Vísir Sunnudagsblað - 14.09.1941, Blaðsíða 1

Vísir Sunnudagsblað - 14.09.1941, Blaðsíða 1
1941 Sunnudaginn 14. september 37. blaö Á SLÍTTU OG í AXARFIRÐI. Eg átti erindi í Axarfjörð, en var búinn að f á nóg af að aka i bílum og greip því fegins hendi tækif ærið sem bauðst mér á Ak- ureyri 16. júlí, að fara þaðan með Esju til Kópaskers. Það var hressandi tilbreyting i því, að koma á sjóinn spegilsléttan um hásumarið norður að nyrstu töngum. Ekki ætla eg mér að fara að lýsa siglingu við Eyjafjörð, þar sem vel hýst bændabýli blasa við, til beggja handa og skammt á milli þeirra. Utan við Höfða- hverfið á Látraströndinni lekur slrjálbýlið við, en milli hinna byggðu jarðaþar standa eyði- býlin, æði mörg og þögul vitni um landflótta Islendinga úr sveitum síns eigin lands, í kaup- sfaðinn, frá moldinni til mal- bikaðra stræta. Og lífið verður þá enn þyngra fyrir þá, sem eft- ir þreyja, af tryggð við sveitina sína og jörðina. Langar bæjar- leiðir, fólksfæð, unz ekki verður við unað lengur og menn verða að fara sömuj leið og hinir, sem á undan fóru. Þarna sýnast þó fagrir blettir og grösugir á Látraströndinni og i Fjörðum, þegar siglt er framhjá nærri landi í góðu veðri. Þetta er bjartur sumardagur og hlýr, en á köldum vetrardegi lítur lífið og landið öðruvísi út á þessum, slóðum, sem liggja fasl við þjóðveg sjávarins, en eru þó svo afskekktar. Það er ólíkt að sitja í hinum notalegu salarkynnum Esjunn- ar, eða að eiga að lifa lifinu þarna. Esjan er allra elskulegasta skip, að minnsta kosti uni eg mér allaf vel um borð í henni. Eitt er einkennilegt um þetta skip hins íslenzka ríkis, það, að reykingasalurinn er prýddur myndum eftir islenzkan lista- mann, og er það meiri hugui- semi í þeirra garð en þeir eiga að venjast, þegar um opinberar EFTIR RAGNAR ASGEIRSSON byggingar er að ræða. I hverri einustu af opinberum bygging- um ættu Iistamenn okkar að fá viðfangsefni, vegna þeirra sjálfra og almennings, sem þyrfti að hafa eitthvað gott og fagurt að horfa á sem allra oft- ast. Gunnlaugur Ó. Scheving hefir gert myndir þær, sem hér um ræðir og valið sér efni úr þjóð- sögum okKar. Hinar teiknuðu myndir hans sýna Guðmund góða, er vigir bjargið í Drangey; þar er Æru-Tobbi í smiðjunni, djákninn með Gunnu fyrir aft- an sig úti í miðri Myrkánni, Borghildur álfkona — að ó- gleymdum Sæmundi fróða með íSaltarann í hendi, reiddan að- höfði kölska í selsliki og ýmis- Iegt fleira. Myndirnar eru 8 eða 9 talsins og er það eitt við þetta að alhuga, að þær þyrftu að vera um' helmingi f leiri, til þess að prýða hinn stóra sal veru- lega. Það er eins og skprti svip á skreytingu salsins, vegna þess, að myndirnar eru of fáar. Saí- urinn er svo stór. Það ber sann- arlega að þakka, þegar munað er eftir listamönnunum og leit- að lil þeirra — og er þessari hógværu aðfinnslu, að myndirn- ar þyrf tu að vera fleiri, hér með skotið til forstjóra skipaútgerð- arinnar. Nógu er af að taka, þar sem þjóðsögurnar okkar eru — og nóg af peningum hjá skipa- útgerðinni til að kippa þessu i lag. Esja leggst hjá Flatey á Skjálfanda og dvelur þar í tvær klukkiistundir. Eyjarskeggjar, sem voru að visu allir skegg- lausir, köma út með lýsistunn- ur sem hverfa óðfluga niður i iður Esjunnar. Því miður kem- ur ekki til mála að fara í land, og