Íslendingaþættir Tímans - 20.06.1970, Blaðsíða 1

Íslendingaþættir Tímans - 20.06.1970, Blaðsíða 1
ISXiEtfDIBTG-AÞÆTTXR. Timans 9. TÖLUBL. — 3. ÁRG. LAUGARDAGUR 20. júnl 1970 NR. 41 BENEDIKT BJÖRNSSON, bóndi í Sandfellshaga í Öxnafirði. Benedikt Björnsson bóndi í Sand fellshaga í Öxarfirði lézt á sjúkra- húsi í Reykjavík 26. marz s.l., 73 ára gamall. Hann var jarðsunginn írá Skiinnastaðakirkiu 2. apríl. Hann fæddist á Halldórsstaða- parti í Reykjadal, 3. des. 1896. Foreldrar hans voru Björn bóndi þar — síðar í Glaumbæ og víðar — (dáinn 1930), Bjömsson bónda í Presthvammi, Björnssonar bónda í Hólum, Einarssonar og kons ^sns Sigurveig (dáin 1931) Jónsdóttir trésmiðs Pálssonar prófasts (þjóð- fundarmanns 1851) í Hörgsdal á Síðu, Pálssonar. Stóðu þannig að Benedikt ættir norðan og sunnaa fjalla. Foreldrar hans áttu við þröngan hag að búa og skorti jarð- næði, voru við búskap eða i hús- mennsku á ýmsum stöðum í Reykja dal, Aðaldal og á Tjörnesi, og fóru börn þeirra að heiman til að vinna fyrir sér, er kraftar leyfðu. Tveir bræður Benedikts, sem voru eldri en hann, gerðust bændur í öxar- firði, Karl í Hafrafellstungn og Jón í Ærlækjarseli, en þau Björn og Sigurveig fluttust austur í Hafrafellstungu árið 1913 og dvöld Úst þar til æviloka. Fór Benedikt einnig austur sama ár, þá milli fermingar og tvítugs og var næsta áratuginn eða rúmlega það 1 vist- um á nokkrum bæjum í Öxarfirði, en einnig í Aðaldal. Undir lok vinnumennskunnar var hann tvo vetur við nám í bændaskólanuni á Hvanineyri. — Hefði eflaust þegið lengri skólagöngu og fyrr, ef þess hefði verið kostur .Námsþra ung- menna var víða mikil í þann tíð, »n hvorki stóíSu þá til boða styrk *r né námslán á þann hátt, sem °ú gerist. Árið 1924 þegar hann var 27 öra> og nýorðinn búfræðingur, festi hann ráð sitt og gekk að eiga Friðbjörgu Jónsdóttur, er síð- ast var á Snartastöðum í Núpa- sveit Magnússonar, góða konu og dugmikla, sem nú lifir hann, og reyndist honum traustur förunaut- ur og styrk stoð. Hún nam ljós- móðurfræði og hefur lengi stund- að Ijósmóðurstörf. Jón faðir Frið- bjargar var bróðir Guðmundar, sem varð og er þjóðkunnur undir höfundarnafninu Jón Trausti. Þau hjón eignuðust tvo sonu, Þoi-gils lækni á Vífilsstöðum, sem var við framhaldsnám erlendis, og kvænt- ist þar danskri konu, Emmu Reer- slev, prestsdóttur frá NorðurJót- landi, og Björn bónda í Sandfells- haga, sem kvæntur er Jónínu Ástu Björnsdóttur frá Kópaskeri, Krist- jánssonar. Þau Friðbjörg og Bene- dikt tóku til fósturs og ólu upp Silju Kristjánsdóttur, sem nú á heima í Kópavogi, gift Brynjóifi Birynjólfssyni borgfirzikum manui, og Svein Árnason, sem enn er ungur að aldri heima hjá fóstur- móður sinni í Sandfellshaga. Vorið 1924 hófu þau Benectikt og Friðbjörg búskap á hálfri jörð- inni Grásíðu í Kelduhverfi, sem hann tók á leigu, en fluttust fjór- um árum síðar að Víðihóli á Hóls- fjöllum og keyptu þá jörð hálfa. Minntist Benedikt þess síðast nú í vetur, hve nágrannar hans þar efra hefðu tekið vel á móti honum og fólki hans og fúslega rétt fram hjálparhönd, er byrjunarerfiðleik- ar steðjuðu að, en þau hjónin reyndu3t líka án efa góðir liðs- menn í hinni fámennu og strjálu byggð. Bjuggu þau í 10 ár, 1928— 1938, og munu hafa aukið þav efni sín. Þar stundaði Benedikt m.a. grenjavinnslu á vorin, og minntist þaðan margra bjartra nátta, er hann vakti við þá iðiu umvafinn kyrrð og tign hins ósnortna öræfa- lands. Á Hólssandi við Jökulsá á heimleið til Fjalla orti hann m.a. þessar hringhendur: „Strjálast gróður, stækkar svið streymir móða að unni tekur Mjóða heiðin við hrekkur ljóð af munni. Drottna þá hin duldu mögn draumabláu sala, heyra má í heiðaþögn hvernig stráin tala". Árið 1938 seldi hann hluta sinn í Víðihóli, koypti háilfan Sandfells haga í Öxarfifði og bjó þar síðan til æviloka, en í Sandfellshaga hef- ur lengi verið tvíbýli. Sandfells- hagi er næsti bær undir Öxar- fjarðarheiði að vestan og þar með í þjóðleið, enda löngum gestkvæmt þar, og gott að koma. Standa bæ- irnir nokkuð hátt og staðarlegt heim að líta. MikiS var þar um MINNING

x

Íslendingaþættir Tímans

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingaþættir Tímans
https://timarit.is/publication/303

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.