Vísir Sunnudagsblað - 16.11.1941, Blaðsíða 1

Vísir Sunnudagsblað - 16.11.1941, Blaðsíða 1
w&mm- 1941 Sunnudaginn 16. nóvember 48. blað Eg' ¥ar ueyddur til »ð vinna Mdði'r mín var svipt matarskammti sínum. fyrir Pjoðverja. Spyrjið mig ekki, hvernig eg hafi komizt hingað. Margir landa minna eru á leiðinni og Þjóðverja langar til að komast að því, hvernig þeir fari að því. Voruð þér ekki i París rétt áður en Þjóðverjarnir hrutust i gegn? Þá munuð þér þekkja til staðhátta þar. Eg var útlærður vélsmiður hjá Renault-verksmiðjunum fyrir utan borgina og þess vegna var eg ekki kal'laður til vopna með árgangi mínum. En eg hafði ekki mikið fé handa á milli, því að móðir mín var orð- in fjörgömul og gat aldrei á heilli sér tekið. Eg varð að verja allmiklu fé til læknishjálpar handa henni. Þegar við heyrðum svo i sprengjunum og fallbjrssunum fyrir utan borgina aðfaranótt þ. 14. júni, hafði eg enga bifreið og litla peninga. Móðir mín gat ekki ferðast nema i 'bil, svo að við gátum ekki gert annað en verið um kyrrt. Næsla sunnud. vpru Þjóðverj- ar um alla borgina. Verksmiðj- urnar voru lokaðar, því að yfir- menn þeirra voru flúnir suður í land. Við urðum eftir innan um Þjóðverjana. Atvinnulaus og svangur. Er vikur liðu fór hungrið að sverfa að okkur. Nokkrir opin- berir embættismenn, prestar og skólastjórar, komu áfóthjálpar- stöðvum og atvinnuráðningar- stofum í kirkjum og skólum. Þar tókst mér endrum og eins að fá disk af kjötstöppu handa mér og móður minni. En eg gat ekki fengið vinnu. Á hverjum degi ráfaði eg um fyrir framan litla skólann í nágrenni heimilis míns og reyndi að fá mér vinnu. Morgun einn, er eg f ór þang- að eins og venjulega, stóðu tveir Þjóðverjar við dyrnar og töluðu við hóp f élaga minna. Þeir voru ' i brúnum einkennisbúningum og á höfðinu höfðu þeir Ijótar húfur með löngum skyggnum. Mig grunaði ekki þá hversu kunnugur eg átti síðar að verða einkennisbúningum vinnufylk- ingarinnar þýzku. „Hver eruð þér ?" spurði- ann- ar þeirra mig. ,,Vélsmiður i Renault-bíla- verksmiðjunum í Rillancourt." Hann brosti smeðjulega. „Vélsmiður? Og atvinnulaus? Eji hvað það er einkennilegt. Enginn vélsmiður þarf að vera atvinnulaus. 1 Þýzkal. greiðum við vélsmiðum há laun. Og þeir fá þar að auki góðan mat að borða, alveg eins og. þeir væri sjálfir Þjóðverjar. Viljið þér fara þangað?" „Nei." Hann brosti og sagði: „Ekki núna, kannske, en seinna, hm." Eg gekk á brott og hugsaði ekki meira um þetta. Þessir vinnufylkingarmenn voru á hverju strái. Umboðsmenn hennar breyttu verzlunum 1 skrifstofur hana sér. Þeir töl- ¦ uðu í sífellu í útvarp. Þeir skrif- uðu greinar í blöðin. Það vai alltaf sama viðkvæðið: Frönsku verkamenn — farið til Þýzka- lands og berjist gegn hinum sameiginlega fjandmanni vor- um, Rretlandi. I Gildran egnd. ¦ Þetta var notað til þess að hafa áhrif á okkur: Laun fag- lærðra verkamanna áttu að vera 60 mörk á viku. Það er allmikið fé, þegar þess er gætt, að Þjóð- verjar ákváðu að 20 frankar skyldu vera í markinu. Maður, sem ynni sömu störf og eg, átti að mega senda 100 mörk mán- aðarlega heirri. Það voru 2000 frankar á mánuði. Hvílíkur munur á því og styrknum, sem ríkisstjórnin