Vísir Sunnudagsblað - 12.04.1942, Blaðsíða 1

Vísir Sunnudagsblað - 12.04.1942, Blaðsíða 1
wmm 1942 Sunnudaginn 12. apríi 8. blaö KRISTMANN GUDMUNDSSON: HVERAGERÐI Sveitaþorpið, seni er vísir til framtíðar iiins nýja Islands. Éinu sinni s. 1. sumar gekk eg með miðaldra manni, útlendum, um Hveragerði. Hann var hug- sjónamaður mikill, og hafði fest yndi við þetta land, sem er erlendu fólki oftast erfitt í fyrstu, sökum auðna og hrjóst- urs. „I þessum f jallkrika", sagði hann, „í þessu „alpvesi" er framtíð hins nýja Islands að hruma." Hann hafði rétt fyrir sér. Hér i Hveragerði mun upp rísa fyrsta og mesta landhúnaðar- borg Islands. Og að f immtiu ár- um liðnum mun hún ná alla leið til Þorlákshafnar, sem þá verð- ur stærsta höfn landsins, og miðstöð allra viðskipta við út- lönd; en óslitið þéttbýli nær þá yfir alla Rangárvallasýslu! Dag- ar hirðingjabúskapar á Islandi munu senn taldir. Á næstunni munu tugir þúsunda af ungu fólki leita úr andstyggð borgar- lífsins. og vígja líf sitt gróand- anum, í tvennum skilningi!. Vér höfum nú um skeið verið á bull- andi „túr" í annarlegri kvik- myndamehningu, pólitískum grillum, búðarlokufínheitum, Sundlaugin og öðrum óþverra sem hingað hefir skolast. Gleði- og menn- ingarþorsti margra gáfaðra hirðingjakynslóða hefir farið með oss i allskonar gönur. Vér stigum úr móbíl miðaldanna, upp í nýtízku f lugvél f ramtíðar- innar, og því engin furða þó á oss rymii, fyrst í stað. En vér höfum fyrr siglt krappan sjó, og náð þó höfn, heilir að mestu. Svo mun enn verða. Eg sé ekki ástæðu til að bera kvíðboga fyr- ir framtíð íslenzks kyns, og is- lenzkrar tungu, þó að nokkur þúsund erlendir hermenn dvelji hér með oss um hríð. Sú raun, sem vér nú þolum, er ekki meiri en það, að hún mun verða oss til blessunar, ef vér erum þeir menn, sem vér sjálfir höfum lengi gumað af. Og ef svo er ekki, ef vér erum Iubbar og aumingjar, þá er ekki nema vel farið að vér hverfum í deiglu sköpunarinnar! En það er undir oss sjálfum komið, og því má enginn ábyrgur Islendingur gleyma! Eg vil leyfa mér að skjóta hér inn atriði, sem er ekki beinlínis tillieyrandi því efni sem þetta greinarkom á að fjalla um. Ef menning vor þolir ekki þá þrek- raun, sem sambúðin við erlent setulið, og allt sem slriðinu fylgir, hlýtur að hafa í för með sér, þá skulum vér að minnsta kosti ekki láta eftir oss þann lúalega ræfilsskap, að kenna kvenfólkinu um það! Ef piltar vorir hefðu ahnennt tamið sér prúðmennsku og siði hvitra manna, í stað allskonar horn- rónaháttar, sem. hér er landlæg- ur, þá hefði vissulega aldrei þurft að skipa neina nefnd til . viðreisnar íslenzku kvenfólki! Nei, vinir góðir, skipið heldur nefndir sem vinna að því, að gera mönnum kleift að græða og rækta þetta óviðjafnanlega fagra land! Einblínið ekki á hættur og erfiðleika, skapið yð- ur umfrani allt ekki grýlur, málið ekki andskotann á vegg- inn! Segið við sjálfa yður hið sama og engillinn sagði við kerl- inguna, sem horfði hugstola á ljá þá hina miklu, er hun skyldi raka: „Horf þú ekki á ljá þína langa, láttu heldur hrífuna ganga!" Hér er yfrið nóg að vinna. Setjið þennán margumtalaða stríðsgi'óða i ræktun og upp- byggingu nýrra sveitabýla- hverfa, fyrst ekki er hægt að kaupa fyrir hann skip! Stríðs- gróðinn verður yður hvort sem er því aðeins til blessunar, að hann sé notaður í þjónustu gróð- urs og líf s! Annars verður hann ólánið einbert! — Fylgið dæmi Hveragerðinga, og skapið ný verðmæti handa framtíðinni, fyrir það fé, sem berst yður i hendur sökum niðurrifs og eyði- legginga annarsstaðar í heimin- um. Þá mun það aldrei svíða hendur yðar, og þér f innið aldrei af því þann þef blóðs og tára, sem við það er bundinn! Hér í Hveragerði er handa- gangur í öskjunni. Eftir því sem eg kemst næst, á að byggja hér 25—30 gróðurhús á þessum vetri og 20 íbúðarhús. Ill-lendis- móar, sem legið hafa gagnslitlir um þúsundir ára, eru rifnir sundur með traktorum, og úr þeim skal á sumri komanda vaxa lífsþróttur og hamingja til handa börnum þessa lands! Jai'ðhitinn, sem allt fram að þessu hefir unnið óbundinn í þjónustu eyðingarinnar, er færður i fjötra og látinn mala gull og gæfu bornum og óborn- um. Á hrjóstrum íslenzkra móa Vínþrúgur vaxa rósir og nytjajurtir, sem auka fegurðina og efla lifskraft- inn. Þetta er að vinna í þjónustu lifsins, mínir elskanlegir, þetta er að byggja upp án hiks og æðru, hvað sem hrynur og brotnar í kringum mann. í þessu starfi liggur einn af sterk- ustu þáttum framtíðar vorrar, heilla og hags. I móðurfaðm náttúrunnar eigum vér að sækja endurnýjungu kraftarins, gleð- innar, ástarinnar, alls þess sem gerir oss heila og sterka, og veit- ir oss þrótt til að vinna bug á hverju því mótlæti sem oss er ætlað. Lífskjör þjóðarinnar þurfa að komast sem fyrst í heilbrigðara horf. Vér erum bændaþjóð, en búskapur vor er orðinn á eftir tímanum, og vér flykktumst í kaupstaðina úr fátækt og fá- sinni sveitanna. Vér fórum þangað í gæfuleit; manneskjan er ávallt að leita að gæfu sinni. En grunur minn er sá, að al- menningur islenzkur finni ekki gæfu sína i borgum, og hvar er hennar þá að leita? Ætli hún sé ekki einmitt í sveitunum sem

x

Vísir Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/299

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.