Vísir Sunnudagsblað - 27.07.1941, Blaðsíða 1

Vísir Sunnudagsblað - 27.07.1941, Blaðsíða 1
1941 Sunnudaginn 27. júlí 30. blaö Drottning Atlantshafsins Eítir ÞORSTEIN EINÆRSSON Hóli, Vestmannaeyjum. Fyrir fótum mér liggur 80 metra hátt bergið, þverhnipt, svimhátt, brotið úr samhengi stórrar móbergsspildu. Hér býð- ur það hvasseygt og kaldrana- legt Atlantshafinu, um stundar- sakir, birginn. Hánef teygir sig hæst úr þessari dutthmgafullu móðu. Það teygir sig hábrýnt upp í lofthafið og lætur vinda þess sverfa sig og lemja og regn þess þvo sér og grópa, en við fætur þess ólgar sjórinn, þessi duttlungafulla hamhleypa. Stundum hamslaus og eyðandi, stundum kjassandi og sefandi. Og einmitt i sinum sefandi, tæl- andi ham er hann í kvöld. Hægt liðast hann upp að bjargrótun- um og springur vart við"brim- þrepin og flárnar. Eitthvað heillandí, tælandi yfirbragð er á öllum þessum höfuðskepnum, hafinu, loftinu og bjarginu. — Gróðurþrunginn regnúði þvær ýfír þennan gígbarm, sem, hefir rekið blá-barminn upp úr At- lantshafinu og léttur andvari af vestri rjálar við túnvingulinn og skarfakálið á bjargsnösunum. Neðan úr berginu, frá lunda- og fýlabyggðinni, og ofan úr fugl- kviku loftinu berast allskonar hljóð. Garganslegt tilkynning- ai-arg súlna, sem eru að lenda á súlubæli. Argandi súlusöngur. Gargandi kvabbhljóð soltinna fýlsunga. Með millibilum berst sargandi væl frá svartfuglahol- unum og angurblítt tíst frá ný- útskriðnum ungum. Yfir höfði mér kveður við hátíðarlegt eu vargslegt gagg máfanna, sem við og við gera á mig hljóðláta loftárás. Byggðalundinn, sem hefir verið að smá koma af sjónum, situr eða húkir. Einn og eimi skýtur sér inn í holu og það rymur draugslega í holum lundanna, af ánægju yfir aö eggið þeirra reyndist ekki fúlt. Með reigingi og virðugleik kem- ur hann vappandi út göngin, ýt- ii* fram bringunni og skimar í kring um sig og veltir vöngum af ánægju yfir tilverunni, teyg- ir fram álkuna og ber vængjum ákaft. Allt í einu hættir hann vængjatifinu og áður en hann leggur þá aftur með síðunum, heldur hann þeim kyrrum, eins og hann svífi gegn um blámóð- una. Nú hefir hann fellt væng- ina og lagar sig til með sínu háa nefi. Skammt frá þessum kunn- ingja mínum sitja tveir holubú- ar. Annar er að kroppa og narta hinn. Fitlar með nefbroddinum um munnvik og hornbrydding- ar, eða kroppar maka sinn i hnakkann. Nú brýna þau nefj- unum saman, eins og skilm- ingamenn sverðum. En einhver „bölvaður." lundarati hefir hlammað sér niður við hlið þeirra og truflar atlotin. Þess- uzn óboðna gesti er fagnað með rifandi nefi og krassandi klóm og það er höggvist á með opn- um kjöftum, og nú hafa þeir náð tökum inn í munnvik hvors annars og nú er hrisst og slitið. Sá, sem undir er að verða, ætl- ar að nota sínar beittu klær, en við það missa þeir jafnvægið og velta niður lundabyggðina í sín- um friðsamlegu faðmlögum, og allir nábúarnir , horfa með vangaveltum á * aðfarirnar. — Þarna er þó einn, sem ekki hef- ir haft tíma til að horfa á ein- vígið. Honum skýtur allt í einu upp úr holu sinni, rífur og slít- ur sinu og gras og er á svip- stundu horfinn aftur niður i holu sína til vöggugerðar. — „Hann verður eldur við í nótt," heyri eg að baki mér. Hér eru þá komnir veiðimenn- irnir, sem . eg hugði sofnaða. Nei, andvarinn og suddarign- ingin hefir vakið veiðihug þeirra. Þeir eru því á leið i veiðistaðina með háfana sína'. Þeir haf fært sig í veiðifötin, sem að vanda eru óvönduð, en hlý föt, til varnar