Íslendingaþættir Tímans - 18.03.1983, Blaðsíða 14

Íslendingaþættir Tímans - 18.03.1983, Blaðsíða 14
vor. að hann gaf ekki kost á sér. Ekki dró Danícl af scr við þær kosningar frckar en fyrr og engan gladdi það frcmur cn hann sigurinn, sem vannst er hann skilaði af sér sinni pólitísku þátttöku, að flokkur hans hlaut nú þrjá bæjarfulltrúa með 837 atkvæðum og 31% af heildar atkvæðatölu. Nú er hann næst stærsti flokkur á Akrancsi. Munaði það miklu frájþví cr Danícl hóf þar störf sín fyrir nær þrcm áratugum. þcgar hæjarfulltrúinn var cinn og atkvæðin 14%. Enda þótt að Danícl hafi ekki sctiö á Alþingi. ncma scm varamaður. hcfu'r hann jafnan verið í forustuliði Framsóknarflokksins á landsvísu m.a. setið í miðstjórn FRamsóknarflokksins í tugi ára svo og cinnig vcrið í héraði. Að ööru leyti mun ég ckki gcta hinna fjölmörgu trúnaðarstarfa Daníels. m.a. rúmsins vegna. cnda gcri ég ráö fyrir því, að t.d. starfa hans hjá Ungmcnnafélagi íslands og íþróttahrcyfingunni vcrði minnst af öðrum cn mér. Danícl kvæntist 15. ágúst 1942 Önnu Erlends- dóttur. prcsts í Odda á Rangárvöllum og konu hans. Önnu Bjarnadóttur. Frú Anna Erlendsdótt- ir cr mikilhæf kona svo scm hcimili hcnnar og fclagsstörf sanna. Gcstrisni þcirra hjóna cr við- brugðiö.áhcimiliþeirracránægjulcgtaðdvclja. Ekki orkar það tvímælis. að Anna hcfur rcynzt manni sínum farsæll lífsförunautur á hans oft á tímum all stormasamri ævi. Anna og Danícl ciga tvö hörn. Þau eru Erlcndur.lðggæzlmaðuráSclfossi.kvænturGrctu Jónsdóttur frá Björk í Sandvíkurhrcppi. og Ingi- leif gift Antoni Ottcsen. bónda á Ytra-Hólmi. Barnabörn þcirra Önnu og Danícls cru 7. Kynni okkar Daníclscru orðin löngogmargvi's- lcg. Máltæki eitt scgir: „Auðævi þjóðanna eru mcnn. cn hvorki vörur nc gull." Mér hefur rcynzt það mikil gæfa að hafa komizt í nána sncrtingu við slík auðævi. sem heiðarleiki. og traust Danícls Ágústínussonar cr. Það fæ ég aldrei full þakkað. Ég cnda þcssar afmælislínur mínar mcð að fiera Danícl og fjölskyldu hans innilcgar afmælis- og framtíðarósksir frá okkur Margrcti. Halldór E. Sigurðsson Eiðastaður hafði vcrið undirhúinn til að taka á móti VII. Landsmóti UMFÍ 1949. Veturinn hafði vcrið snjóþungur og stórhríðir á norð-austur landi fram í júní. Sýnt þótti að mótið gæti eigi farið fram að Eiöum. þar cð vegir yrðu vart færir og völlur kæmi scint undan snjó svo að nuitið gæti farið fram á honum. Ungmcnnafélagar um allt land höfðu þegar búið sig undir mótíð og því ógcrlcgt að fresta þyí. Mótið skyldi haldið sagði Daníel Ágústínusson. sem þá var ritari stjórnar UMFÍ og aðal fram- kvæmdamaður um allt sem framkvæma skyldi. Hveragerði varð fyrir valinu sem mótsstaður. Framkvæmdastjóri ÚÍA. sem hafði undirbúið mótið eystra var kallaður til starfa með ungmcnna- félögum Árnes- og Rangárvallasýslna undir stjórn Daníels. Á háfum mánuði tókst með virkri samvinnu við heimamenn að gera Hveragerði, sem hafði lélegan völl, enga hlaupabraut en ágæta sundlaug að hátíðlegum mótsstað. Veðrið varð ekki eins hátíðlegt. Aðfaradag mótsdaganna tveggja skall á sunnlcnskt úrhelli með roki af suð-austri, sem hclst fram yfir hádegi hinn síðari dag, en þá gerði hið fcgursta veður og mótinu lauk í