Vikublaðið


Vikublaðið - 25.11.1994, Blaðsíða 1

Vikublaðið - 25.11.1994, Blaðsíða 1
Aumingja atvinnu- leysingjarnir Hvað segir það okkur um viðhorf til atvinnulausra að ekki er hægt að halda Mið- stöðinni gangandi? Bls. 5 1 Við kveðjum Lúðvík Á mánudag verður einn helsti I forystumaður íslenskra vinstri- manna borinn til grafar. Við birtum kveðju Alþýðubanda- lagsins og nokkrar svipmyndir úr lífi hans. Opna Oí'liilkun Sveins Allans 'Einar Karl Haraldsson segir Svein Allan oftúlka orð Stein- gríms J. Sigfussonar og birtir endurrit af umræddri sjón- varpsfrétt til sönnunar. Bls. 8 . Ð M 46. tbl. 3. árg. 25. nóvember 1994 Ritstjórn og afgreiðsla: sími 17500 250 kr. Sérframboð eða samfylking? Jóhanna stofnar flokk á sunnudag. Svarar engu um samfylkingu. Umboðslausir stuðningsmenn fara offari. „Hjónarúmið í Alþýðuflokknum er brunnið." Birting heldur að sér höndum. Asunnudag verður stofnaður nýr stjórnmálaflokkur Jó- hönnu Sigurðardóttur, fyrrverandi varaformanns Al- þýðuflokksins, og stuðnings- manna hennar. Jóhanna hefur engu svarað óskum Alþýðubanda- lagsins um viðræður um samfylk- ingu og tírninn er að renna út. Stuðningsmenn Jóhönnu segja að enginn hafi haft umboð til að bjóða einstaklingum úr öðrum flokkum særi á framboðslista og neita því að Jóhanna ætii að safna liði til að yfirtaka Alþýðuflokkinn. Nýtt stjórnmálaafi sem Jóhanna Sigurðardóttir leiðir heldur opinn kynningarfund á sunnudag á Hótel íslandi. - Nokkrir lykilmenn verða kynnt- ir og drög að stefhuskrá verða lögð fram, segir Ólína Þorvarðardóttir sem er í innsta kjarna stuðnings- mannahóps Jóhönnu. Viðræður á milli Jóhönnu og for- ystumanna Alþýðubandaiagsins síð- ustu vikur hafa ekki leitt tdl þess að skilyrði hafa skapast fyrir samfylk- ingu félagshyggjufólks enda hefór Jóhanna færst undan því að ræða mögulegar útfærslur á samvinnu. Ólína kveðst ekki líta svo á að sam- fylking sé úr sögunni. - Við verðum að stofna stjórn- málasamtök áður en við tökum þátt í samvinnu. Eða héldu menn virkilega að Jóhanna ætlaði að ganga í Al- þýðubandalagið? spyr Olína. Eftir að fi-éttir bárust af því að stuðningsmenn Jóhönnu bæm ví- urnar í einstaka alþýðubandalags- menn með loforðum um sæti á fram- boðslista blossaði upp andúð á þeim vinnubrögðum. Forystumenn Al- þýðubandalagsins og Jóhanna hafa skipst á skotum í fjölmiðlum af þessu tilefni. Þótt vitað sé að nafhgreindir stuðningsmenn Jóhönnu hafi gert al- þýðubandalagsfólki tilboð þvertekur Ólína fyrir að það hafi verið gert í umboði Jóhönnu. Hlutirnir gangi einfaldlega ekki þannig fyrir sig að Jóhanna skuldbindi sig gagnvárt fólki með því að lofa sætum á fram- boðslista. Þeir sem hafa bundið vonir við sameiginlegt framboð félagshyggju- fólks í anda Reykjavíkurlistans eru orðnir óþreyjufullir enda eru flokk- arnir óðum að ganga frá framboðs- listum og lítið svigrúm til að ræða samfylkingu eftir það. Alþýðubanda- lagsfélagið Birting hefur frá stofnun reynt að vinna samfylkingu brautar- gengi. Björn Guðbrandur Jónsson varaformaður