hafði innleitt i París og nam að- eins 600 frönkum mánaðarlega fyrir hjón. Móðir mín fékk að- eins 200 franka mánaðarlega. Georges Gentilhomme, sem segir hér frá vist sinni í nauðungar- vinnu hjá Þjóðverjum, komst undan til Englands og átti þá John Macadam, blaðamaður hjá Daily Express, tal við hann. — Georges vann áður í bílaverksmiðju í Billancourt og lifði fá- brotnu lífi með móður sinni. Þau voru ekki rik, en þau voru ánægð með sinn hlut. Svo komu Þjóðverjar. Þeir eyðilögðu líf hans, hnepptu hann í þrældóm, en um afdrif móður sinnar veit h&nn ekkert. En hann þekkir aðferðir þeirra, því hann var neyddur til að starfa fyrir þá til þess að forða móður sinni frá hungri. Og ekki var allt búið með þessu. Okkur var sagt, að er- lendir verkamenn, sem færi til Þýzkalands meðþessum skilmál- um, mundu fá tíu daga fri eftir þriggja mánaða vel unnin störf og Þýzkaland mundi greiða far- gjaldið til heimila þeirra að hálfu leyti. Þetta voru augljósar mútur og það var auðséð, að Þjóðverj- ar hefði ekki eins miklum mannafla á að skipa og við höfð- um haldið. Vinnufylkingarmað- urinn, sem hafði aðsetur sitt í litla skólanum okkar, dró enga dul á hvað þeir vildu. „Við viljum ekki neyða menn til að vinna i Þýzkalandi," sagði hann. „Við viljum fá ánægða og heilbrigða verkamenn — því að við viljum fá'góða verkamenn. Hvað gott hefðum við af þvi að flytja inn eintóma skemmdar- verkamenn?" Eg fór heim til þess að hug- leiða málið. Þegar heim kom var móðir min heldur fölleitari en venjulega. Hún hélt á bréf- miða i hendinni. „George," sagði hún, „hefir nokkuð komið fyrir þig? Tveir þessara brún- klæddu manna, sem þú hefir verið að tala um, komu þingað. Á þessu blaði stendur, að við fáum engan matarskammt meira. Þeir tóku skömmtunar- seðlana frá okkur." Þeir höfðu það þá svona! Eg kyssti móður mína í snatri og bljóp öskuvondur til skólans, þar sem brúnklæddu mennirnir voru. Eg sá móður mína aldrei framar. Eg var bæði reiður yfir með- ferðinni á okkur og hræddur um að eg gæti ekki fengið því ranglæti breytt, nema með því að fara til vinnu í Þýzkalandi. Þetta var algeng þýzk aðferð. 1 1 þrældóm. Þröng manna var fyrir fram- an skólann og inni í miðjum hópnum stóðu mennirnir tveir frá vinnufylkingunni. Þeir voru girtir skammbyssubeltum. „Þið höfðuð tækifæri til að taka til- boði okkar," sagði sá, er hafði orð fyrir þeim. „Þýzkaland bauð ykkur góða borgun fyrir að gerast sjálfboðaliðar til vinnu þar. Félagar ykkar úr öðrum verksmiðjum um allt Frakk- land hafa tekið þessu tilboði fegins hendi og eru þegar á leið til vinnustaða sinna." Eg vissi ekki þá, að þetta voru ósannindi. „Já," sagði vinnufylkingar- maðurinn, „þeir vinna nú fyrir góðum launum, i stað þess að væla eins og krakkar um skömmtunarseðla." Skyndilega stakk hann hend- inni i brjóstvasann og dró upp flautu. Hann blés hátt í hana og jafnskjótt kom bíll fyrir horn- ið á húsinu. Það var stór vöru- bíll, af þeirri gerð, sem notuð er við flutning hermanna. Hann nam staðar fyrir framan skól- ann. Vinnufylkingarmennirnir

x

Vísir Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/299

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.