kulda, regni, mold, lundadriti og fuglalús. — „Sérðu, hann 'er að koma upp af sjónum," segir annar og bendir mér í áttina til Hánefs. Hánefur hefh* fengið hálsmen. Það hálsmen er gjört af iðandi, flögrandi fugli. Kyrrðin, gróð- urmagnið og andvarinn hefir nú laðað fuglinn til þess að vitja heimkynnanna og framtíðar- byggðarinnar. Einhver þrá og seiðandi tæling hefir blásið þeim i brjóst löngun til þess að nota andvarann og flögra nú þöndum vængjum upp í kring- um, Hánef og niður undir sjó aftur og þessa sömu einstefnu hringrás æ ofan í æ. Hér er æskan að verki. Ung- viði, sem ekkert egg á í mold- arholu, til þess að hugsa um. Svona „svermar" það eða „runt- ar" eins og unga fólkið í bæj- unum á kyrrum tunglskins- vetrarkvöldum.. Þráin, vonin og viðleitnin sú sama. • ' • „Jæja, það er bezt að flýta sér til veiðanna og ná sér í kippu (100) yfir lágnættið," segir ann- ar veiðimannanna, og þeir nær hlaupa upp að veiðistöðunum, þar sem þeir sitja fyrir fuglin- um, sem þátt tekur í hringflug- inu. Nú eru þeir setztir og nú slá þeir höndunum upp og það „stendur aðeins á höndunum" að greiða fuglínn úr. Það er „eldur við" og nú kann Vest- mannaeyingurinn við sig. Harð- sperrurnar eftir fyrsta veiðidag- inn eru allt í einu horfnar. Eg tek í tvöfaldan tein, sem eg hefi bundið um stóran stein vel frá brúninni og nú reyni eg að apa aðferðir bjargmannanna og geng öfugur fram af brún- inni. Eg held báðum höndum í teininn, en spyrni fótunum, í bjargvegginn. Þannig geng eg eða læt mig síga niður á stall, sem er um 10 metra frá brún- inni. Hér hefi eg búið mér byrgi efst í gilkvos og úr byrginu hef eg góða útsjón yfir heimkynni 60 súluhjóna. Hér ætla eg að dvelja í 24 klukkutíma og at- huga heimilislíf þessarar di-ottningar Atlantshafsins. Andvarinn af vestri veður nú hærra á og það hvessir. Það stendur beint upp á bjargsyll- una, þar sem súlubælið mitt er. Þetta bæli er af eyjaskeggjum kallað Flagðarbæli og er stórt og rúmgott. Súlurnar, sem sitja á hreiðurhraukunum næstN byrginu, hefi eg skýrt ýmsum nöfnum, til þess að geta talað um þær við dagbókina mína. Eg hefi einnig merkt þær með svörtu lakki, lítinn depil fram- an á bringunni, svo eg get fylgst með hvernig makarnir annast heimilið. Súlurnar virðast nokkuð geðillar; þó var ein, sem af bar í vargaskapnum, og skýrði eg hana Xantippu, eina Æsu, aðra Þóru, þriéjú Imbu og svo fjórðu Völu. Allar áttu þær Unga,. nema Vala, sem sat á eggi. Ungi Imbu var að koma úr egginu; grár og fiðurlaus> á stærð við hænu-unga, og blind- ur í þokkabót. Hinir voru klæddir hvítum dún-hýungi. Úr þessum hvíta fituhnoðra skar sig augna-umbúnaðunnn, nefið og kverkin, sem eru alveg fið- urlaus og dökk að lit. Á þessu stigi súluþroskans kalla Vestmamiaeyingar súluna skerling. Næsti hamurinn er gráíróttiu> fjaðurhamur. Sein- ast hverfur hýungurinn af hnakka og gumpi, og eru slík- ar kallaðar línhnökkur. Þegar þær hafa misst „linið" um fram- og afturenda, eru þær taldar „fullgerðar". (hæfar til átu). Þessum gráýrótta fjaður- ham halda þær fyrsta veturinn, verða síðan svart-dröfnóttar. 2 til 3 fyrstu árin eru þær með einstökum svörtum fjöðrum í stéli og um bakið. Fullorðin súla er hvit, nema hvað flug- fjaðrir eru svartar. Um hófuð- ið leikur smjörgulur blær, sem hverfur út i hvita litinn niður um miðjan háls. Augnaumbún- aður er fiðurlaus, dökkur og

x

Vísir Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/299

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.