Birtingar segir enn tíma til stefnu og að hlutirnir muni skýrast eftir sunnudagsfund Jóhönnu og stuðningsmanha hennar. - Birting hefur ekki gert aðra sam- þykkt en þá sem gerð var í október þar sem hvatt var til samfylkingar jafnaðarmanna, enda hafa menn ekki haft mikinn tíma til að sinna þessu síðustu dagana. Við erum ekki at- vinnumenn í pólitík, segir Björn Guðbrandur og telur að Birting muni boða til fundar um málið í næstu viku. Hann segir að eftir að Jóhanna verði búin að stofna stjórn- málasamtök sé hægt að krefja hana svara um það hvaða málefhi hún ætli að setja á oddinn og með hverjum hún vilji starfa. Sumir þeirra sem fylgjast með stjómmálum telja að markmið Jó- hönnu sé að safha liði tii að ná völd- um í Alþýðuflokknum sem er í sár- um en hún féll fyrir Jóni Baldvin Hannibalssyni í sumar í formanns- slag. Ölína Þorvarðardóttir, sem sagði skilið við Alþýðuflokkinn fyrir skömmu, segir það óhugsandi. - Hjónarúmið í Alþýðuflokknum er brunnið, segir Ólína. A sunnudagsfundi Jóhönnu og stuðningsmanna hennar verður boð- að til landsfundar í janúar og má líta svo á að það séu jafnframt þau tíma- mörk sem em fyrir samfylkingu fé- lagshyggjufólks. Landflótti þrefaldast Það sem af er þessu ári hafa ríflega 600 fleiri íslending- ar tekið sig upp af landinu heldur en þeir sem hafa flutt hingað til lands. Samkvæmt upp- lýsingum Hagstofunnar höfðu 2.227 flust til landsins á fyrstu tíu mánuðum ársins en 3.213 burt af landinu. Eru þetta mikil umskipti firá árinu í fyrra en þá voru þeir sem fluttu burt 203 fleiri en þeir sem fluttu til landsins. Landflótt- inn hefur því þrefaldast bara það sem af er árinu. Hermann Þráinsson hjá Hagstof- unni segir að straumurinn frá land- inu liggi aðallega til Norðurland- anna, einkum Noregs og Danmerk- uf, en til landsins frá löndum utan Norðurlanda. I hans gögnum er ekki í fljótu bragði hægt að sjá hvaða þjóðfélagshópar skera sig úr. Það verður hinsvegar Elín Er- lingsson hjá norska sendiráðinu í Reykjavík greinilega vör við. - Já, það er aðallega ungt fólk á milli tvítugs og þrítugs sem leitar hingað í sendiráðið til að afla sér upplýsinga vegna flutnings til" Nor- egs. Og þetta er að miklu leyti fólk með börn og em einstæðar mæður fjölmennar í þeim hópi. Fólk er að leita að betra lífi, sumpart þjónustu en líka beinlínis atvinnu, segir hún. Árið 1991 var hreyfingin á fólki til og frá landinu hagstæð um 1007 manns. Þá fluttu 3989 til landsins en 2982 frá því. Á fyrsta heila ári ríkis- stjórnar Davíðs Oddssonar, 1992, snerist dæmið við, því þá fluttu 2959 til landsins en 3213 frá því. Fækkun- in af þessum völdum var því 254 það árið. 1993 nam fækkunin 203 eins og áður sagði, eða 2698 til landsins og 2901 frá því. Um síðustu mánaða- mót höfðu 609 farið umfram þá sem komu hingað. Iðja og upphaf Alþýðubandalagsins Iðja, félag verksmiðjufólks, var rekin úr Alþýðusambandinu árið 1952 á.hæpnum forsend- um. Alþýðuflokkurinn hafði á þessum tíma meirihluta í ASÍ en flokksmenn Sósíalistaflokksins voru með