hefði þó verið gaman að koma þar, því eyjan er frjósöm og á síðari árum, er farið að rækta þar kartöflur. Var mér sagt, að sunnlenzk kona, er þangað hafði giftst, hefði fyrst byrjað á þeirri ræktun þar, — en áður þótti ekki trúlegt a'ð það myndi heppnast. , Svo eru akkeri upp dregin og haldið áfram ferðinni, siglt all- nærri landi, og er tigulegt að sjá Hágöng og Víknaf jöllin, þegar haldið er til Húsávikur. Vikin sú er að ýmsu leyti einn eftir- tektarverðasti kaupstaður þessa lands, vegna hinnar miklu og góðu ræktunar allt i krhig. Er þar ný og gömul ræktun, þvi gamlir Húsvikingar skildu gjörla hverja þýðingu hún hafði fyrir þorpsbúa. En ekki er þar ræktað eingöngu gras, heldur eru þar einnig stórir og smáir kartöflugarðar, sem hafa drjúg- um aukið hagsæld kauptúnsins. Á Húsavíkurbryggju er ið- andi líf. Færeyskt fisktökuskip liggur við bryggjuna, bátarnir eru að koma úr róðri og losa sig við aflann beint í skipið. Þar er fiskurinn veginn og þveginn og síðan ísaður í lest. Háar upp- hæðir hafa fengist fyrir aflann. Allir hafa nóg að starfa, en sandpokar, sem eru milli bjálka utan um stýrishús færeyingsins, minna harkalega á alvöru þeirra tíma, sem nú standa yfir. Sild- arverksmiðjan á Húsavík starf- ar ekki i sumar, en í fjörunni eru hópar manna, sem, inoka sandi á bila og er honum síðan ekið inn fyrir steyptan garð til uppfyllingar. Virðist ókunnug- um áhoi'fanda sem slíkt verk hefði eins mátt bíða vetrar Qg vinnuleysis og að láta gera það um há sumartímann. Svo er aftur haldið áfram meðfram ströndinni og farið nærri Lundey, sem er auðvitað öh sundurgi-afin, eins og yera ber á eyju með slíku nafni. „Prófastarnir" standa i holuop- um sinum með hvita brjóstið og rauða nefið og seilda frá sér tóninn við og við. Inni i holunni kúrir kofan og bíður ef tir sílun- um. Þá er farið hjá Mánáreyj- um út af Tjörnesi, og er önnur há en hin lág, en inn við land sér á grænkollótta fallega stapa. Um kvöldið, seint, er komið að Kópaskeri. Þar er leitað húsaskjóls hjá Birni kaupfélags- stjóra Kristjánssyni qg það auð- fengið. Kópasker er lítið þorp á láglendinu sunnan við Snartar- staðarnúp og Leirhafnarfjöll, sem aðskilja Núpasveit og hina eiginlegu Melrakkasléttu. Ekki er hægt að segja að fagurt sýn- ist á Kópaskeri við fyrstu sýn, því sendið er og gróðurlitið i kringum þessi fáu hús, sem, þar eru. En garðar með kartöflum og öðrum ágætum matjurtum eru þar við húsin. í þangi vöxn- um lónum í fjörunni buslar æð- urin með ungana sína og unir sér prýðilega þarna norður við heimskautsbaug. Morguninn eftir geng ég a'ð skoða nýræktina við kauptúnið, skammt fyrir ofan. Maður stendur þar undrandi hjá hin- um stóru og fögru sáðsléttum, þar sem háliðagrasið virðist ná meiri þroska en annarsstaðar á landi hér. Mörgum þeim, sem eru 'ókunnugir landinu í heild, hugsa sér að æði svipað sé á nyrztu töngum landsins, vest-1 an og austan, en það er öðru nær, en að svo sé. Hálendi Horn- stranda og láglendi Melrakka- sléttu er gjörólíkt og líklega er Sléttan að ýmsu leyti með betri sveitum, enda þótt Látra-Björg væri á öðru máli, er hún kvað: Slétta er bæði löng og ljót, leitun er að verri sveit.

x

Vísir Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/299

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.