Frjáls þjóð


Frjáls þjóð - 30.01.1960, Blaðsíða 1

Frjáls þjóð - 30.01.1960, Blaðsíða 1
MMBllJBsiira^ .....iiiiiiiiiiiiiiiiiaiiiiíiHÚ Eru ólöglegar gjaldeyrisinnstæður is- lendinga erlendis einn milljarður ? Sú saga er sögð, að könnun hafi farið fram á því í vetur, hvað íslendingar eigi mik- ið fé í erlendum bönkum. Það fylgir með, að 1000 millj- ónir eða einn milljarður króna hafi komið í leitirnar Gengisfelling, auknar kröfur ríkis og bæja, meiri níðurgreíöslur Ljósu fjaðrirnar á vængnum: Afnám útflutningsuppbóta að mestu leyti, hækkun á ellilaunum og fjölskyldubðtum og persónufrádrætti við ákvörðun tekjuskatts í þeim löndum, sem við höf- um mest skipti við. Þetta rifjar upp, að slík könnun mun hafa farið fram einu sinni áður. Það var í lok velgengnistímabilsins upp úr stríðinu, þjtgar til þurrðar voru gengnar allar hinar lcglegu innstæður, sem landsmenn áttu erlendis. Var það, sem þá hafði verið skot- ið undan og falið erlendis, sagt kringum 600 milljónir króna. En því er nú búið að skjóta undan mun meiri inn- stæðum í erlendum gjaldeyri, ef sönn er sú saga, sem flýg- ur um þetta. Það virðist fullt tilefni til þess, að frá því væri skýrt opinberlega, hvort einhver könnun af þessu tagi hafi verið gerð, og þá hvað í Ijós hefur komið. Slíkt á ekki að þurfa að berast í launmæl- um mann frá manni, ef það hefur við rök að styðjást. Hinar margumræddu hallærisráðstafanir ríkis stjórnarinnar voru til. umræðu á flokksstjórnarfundi Aiþýðuflokksins um síðustu helgi. Gylfi Þ. Gíslason reifaði málið og skýrði allrækilega frá fyrirætlunum og hugmyndum ríkisstjórnarinnar, og að loknum umræð- um voru atkvæði greidd um ályktun, er gekk í sömu átt og inntak ræðu ráðherrans. Hinar fyrirhuguðu ráð- stafanir voru samþykktar eins og ráðherrann setti þær fram með atkvæðum allra flokksstjórnarmanna, nema Eggerts Þorsteinsonar, Jóns Sigurðssonar og JóhönnU Eg-i ilsdóttur, sem sátu hjá, og. Áka Jakobssonar og Óskars! Hallgrímssonar, sem ekki létu sjá sig á fundinum. Eins og sjá máj er það aðallega fólk tengt verkalýðsfélögun- um, sem ekki vildi taka á- byrgð á hinum fyrirhuguðu ráðstöfunum með atkvæði sínu. Ihnflutningsgjald áfram. Ráðstafanir þær, sem, Gylfi boðaði samflokksmönnum sín- Kvewtsh órn ir eoo /.#. Kaupmenn eru nú sem óð- ast að reikna vöruverðið á nýja genginu, og hefur blað- ið sannspurt, að innfluttir kvenskór, sem kostuðu 400 kronur í smásölu, kosti eftir gengisbreytinguna 600 krón- ur, og þá miðað við, að bæði heildsölu- og smásöluálagn- ing verði óbreytt að krónu- tölu. Skórnir hækka því um 50%. um, eru í meginatriðum þær, að gengið skyldi fellt, að því er helzt skildist svo, að Banda- ríkjaciollarinn kostaði 38 króri- ur íslenzkar, en þó virtist það ekki að fullu ákvarðað. Nú síð- ustu misseri hefur gengi í raun- inni verið margfalt, en með 55% yfirfærslugjaldi hefur dollarinn kostað 25 krónur. Yf- irfærslugjaldið skyldi falla nið- ur við gengisfellingu og út- flutningssjóður hætta störfum, en innflutningsgjald, sem runn- ið hefur í útflutningssjóð, verð- ur innheimt áfram, þó svo, að hundraðstala þess lækkar, þótt ólíklegt sé, að það lækki í krónu- tölu, þar eð það leggst á miklu hærri upphæð en áður eftir gengisfellinguna. Nýr skattur og nýr sjóður. Jafnframt á að taka upp nýj- an skatt, 5% útflutningsskatt, sem renna skal í sérstakan sjóð, er ríkisstjórnin hafi til frjálsra umráða, til nýrra verðuppbóta á útflutningi, þar sem henni þurfa þykir. Er líklegt, að þetta fé muni nema allt að eitt hundr- að milljónum króna á ári, því að útflutningurinn getur hæg- lega orðið nálega tveir millj- arðar króna, þegar gengisfell- ingin er komin til framkvæmda. Niður^reiðslur