undirtökin í Iðju*. Tveim árum síðar var félagið aftur tekið inn í ASI og tekur þátt í samfylkingu Hannibals Valdi- marssonar og sósíalista sem var forsenda þess að Alþýðubandalag- ið var stofnað árið 1956. Þetta kemur fram í nýrri bók, Bjarma nýrrar tíðar, saga Iðju, félags verksmiðjufólks í 60 ár eftir Ingólf V. Gíslason. Fyrstu áratugimir í sögu Iðju end- urspegla togstreitu yinstrimanna í verkalýðshreyfingunni. Róttækir sós- íalistar og hægfara sósíaldemókratar tókust á um forræðið í verkalýðs- Ingólfur V. Gfslason: Kom á óvart að vinstrimenn gátu unnið saman að verkalýðsmálum ( hatrömmum átökum milli sósíalista og sósíaldemókrata á fjórða áratugnum. hreyfingunni og gerðu hvor um sig tilkall til þess vera hinir einu og sönnu fulltrúar verkafólks í stjórn- málabaráttunni. Þrátt fyrir illvíg átök innbyrðis gátu vinstrimenn tekið höndum saman þegar mikið var í húfi. Þannig gátu þeir Bjöm Bjarnason nýkjörinn bæjarfulltrúi Kómmúnistaflokksins og Jón „klofningur" Sigurðsson er- indreki Alþýðufiokksins sameinast um það haustið 1934 að stofiia Iðju. Björn og Jón vora svarnir pólitískir andstæðingar. Kommúnistaflokkur- inn aðhylltist einangranarhyggju á þessum áram og uppnefndi alþýðu- flokksmenn „sósíalfasista." Jón fékk viðumefni sitt vegna starfans sem hann hafði með höndum fyrir Al- þýðuflokkinn og Alþýðusambandið, sem var sama stofnunin, að ferðast um landið og stofna klofningsfélög í bæjum þar sem kommúnistar réðu verkalýðsfélögum. Kjör verksmiðju- fólks vom hörmuleg á fjórða ára- tugnum og Björn kommi og Jón klofhingur settu hag verkafólks ofar pólitísku dægurþrasi er þeir lögðust á eitt við stofnun Iðju. Áður höfðu ungar konur reynt að stofna vinnu- staðafélög í verksmiðjum en at- vinnurekendur bragðust ókvæða við og ráku verkakonurnar úr starfi. - I ljósi stjómmálaástandsins kom það mér á óvart að kommúnistar og alþýðuflokksmenn gátu unnið saman á þessum tíma, segir Ingólfur. Ingólfur V. Gíslason hefur unnið að sögu Iðju í hálft þriðja ár en hann hefur áður skrifað um félagslegan uppruna fyrstu íslensku atvinnurek- endurna og samtök þeirra 1894- 1934. Kröftug kyn- geta gamalla manna Goðsögnin um getuleysi gamalla karla á ekki við rök að styðjast íslenskur læknir í Svíþjóð hefur sýnt frammá það að karlmenn þurfi ekki að óttast Elli kerlingu. Kynlíf sHptir eldri karlmenn miklu máli og könnun á sænskum karlmönnum sýnir að fjórir af hverjum fimm körlum á milli sjö- tugs og áttræðs hafa getu til sam- fara. Islenskur læknir, Asgeir Helgason, og samstarfsmaður hans í Svíþjóð gerðuu könnun- ina. Greint er frá henni í dag- blaðinu Dagens Nyheter á mið- vikudag. Þótt gamlir menn bæði vilja og geta hefur ekki nema helmingur þeirra samfarir oftar en einu sinni á mánuði. Annar hver karlmaður hefur óskir um tíðari samfarir en eiga í erfiðleikum með að finna jafn áhugasama maka.

x

Vikublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikublaðið
https://timarit.is/publication/310

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.