Íslendingaþættir Tímans - 23.11.1983, Blaðsíða 8

Íslendingaþættir Tímans - 23.11.1983, Blaðsíða 8
Ottó Þorvaldsson frá Svalvogum, áttatíu ára „Fjör kenni oss eldurinn frostið oss herði, fjöll kenni oss torsóttum gœðum að ná bœgi sem Kerúb með sveipandi sverði silfurblár ægir oss kveifarskap frá." í slíkum skóla skilst mér að Ottó Þorvaldsson hafi alist upp og skólastjóri þess skóla; faðir hans, Þorvaldur, sýnt í lífi og starfi árangur slíkra uppeldisskilyrða. Kunnugur lýsir Þorvaldi Kristjánssyni svo, í tveim af 5 erindum: „Fœkkar hetjum fyrri tíma, fallin kempa er í valinn, dregst að sjónum dánargríma, dauðinn hefur mundað falinn. Ellin gat þig ekki bitið árið varð þér sólarhringur, fólk, sem augum fékk þig litið, fann, að þar var íslendingur." „Hafið var þér ætíð yndi, eins þó blæddi úr lófa sárum. Framar enginn forma myndi að fara lengra á tveimur árum. Bæri að höndum bráður vandi brotnaði hann á þreklundinni, og þú næðir ætíð landi, einnig nú í hinsta sinni". Um móður Ottós Þorvaldssonar, Sólborgu Matthíasdóttur, segir í öðru ljóði: „Um Sólborgu það segja mcetti hún sjálf var bóndans önnur hönd. Á jólum fædd að fornum hætti og framttðinni broshýr{ mætti að Haukabergi á Barðaströnd" Afmælisbarnið, sem fullu nafni heitir Svein- björn Kristján Ottó Þorvaldsson, er fæddur að Neðra-Miðhvammi í Dýrafirði 29. október 1903. Meðal kunnugra er hann sjaldan nefndur nema Ottó frá Svalvogum, hvar hann segist muna fyrst eftir sér, er móðuramma hans var að kenna honum bænir og vers. Viti var byggður að Svalvogum 1920 og tók Ottó við vitavarðarstöð- unni af föður sínum 1943. Ef við lítum í minningabók Ottós er kom út 1980, sjáum við að hann var ekki einn að búi að Svalvogum. Magnea Símonardóttir kona hans hefur sjáanlega þurft að halda vel á sínum hluta með tólf börn auk annars heimafólks og oft ferðlúinna gesta. Þau grýttu spor þess tíma og þessa staðar eru svo ólík nútíma og staðháttum að ég er alveg viss um að fleirum en mér sem hafa alist upp og dvalið mest á venjulegu sléttlendi, væri fengur í að lesa þá minningabók Ijóða og mynda. Sjálfur kveður Ottó svo: 8 „Þarna oft ég þreyttur vann. Prýsti kambi í Lárinn, lífs t þráðinn líka spann liðug fimmtíu árin. Auk þeirra sterku ættarstofna og uppeldis hefur meðfæddur kjarkur og léttlyndi verið hans sterki lífsþráður, félagsvilji ogíélagsstarfs eðlisáhugi, að láta ekki erfiðar aðstæður á afskekktum veg- leysustað draga úr sér kjark né áræði til úrbóta. Til stælingar sálarorku sér og öðrum til handa hafði Ottó líka spilað á harmoniku á yngri árum til að auka skilyrði annarra til gleðskapar. Um baráttuvilja og þor þessa ættleggs í Svalvog- um í 70 ár, segir Guðmundur Ingi Kristjánsson í hinu sterka ljóði sínu (sem er í mihningabók Ottós). „Svalvogar áttu enga leið, sem ekin væri á landi. Það stöðvuðu hamrabeltin breið og bjargið var ósigrandi. Sú mótaða sterka hamrahöll var harðger á öllum sviðum. Hún stóð eins og gamalt steingert tröll og storkaði nýjum siðum." „Allir veganna valdamenn með verkfræðings hyggju ríka, þeir töldu það vera óráð enn að eiga við hamra slíka, en vitinn ætti að vera kyrr og vernda hann gæslumaður, það yrði að haldast eins ogfyrr hin afskekkti nesjastaður." „Og síðar segir þar: í Svalvogum urðu aldaskil er undrið í berginu skeði." Þetta var á bernskuár- um ýtuvéla tækninnar og þar sem helst er að sjá að hugur ýtumanns hafi verið sterkari en ýtan, var það bergið er smá lét undan þeirri látlausu hörðu sókn, og vegarleiðin, heiðursmerki þeirra er að þessu stórátaki stóðu. Hörmulegt sjóslys 1935 er enskur togari lenti í stórviðri uppí urðina vestan við Hamarslending- una í Svalvogum og fórst með allri áhöfn. Enn meiri hrollvekja mun það lengi hafa verið í hug margra, þar sem heimamenn munu hafa séð einn skipverja uppistandandi um borð, rétt í því er brimið svalg togarann með öllu. Þótt erfitt væri um samgöngur kunni a.m.k. Ottó því illa, að ekki skyldi vera starfandi þarnein deild frá slysavarnasamtökunum á nesinu. Árið 1949 þoldi hann það ekki lengur aðgerðar- laust, boðaði til fundar til stofnunar slíkrar deildar og á níunda tug manna mætti og stofnaði deild er hlaut nafnið Vinabandið. Erfitt mun hafa verið með allt félagsstarf þá, flestir slíku óvanir, ferðalög erfið og ekki hafði þá neitt stórslys orðið frá því enski togarinn fórst 1935, en kveikjuvaldurinn bæði af æskuskeiði og fluttist burt fáum árum síðar. Ekki dó samt þetta út í huga hans, og átti hann eftir að senda þeim mörg heillaskeyti vestur, a.m.k. á 30 ára afmæli starfsins, en þá sendi hann þessa stöku: „Allt mitt sanna eigið hrós ykkar framtak virði. Heill sé bæði hal og drós heima í Dýrafirði." Þá höfðu þeir glatt hann mjög, er þeir höfðu stækkað.starfssvið sitt. Kynni okkar Ottós hófust fyrst er hann kom í Kvæðamannafélagið Iðunni og hefur ekki fallið skuggi á síðan og langt því frá, enda naumast skilyrði þar til slíks við mann sem elur þann hugsunarhátt er birtist í þessari stöku hans: Gefðu oss Droltinn gæfuár, gleði vektu sanna, linaðu þjáðra sviða sár, svæfðu fólsku manna. í einni af hinum árlegu sumarferðum Iðunnar i Þórsmörk kvað Ottó: „í sæludalnum svaf ég vel söngvahljómum undir, aldrci lifað, að ég tel unaðslegri stundir." og: „Með Iðunni ég fyrslu ferð fór aðþessu sinni, þar er merk og mannleg gerð. mild ég þakka kynni." Framhald á bls .7 IslendingaþaSttir

x

Íslendingaþættir Tímans

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingaþættir Tímans
https://timarit.is/publication/303

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.