sólskini. Tókst að ljúka öllum dagskrárliðum og keppni allra greina en blaut og aurug voru þau, sem kepptu í knattleikjum og frjálsum íþróttum - og rcnnvot handrit ræðumanna. Slíkt vatnsveður var og rok, að eigi gátu mótsgcstir haldist við í tjöldum og varð að koma öllum fyrir ískólumogöðrumtiltækum húsakosti. Ástandið var um tíma ískyggilegt, en allir hlutað- eigendur mættu crfiðleikunum með slíku æðru- leysi og einbcitni að þröng í húsum, rcgn. stormur og for máttu sín einskis fyrir atorku og glaðværri fr»mkomu. Þessu hugarfari átti Daníel stóran hlut að fá til leiðar komið. Oft varð hann gegndregpa og þurfti að skipta. svo að Árný Fillipusdóttir forstöðukona skólans að Hverabökkum. þar sem við Danícl áttum athvarf lýsti því yfir um hádegið á sunnudeginum. að allar buxur hennar væru gengnar til þurröar. Landsmótið í Hveragerði er mörgum þeim cr tóku þátt eða störfuöu að'því og muna fleiri. citt hið cftirminnilegasta og stafa þær minnngar frá þcirri ciningu og viljafestu. sem tókst að koma á. svo að mótsslit fóru fram í sannri sigurglcði fyrir að vcrkefni hafði verið leyst í sönnum ungmenna- félagsanda. Landsmót UMFÍ eru orðinn sautján og.fastur þáttur í starfi sambandsins. Mjög er það Daníel að þakka. að þau hafa náð því sæti í þjóðfélaginu. sem þau nú skipa. því að allt fram til þess er hann hætti í stjórn UMFÍ 1957. hafði hann frá 1939. er samþykkt var að endurvekja mótin. stutt þétt við bök þeirra. sem skyldu annast þau og ekki nóg með það. heldur unnið dyggilega að því að eyða þcim fjárhagslcgu byrðum. sem sum hver skildu eftir sig. Verkefni fyrir ungmennafclögin urðu mörg. sem Daníel axlaði frá 1933 til 1957. er hann átti sæti í stjórn UMFÍ. Ötullcika hans kynntist ég fyrst er við tókum að vinna saman að umferða- kcnnslu í íþróttum milli skóla og ungmcnnafélaga en nánari urðu þau kynni eftir að hann tók sæti í íþróttanefnd ríkisins 1943 sem fulltrúi UMFÍ og' skipaði það til 1972. Leitgst af sinnti hann starfi gjaldkera íþróttasjóðs. Samviskusemi hans í því ólaunaða starfi var frábær og ncfndinni mikils- vcrð. Bækur sjóðsins. sem hann færði eru nú merk söguleg gögn. Danícl haföi um árabil verið erindreki Fram- sóknarflokksins og ferðaðist því um allt land og kynntíst vel byggðalögum. Kynni hans af landi og þjóð komu íþróttanefndinni að góðu haldi. þegar meta þurfti umsóknir um styrk til íþróttamann- virkja. Stórmerkur þáttu í störfum Daníels í íþrótta- ncfnd ríkisins. var aðild hans að hrinda af stað tilurð laga um félagsheimili og breytingu á lögum um skcmmtanaskatt og þjóðleíkhús. Honum og öðrum. sem ferðast höfðu um landið. mætt á fundum ýmissa félaga eða sótt samkomur almenn- ings. varð Ijós hin lélega aðstaða til félagslífs. sem fólkið bjó-við. Gömul. fábrotin og köld þinghús voru í notkun ásamt goodtemplara -. kvenfélaga- og ungmennafélagahúsum. reíst af vanefnum. Undravert var þó það fjölbreytta menningarlíf. sem starfaö var að í þessum þröngu og nöturlegu húsakynnum. Árið 1946 sendi íþróttancfnd ríkis- ins stjórnmálaflokkunum greinargcrð um þessa slæmu aðstöðu félagslífsins og vakti athygli á að nefndinni hefðu borist umsóknir um styrki úr 14 íþróttasjóði til úrbóta, því að í þessum húsakynn- um