara- áhöld, til að mála prestinn ef tir hinu málverkinu. Eihn af safnJ vörðunum kom -til hennar og spurði hvort hann gæti á nokk- urn hátt verið henni til aðstoðar. — Hann tók málverkið niður, fór með það inn i hliðarherbergi og bauð henni að vera þar í ró og næði á meðan hún væri að Ijúka verkinu. Anna skýrði þessum viðkunn- anlega manni frá því, hvers vegna hún hafði valið þessav mynd til að mála eftii'. En hann sagði henni frá ýmsum afrek- um' prestsins. Um nýársleytið 1921 var maðurinn minn skipaður her- í'ylkishöfðingi (Bataillonehef) í Víborg á Jótlandi. í aprilmán- uði fluttum við þangað og bjuggum í Riddaragötu. Mál- verk Önnu, af herprestinum, hékk á vegg í setustofunni meðr al franskra málverka. — Svo skeði sá óvænti atburður, að dag einh stóð ungur landi her- prestsins i stofunni og sá mynd- ina. — Þá fékk eg þá skýringu sem eg hafði árangurslaust reynt að fá í heimalandi þeirra beggja. En þannig stóð á ferðum þessa unga frakkneska manns, að veturinn 1922—23 ferðuðust franskar sendinefndir larid úr landi og komu svo að segja i hverja smáborg og sveitaþorp til að leila uppi grafir fránskra hermanna í þeim tilgangi, að grafa upp liinar siðustu jarð- nesku leifar þeirra og jarðsetja að nýju í franskri mold. Franska ríkið greiddi koslnað- inn, sem þetta hafði í för nieð sér, og ekki var nein smáræðis upphæð. Um miðjan janúar 1923 kom Hénoque herprestur. sendinefndin svo til Víborgar. Það var seinnipart sunnudags, í rigningarveðri. Maðurinn minc gekk hratt eftir Matthíasargöt- unni og var að fara á veiðar úti í skógi, þá sér hann einn af undirforingjunum vera að tala við franskan liðsforingja. Hann staðnæmdist og heilsaði. Undir- foringjanum létti við að sjá yf- irmann sinn, og i von um að losna við það leiða hlutskifli, að stytta útlendingnum stund- ir með þvi að þramma í'ram og aftur eftir Matthíasargötunni í húðarrigningu, flýtti lrnnn s.ér að- kynna þennan franska fé- laga sinn, flokksforingja R. ... yngsta mann hinnar áður- uefndu sendinefndar. \'onir undirforingjans brugðust ekki. Maðurinn minn bauð þeim báð- um til miðdegisverðar -kl. 6 þá um kvöldið. Það hittist 'svb ágætlega á, að við höfðum akur- hænsni til máltiðar. Frans- manninum féllu góðgerðirnar ágætlega, að þvi er virtist. Hann át og drakk og ræddi um alt milli himins og jarðar. Það virt- ist engin áhrif hafa haft á gam- ansemi hans, þó hann væri ný- kominn úr Rinarbygðum, þar sem hann hafði lekið þátt í að finna og senda heiin yfir 1400 fröiísk herniannalík. Að máltíðinni lokinni bauð eg honum inn i setustofuna til að s.já frönsku málverkin. sem við áttum. Eg kveikti ljósið. — Hann virtist ekki gefa nemu gaum í kringum sig, en horfði sem heillaður á myndina af hér- prestinum; hann tók vindilinn úr munninum af einskærri

x

Vísir Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/299

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.