Vísir Sunnudagsblað - 13.04.1941, Blaðsíða 1

Vísir Sunnudagsblað - 13.04.1941, Blaðsíða 1
ttNtttft' 1941 Sunnudaginn 13. april 15. blað Frá bernskuárunum. Endurminningar Kristleifs Þorsteinssonar a Stóra-Kroppi. . i»a<J er sennilega tilviljun ein, að Jónas er fæddur undir „háum hólum" Öxnadalsins, Matthías undir Vað- alfjöllum, Bjarni og Þorsteinn í Fljótshlíðinni, en eg hygg h,ins vegar, að hin mikla og sérkennilega náttúrufeg- urð æskustöðva þeirra hafi átt drjúgan þdtt í fegurðamæmi þeirra og snilligáfu. Hið sama virðist mér gegna með Krisileif á Stóra-Kroppi, þótt hann sé meiri fræðimaður en skáld. En það sérkennilega við fræðimennsku Kristleifs er hin djúpa ást hans' til æskustöðva sinna, • sem mótað hafa hug hans og hjarta og gert stíl hans þrungn- ari, lífmeiri og fjörugri en venja er til hjá fræðimönnum. — Kristleifur er fæddur að Húsafelli í Hálsasveit, ein- hverjum fegursta bletti hins fjölþæita Borgarfjarðarhérelfur lágu við túnjaðarinn. Og hví skyldi ekki jafn gáfað- andi fjalla, en iðjagrænn skógur og blátærar uppsprettuelfur láu við túnjaðarinn. Og hví skyldi jafn gáfaður ung- ur unglingur og Kristleifur hafa métast af náttúruf'egurð heimkynna sinna, eins og Matthías, Jónas, Þorsteinn og Bjarni mótuðust af fegurð umhverfis síns? Þessa virðist gæta mjög í ritum Kristleifs, sem nú eru alþjóð kunn orðin í gegnum fjölda ritgerða í blöðum og tímaritum og tveimur fyrstu bindum Héraðssögu Borgarfjarðar. — En Kristeifur er afkastamaður við fleira en ritstörf, hann er óvenjulegur eljumaður að hverju sem hann geng- ur, og nú — áttræður að aldri — vinnur hann hverja algenga vinnu, sem ungur væri. Hann hefir gegnt marg- háttuðum trúnaðarstörfum fyrir sveit sína, og farizt það með mikilli prýði. Hann er hvers manns hugljúfi, og alúð hans og einstakri Ijúfmennsku er viðbrugðið, hvar sem á Kristleif er minnst. — Eg veit engan þann mann- fagnað, þar sem Kristleifur hefur verið viðstaddur, að hann hafi ekki ávallt verið hrókur alls^ fagnaðar. Mein- taus kímni hans og frábær framsagnarmáti hafa gert Kristleif að einhverjum bezt séða gesti, hvoH heldur það var í fámenni eða fjölmenni' — Kristleifur dvaldi æskuár sín á Húsafelli, þaðan flutti hann að Uppsölum í sömu sveit og reisti þar bú. Fyrir aldamót flutti Kristleifur að Stóra Kroppi og' hefur búið þar ágætu búi til þessa dags. Kristleifur er tvíkvæntur. Fyrri koría hans var Andrína Guðrún Einarsdóttir frá Urriðafossi, er lézt eftir fd hjúskaparár, en síðari kona hans er Snjdfríður Pétursdóttir frá Grund. Átta barna varð Kristleifi auðið, og eru 6 á lifí, en tvær dætur hans dánar, Ingibjörg kona Þorsteins Þorsteinssonar bónda á Húsafelli og Guðný, kona Björns Jakobssonar á Stóra-Kroppi. — Kristleifur er nú að byrja 9. tug æfi sinnar, og við vinir hans og kunn- ingjar óskum þess allir, að hann verði þenna næsta tug jafn ungur i anda, sem alla þá tugi ára, sem hann er þég- ar. búinn að lifa. Þ. J. Langafi minn dó fyrir 231 ári. Kirkjubækur í Reykholti telja mig fæddan á Húsafelli 5. apríl 1861, og skírðan af síra Vern- harði Þorkellssyni. Eg verð því að trúa því, að eg sé nú orðirin áttræður. í fljótu bragði finnst mér þessi langa ævi ekki meiri en einn stuttur draumur. En þégar eg fer að horfa fastara á þennan æviferil, sé eg, að margt hefir gerzt á þessum tíma, þótt ekki sé lengra litið, en til hins þrönga umhverfis, þar sem eg hefi alið allan minn aldur, sem er aðeins í Hálsasveit og Reyk- holtsdal. Á þessu timabili hafa verið átta þjónandi prestar í Reykholti og á sumum jörðum héraðsins hafa orðið ellefu sinnum ábúendaskipti. En all- staðar þar sem menn hafa tekið óðal feðra til ábúðar, situr nú þriðji ættliðurinn að völdum. Man eg ömmur og afa sumra þeirra bænda, sem nú eru á sjö- tugs aldri. Þar sem ættir hafa gengið örast fram eru nú upp- vaxandi þeir, sem eru í fimmta lið frá fólki, sem búandi var í bernsku minni. Aðrir hafa farið á seinagangi og heltzt úr lest- inni, og að lpkum næstum dag- að uppi eins og nátttröll. Á eg þar einkum við sjálfan mig. Langafi minn, síra Snorri Björnsson, er fæddur fyrir 23L ári. Afi minn, Jakob Snorrason, er fæddur fyrir 184 árum og faðir minn, Þorsteinn Jakobs- son, fæddur fyrir 127 árum. t bernsku minni voru þessir þrír ættliðir búnir að búa á Húsa- felli nokkuð á aðra öld. Þeir feðgar voru fastheldnir á forn- ar venjur, og búnaðarreglur þeirra stóðu næstum án allra breytinga fram á mána daga. Það er því ekki ófróðlegt að skyggnast um á þessu forn- eskjulega heimili, bæði hvað snertir hugsunarhátt og vinnu- brögð, til samanburðar við yf- irstandandi tíma. Kiústleifur Þorsteinsson (lágmynd eftir RíkarS Jóns- son).

x

Vísir Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/299

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.