færu fram íþróttaæfingár við heldur frumstæð- ar aðstæður. Allir flokkarnir tóku málinu af skliningi og báru fram frumvörp að tillögur að þingsályktunum. Árangurinn varð sá að 1947 samþykkti Alþingi lög um félagsheimili og breyt- ingu á lögum um skemmtanaskatt og þjóðleikhús. cn samkvæmt þeirri breytingu hlaut félagsheimil- asjóður tekjur. Daníel tók þátt í framkvæmd laganna í 14 ár. Nú er svo komið, að íbúar 15 kaupstaða og 133 hreppsfélaga njóta almennra félagsheimila. Auk þerra eru 59 sérhæfð fclagsheimili t.d. sjómann- astofur, skátaheimili og þjónustumiðstöðvar fé- laga og sambanda. Alls hafa 199 félagsheimili verið relst frá grunni eða eldri samkomuhús verið stækkuð og endur- bætt. Þessi bætta aðstaða fyrir fjölþætt félagslíf almcnnings sctur svip á þjóðlífið. I þessari afmæliskveðju hefur aðeins verið dvalið við tvo starfsvettvanga hins ötula sjötuga Daníels Agústínussonar en á þcim hcfur hann unnið af þcgnskap við félagsmálahryefingu, sem hann kynntist náið ungur á Eyrarbakka í hópi manndómsæsku undir handleiðslu ágætra kennara og virkra æskulýðsleiðtoga. Þá handleiðslu hefur Daníel launað. sem áminnst verk hans sýna. scm lítt verða þökkuð í stuttri afmælisgrein. Heill þeir sjötugum. Daníel og kveðjur til konu þinnar og barna með þökk fyrir margar unaðs- stundir á vistlegu heimili ykkar. Þorsteinn Einarsson Kynni okkar Daníels Ágústínussonar verða senn sjötug. Ekkert er hér þó í forneskju. því að aldrei hefi ég lifað dautt augnablik mcð þessum vini mínum. Það er engin furða raunar. Líf og sál þarf til þess að gæða heil landssamtök æskuþrótti um aldar- fjórðungsskeið. Daníel var drifkrafturinn í U.M.F.Í. - ungmennafclagshreyfingunni á tíma- bilinu 1933-1957 ograunarlengurm.a. meðágætu starfi í íþróttancfnd ríkisins og að málefnum félagsheimilanna. Þessi ár var Daníel svo kennari og um hríð framkvæmdastjóri annars stærsta stjórnmála- flokksins. Hann stjórnaði og fyrirtækjum og sat í ráðum og nefndum. Gerðist um hríð bæjarstjóri á Akranesi. Sat á Alþingi og svo frv. Mér er sagt. að þegar föðurbróður Daníels. föður Guðmundar Daníelssonar skálds og rithöf- undar. var vænzt á bæ. fóru allir þar og allt að syngja. jafnvel bollarnir í eldhússkápnum létu í sér heyra til merkis um. að þeir vildu vera bornir fram á glaðri stund. Bjarni skáld Thorarensen varðaði Hellishciði. cr hann var sýslumaður okkar Árnesinga. Enn fleiri mannlífum hcfur Sigurður á Kolviðar- hóli. annar föðurbróðir Daníels. líklega bjargað yfir. heiðina. einn þrekmcsti til líkama og sálar - vegaleiðtogi Suðurlands um áratugi. ogekki brást gcstrisnin á ..Hólnum". í gegnum glaðværð og hógværan styrkleik Sigurðar sá margur strandamaðurinn til lands handan heiðar og lífsháska. þótt Skaftfellingar hefðu vissulega ekki látið sinn hlut eftir liggja. Séra Gunnar Benediktsson scgir í ævisögubók sinni einni. að Daníel hafi verið duglegasti maðurinn. scm hann hefði starfað með á lífsleið- inni. Tilgreinir að vísu og annan mann þar til. íslendingaþsettir

x

Íslendingaþættir Tímans

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingaþættir Tímans
https://timarit.is/publication/303

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.