og tollur. Verðuppbætur á útfluttar vörur, aðrar en þær, sem hinn nýi sjóður stendur undir, eiga að falla niður, en verðuppbæt- ur eða niðurgreiðslur innan lands eiga að standa. Mun jafn- vel til umræðu að auka niður- greiðslur á landbúnaðarafurð- um, og verð á kaffi, sykri, hveiti og haframjöli á einnig að halda niðri með ríkisframlögum. Tollar allir eiga að standa óbreyttir, en það hefur sjálf- ki-afa í för með sér geysilega hækkun þeirra í krónutölu, en söluskatti á að breyta þannig, að nú á að greiða 3% af smásölu og allri þjónustu. Þessi söluskattur er talið, að muni gefa af sér 280 milljón- ir króna á ári, og á hluti hans að renna til bæjarfélaga. Til skýringar má geta þess, að fyrir nokkrum misserum var söluskattur á smásölu felldur niður á þeirri forsendu, að hann væri í eðli sínu óinnheimtan- Frh. á 2. síðu. Svipþungir og gustillir verðbréf aeigendur Fyrir nokkrum mánuðum var boðið út rikisskuldalán til nokkurra-ára með miklum gyll- ingum, enda gekk sala þeirra tiltölulega greiðlega. Af þessum skuldabréfum áttu að greiðast 5—7% vextir, og skyldi nafn- verð þeirra bundið við raf- magnsverð i landinu. Nú eru þeir, sem létu til leið- ast að kaupa bréfin, býsna reið- ir. Þeir vöknuðu við vondan draum, þegar það vitnaðist, að nú á að hækka útlánsvexti upp í 11 eða iafnvel 12%.,Þeir telja sig hafa verið ginnta eins og þursa og gei-a því jafnvel skóna, að stfórnarvöldin hafi verið bú- in að ráða ráðum sínum um vaxtahækkunina, áður en skuldabréfin voru boðin út. Engan dóm skal blaðið leggja á það, hvort svo hafi verið, en voi-kunnarmál er mönnunum, þótt þeir uni illa sínum hlut, þegar svo er komið, að þeir fá ekki einu sinni venjulega inn- lánsvexti af þessum skulda- bréfum, er þeir eru nýbúnir að binda í fjármuni sína svo árum skiptir. Ekki bætir það úr skák, þótt þessir menn séu minntir á það, að skuldabréfin þeirra séu verðtryggð í hlutfalli við raf- magnsverð í landinu. Þeir eiga nefnilega auðvelt með að í- mynda sér, að rafmagnsverðinu verði bara haldið niðri með pen- ingum, sem ríkið sækir i þeirra vasa. 1464 milljónir 1464 milljónir króna ætl- ar ríkið að inhheimta og koma í lóg á þessu ári. Því er að minnsta kosti gert ráð fyrir í hinu nýja fjárlaga- frumvarpi. Áætlunin hljóðar upp á það, að hver fimm manna fjöl- skylda leggi rúmlega fjöru- tíu þúsund krónur í púkkið að meðaltali. Þar við bætast svo fjár- kröfur sveitarfélaga. ^ Þörf á rannsókn á fiárreii- um glerverksmiðjtiiiiiar Það er nú komið á daginn, að torstjóri Cúdóglers hefur dreg- ið sér þar stórfé, að sögn nær eina milljón króna. Þessi sami maður var arinar tveggja for- stjóra glerverksmiðjunnar góðu, en afdrif hennar urðu hin öm- urlegustu. Aftur á móti voru forstjórarnir þess umkomnir að stofna jafnharðan ný fyrirtæki. Virðist nú ekki úr vegi, að rannsakað væri rækilega, hvernig til hennar¦¦••.var stofriað og rekstri héhnar háttað. Naustið er fyrir löneru orðið með þekktustu og vinsælustu veitingahúsum, — bekkt bæði innanlauds og utan. Þó mun engin þjónusta hússins hafa náð jafn almennum vinsældum, sem þorramaturinn ög í tilefni þorrakomunnar bauð Halldór Gröndal forstöðumaður í Nausti, bia'ðaniönnum til hádegisverðar nú íneð þorrakomunni. Þarna var á borðum alíslenzkur matur að öllú leyti/ kjörréttir hinir mestu. Er ekki að efa að rftarga mun fýsa að snæða hiua. gómsætu tétti' nú um þorrann. Að gamalli venju er maturirni borinn frani.í trogum og sýnir tnyndin hina girnilegii rétti á borðum í NtaiAti. "'

x

Frjáls þjóð

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Frjáls þjóð
https://timarit.is/publication/311

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.