Íslendingaþættir Tímans - 19.07.1973, Blaðsíða 1

Íslendingaþættir Tímans - 19.07.1973, Blaðsíða 1
ÍSLENDINGAÞÆTTIR Fimmtudagur 19. júli42. tbL 6. árg. Nr. 127 TIMANS Björn Kristjánsson frá Kópaskeri Sælt er nú eftir unnið strið unaðarsæla hvild að taka. Kristján Jónsson. Eitt af því, sem aldrei bregst, er að hver maður deyr. Nú er hinn lands- kunni höfðingi, Björn frá Kópaskeri, dáinn. Hann lézt 10. þ.m. á Landakots- spítala eftir legu þar frá þvi 19. janiiar s.l., — rænulausa lengstáf. Björn var fæddur að Vikingavatni i Kelduhverfi 22. febrtiar 1880. Hann var þvl orðinn 93 ára gamall, er hann andaðist. Lifsáhugi hans hafði alltaf verið mjög sterkur, enda var dauðinn lengi að slita llfsþráð hans að fullu. Hið hrausta hjarta gafst ekki upp fyrr en seint og um siðir. Björn var ágætlega ættaður. For- eldrar hans voru Kristján Kristjáns- son bóndi á Vikingavatni og kona hans Jónína Þórarinsdóttir bónda þar 1854- '96, Björnssonar bónda þar 1818-'43, Þórarinssonar bónda þar, Pálssonar bónda þar, Arngrímssonar sýslu- manns á Stórulaugum i Reykjadal (d. 1700) Hrólfssonar sýslumanns, Sigurðssonar sýslumanns, Hrólfsson- ar. Kristján faðir Björns var sonur Kristjáns bónda og hreppstjóra I Ær- lækjarseli og siðar á Vlkingavatni, Arnasonar umboðsmanns Munka- þverárjarða, er byggði Arnanes I Kelduhverfi 1896, Þórðarsonar bónda & Sörlastöðum I Fnjóskadal 1804-'23 og slöar á Kjarna I Eyjafirði, Pálssonar. Ingunn Pálsdóttir frá Vlkingavatni var móðir Guðmundar föður Sveins bónda og hreppstjóra á Hallbjarnar- stöðum á Tjörnesi. Sveinn þótti gáfu- maður og kynsæll með afbrigðum. Hann átti þrjá sonu, er upp komust, og átta dætur. Björn Kristjáhsson var þriðji maður frá ólöfu dóttur Sveins. — Kristján Fjallaskáld var dótturson- ur Sveins. — Jón prestur Sveinsson, rithöfundurinn Nonni, var þriðji mað- ur frá Syeini. — Gisli Guðmundsson al- þingismaður er stutt frá Sveini kom- inn. Bjarni heitinn Benediktsson forsætis- ráðherra var I ætt við Svein, — og svo mætti lengi telja fram sterka ættkvisti á þessum stofni. Björn Kristjánsson ólst upp á ættar- óöalinu Vikingavatni hjá foreldrum slnum, enda framan af ævi við þann bæ kenndur. A Vikingavatni var fjöl- menni, 20-30 manns, aldrei minna en tvlbýli, mikil umsvif og stórstaðarlegt. Fagurt er þar bæði heiman og heim að sjá. Minnist ég þess frá æskuárum, þeg- ar leið mln lá yfir Tunguheiði i góðu veðri og björtu, hve fjarlægðar blá- móðan yfir hverfinu var mjúkleg og mild, ef horft var niðuryfir það af austurbrún heiðarinnar, en ljómi sólarinnar geislandi á Vlkingavatninu og draumsjónarlegt þangað að líta. Björn fór ekki I skóla I æsku. Ein- hverrar tilsagnar naut hann á stuttu timabili hjá alþýðufræðaranum Guö- mundi Hjaltasyni I hópi annara ung- linga úr nágrenninu. Lofaði hann G.H. fyrir mannkosti og áhuga við fræðslu- störfin. Vetrarpart var Björn hjá séra Benedikt Kristjánssyni á Grenjaðar- stöðum, sem var giftur Astu Þórarins- dóttur móðursystur hans. Hjá séra Benedikt fékkst hann aðallega við enskunám. Enskuna hélt hann siðan dyggilega áfram að nema á eigin spýt- ur af bókum. Hafði meö sér gögn til þess, þegar hann stóð yfir fé á vetrum. ,,Ég var velbúinn og vanur kalsanum. Það var vel hægt að sitja undir vörðu- broti með bók", sagöi hann einhvern- tlma við blaðamann. Haijn varð fljótlega svo læs á enska tungu með þessum námshætti að til af- reka var talið. Norðurlandamálin lærði hann að lesa með svipuðum hætti. Námsþorstinn var brennandi. Athafnaákafinn við það, sem hann tók sér fyrir hendur, strax linnulaus. Allvel stóð Björn að vigi til að fá bókakost til afnota. Naut hann m.a. sem fleiri góðs af Bókasafni S.-Þing- eyinga I höndum Benedikts frá Auðn- um. Sjálfur byrjaöi hann snemma að kaupa bækur, og átti að lokum mjög

x

Íslendingaþættir Tímans

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingaþættir Tímans
https://timarit.is/publication/303

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.