Tíminn Sunnudagsblað - 28.11.1965, Blaðsíða 16

Tíminn Sunnudagsblað - 28.11.1965, Blaðsíða 16
og talaði upp úr mér. Minntist ég fyrst á heimsókn mína til Finnlands sumarið 1957 og hve frábærar við- tökur ég hafði fengið, lýsti ánægju minni yfir að vera kominn aftur og aðdáun minni á finnsku þjóðinni, gáfum hennar, seiglu, frelsisást og heiðarleika, er sæist m. a. á því, að hún hefði ávallt greitt stríðsskaða- bætur sínar að fullu. Síðan vék ég að Norðurlöndunum í heild og lagði megináherzlu á það, hvílík stórveldi andans þau hefðu eitt sinn verið og væru reyndar enn, andlegir víking- ar hefðu þeir verið H. C. Andersen, August Strindberg, Henrik Ibsen, Alexis Kivi og Jónas Hallgrímsson, svo að aðeins væru tekin örfá skáld frá síðustu öld, þeir og margir fleiri hefðu lagt undir sig lönd og þjóðir víða um heim, andlega skoðað, sú víking, er lista- og vísindamenn hæðu, væri hin eina landvinning, sem Norð- urlandaþjóðunum væri samboðin, þau átök andans væru eilíf og háleit við- fangsefni. Og samstarf þeirra á þeim vettvangi, t. a. m. með bókmennta- þýðingum og annarri listkynningu, væri brýnt og þyrfti mjög að auk- ast. Þrátt fyrir rigninguna, var engum dagskrárlið sleppt með öllu. Auk ræðuhalda, voru þjóðdansar sýndir, tónlist miðlað, bæði söng og hljóð- færaleik, og dregnir voru upp fánar Norðurlandanna, sem áttu fulltrúa á mótinu: Danmerkur, Finnlands, ís- lands. Noregs og Svíþjóðar. Um dagmálabilið morguninn eftir (3. júlí) fékk ég heimsókn finnskr ar blaðakonu frá stærsta dagblaðinu í Tammerfors. rfafði hún margs að spyrja um ísland, bjargræðisvegi. bókaramennt, lístir og menningu yf- irleitt Leitaðist ég við að svara spurningum hennar eftii getu. Átti samtalið. sem stóð yfir fram að há- degi, að birtast í blaðinu daginn eftir. Þegar samtalinu var lokið, komu þær kona mín og frú Greta Jaatinen inn frá því að litast um í bænum, og voru með þeim tvenn hjón, sem frú Jaatinen hafði boðið heim með sér í hádegisverð, en það voru þau frú Inger og Páll Helga son og norskur blaðamaður, sem ég hef nú gleymt, hvað hét, ásamt konu hans. Get ég þessa til að sýna, hvílík gestrisni virtist ríkja á heimilinu. En frú Jaatinen gerði og strangar kröfur til gesta sinna, þegar því var að skipta. Um leið og hún kom inn, rétti hún að mér gestabók heimilis- ins og krafðist þess, að ég skrifaði frumort Ijóð á sænsku í bókina. Þótti mér sú krafa allhörð, þar eð ég hafði aldrei áður ort á þeirri tungu. en gat þó ekki skorast undan með öllu Einhvern veginn tókst þetta. Og þegar ég hafði lokið því, komu norsku hjónin inn í stofuna, glaðvær í bragði. Sem blaðamaðurinn sá, hvað ég aðhafðist, vildi hann auð- vitað ekki verða eftirbátur minn, orti ljóð samstundis á norsku og skrifaði inn í bókina. Voru þessi hjón bæði með þeim skemmtilega frjálsleika blæ, sem einungis Norð- mönnum er léður. Samkvæmt dagskrá mótsins, var gestunum sýnt hið fagra umhverfi bæjarins eftir hádegið. En ekki brosti það í neitt svipuðum ljóma og fyrsta kvöldið, þegar Ake Jaatin- en ók með okkur i sólskininu um hinn óviðjafnanlega náttúrugarð. En að þessu sinni fengum við auk þess að sjá mikinn og fornan kastala með virkisgröf og múr umhverfis. Innan virkisgrafarinnar og múrsins var kvennafangelsi og hjá því garður. Úti í garðinum voru ungar stlúkur, vænar að sjá með ljóst hár og fag- urt. Var okkur sagt, að þær hefðu gerzt sekar um morð. Sannaðist á þeim, að sitt er hvað: gæfa og gervi- leiki. Eftir nónið fór fram íþróttakeppni, og tóku þátt í henni ungir menn frá vinarbæjunum. Kjartan Guðjóns- son og Páll Eiríksson kepptu af hálfu Hafnfirðinga, og voru meðal hinna beztu. hyor í sinni grein. Án efa náði fögnuður þessa móts hámarki sínu í veizlu þeirri, sem bæjarstjórn Tavastehúsa hélt gestun um á Hótel Aulanko að kvöldi laug- ardagsins 3. júlí, enda var ekkert. til sparað. hvorki í mat né drykk, gleðskap eða gamanyrðum. Hygg ég eigi ofmælt, að ríkt hafi samstilling og bróðurhugur meðal hinna nor- rænu gesfa. Skal reynt að varpa á samkomuna nokkrutn Ijósgeislum, svo að hún fái einhverrs litblæ, og þá aðallega minnzt á það fólk, sem næst mér sat og ég átti orðastað við, því að það gefur ofurlitla hugmynd um þann anda, sem ríkti. Andspænis mér við.borðið.sat mað- ur, sem ég þóttist fyrr hafa séð. frekai lítil! vexti. en-knálegur. Við samræður okkar konj í Ijós, að þetta var Timo Mak'. þingroi.ður. sem kom til Hafnarfja'ðar á 50 ára afmæli bæjarins 1958 Hvor .sínum rnagin við mig sátu tvær finriskar frúr. Önnur þeirra, Tygne Maki, var kona þing- mannsins og þurfti margs að spyrja um ritstörf mín, þegar hún vissi, að ég hafði skrifað bækur. Finnska var hennar móðurmát, en hún var þó allvel talandi á sænsku, varð þó stöku sinnum orðs vant. Kom þá eig- inmaðurinn til hjálpar og gerðist túlkur. Á hina hlið mérvsat frú ,að nafni Greta Rosenborg. og var eigi síður fús til að fræðast um eldfjalla- eyna norður við heimskautsbaug, bók menntir henhar og menningu. Kom í ljós við samræður okkar, að bæði þekktum við finnsku skáldkonuna Solveigu von Schoultz, er ég kynnt- ist í Finnlandsför minni sumarið 1957, því að hún var þá í stjórn Félags sænskumælandi rithöfunda i Finnlandi og fulltrúi á fundi Nor« ræna rithöfundaráðsins, er haldinn var í Helsingfors það ár. En vi9 Kristján Bender vorum þar mættii af íslands hálfu. Leiddi þetta san* tal okkar frú Rosenberg til þess, al við skrifuðum Solveigu von Schoultl bréf sameiginlega og póstlögðum þal þarna í veizlunni. Get ég um þetU til að sýna, hve heimurinn er orð- inn lítill og hve víða liggja vega- mót, þó að víkur séu á milli vina og firðir meðal frænda, ef ógert ei látið að brúa torfærurnar. Ýmsir héldu stuttar tölur í þessari veizlu. En aðalboðskapinn flutti for- maður Norræna félagsins í Bærum, Jo Benkow, sem þakkaði fyrir hönd gestanna ágætar viðtökur og til- kynnti síðan á fyndinn og frumlegan hátt, með því að rekja vafning ofan af kefli, að nú væri röðin komin að Bærum í Noregi að bjóða til vina- bæjarmóts 1967 og gerði hann það hér með fyrir hönd þess bæjar, þang- að væru þvi velkomnir fulltrúar og gestir frá Friðriksbergi, Hafnarfirði, Tavastehúsum og Uppsölum þetta ár . . . Mál sitt flutti hann á svo fynd- inn og frjálsmannlegan hátt, að mér varð hugsao- Svona geta engir gart að gamni sfnu, en þó talað í alvöru, nem.'i Norðmenn. Að endingu var stiginn dans. Verð- i:r hér hvorki reynt að lýsa hon- um rté heldur þeira tilfinningum, sem bærðusf í hinum ýmsu brjóstum, þeg- ar sveiflást var uni gólfið eftir hljóð- falli tónsveitarinnar. Einungis vil ég taka fram, að velflestir virtust sk-'írnmta sér með ágætum. Eitt fannst mér á skorta i mann- fagnaði þessum: Þó að fánar Noregs, Dsnmerkur, Finnlands og Svíþjóðar prýddu borðin hér og þar, sást hið íslenzka þjóðarmerki á engu þeirra neins ,3taðar. Svona geta krosstré brugðizt sem önnur tré, hugsaði ég. Sunnudagsmorguninn 4. júli, síð- asta dag mótsins, vöknuðu sumir heldur seint, en allir þó í tæka tíð, svo að þeir gætu tekið þátt í hring-. ferð um bæinn á bílum og gengið í Hattulas miðaldakirkju og tekið þar þátt í guðsþjónustu, sálmasöng og morgunbæn, þennan drottinsdag. Klerkur flutti hugvekju og bæn. Út- býtt var tveim fjölrituðum sálmum í sænskri þýðingu: Kirkja vors guðs er gamalt hús, eftir Grundtvig, og Fögur er foldin, eftir Ingemann Var sú athöfn öll mjög hátíðleg. Síðan útskýrði presturinn lofthvelfingar- skraut kirkjunnar og veggmyndir. Fannst mér sem tign og tilbeiðsla ríkti yfir og á þessum stað. Hef ég einna helzt orðið fyrir sömu áhrifum í Þrándheims, Ábæjar og Hóla dóm- kirkjum. Loks var ekið með gestina þang- 1096 T I M I N N — SUNNUDAGSBLAÐ

x

Tíminn Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/301

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.