Frjáls þjóð


Frjáls þjóð - 18.09.1964, Blaðsíða 5

Frjáls þjóð - 18.09.1964, Blaðsíða 5
 Sæmundar fróða Viðtal við Kolbein Sæmunds- son, sem leggur stund á forn fræði við Svartaskóla Við hittum á sunnudaginn var ungan mann, Kolbein Sæ- mundsson, sem leggur stund á klassísk fræði, grísku og lat- ínu, við Svartaskólann fræga, Sorbonne í París, en þar hafa Islendingar dvalizt öðru hverju aílt frá dögum Sæ- mundar fróða. . — Lesa margir íslendingar við Svartaskóla? — Já, nokkuð. Eg held þeir hafi verið tólf síðasta vetur. Þeir leggja stund á ýmis fræði, sálarfræði, arkitektúr, bókmenntir, sagnfræði, nátt- úrufræði o. fl. — Ert þú sá eini sem lest klassík? — Já, ég er sá eini í París, og ég veit ekki um nema einn eða tvo aðra íslenzka stúd- enta sem lesa þessa grein nú sem stendur. — Álítur þú að það sé nauð synlegt fyrir íslendinga að eiga menn sem þekkja eitt- hvað til grísku og latínu? — Já, ég er ekki í neinum vafa um það. Okkai'menning er að mjög miklu leyti sprott- jn upp af hinni grísk-róm- versku menningu, svo að það er óumflýjanlegt fyrir okkur að halda lifandi tengslum við hana. — Hvað um latínunám í menntaskólum, hefur það ein aS gera. En þetta er maSur, sem gjarnan vill hafá eitt- hvaS fyrir stafni og vinna fyrir kaupi sínu, svo aS hann sagSi þá upp starfi sínu, sem ekkert starf var. Nú er þriggja mánaSa upp- sagnarfresturinn aS verSa út runninn, og maSurinn verS- ur gagnfræSaskólakennari frá og meS 25. þessa mán- aSar. Sem sagt: eftir mikla til- kynningaherferS var einn maSur ráSinn eftir dúk og disk, og hann sagSi upp störfum eftir þriggja mán- aSa reynslu. Og útvarpiS heldur áfram starfrækslu meS sama HSi og fyrr, aS frádregnum dagskrárstjóran um, sem enn er í fríi. ÞaS er sízt aS furSa, þótt þaS talaSa orS, sem heyrir und- ir hina almennu dagskrár- skrifstofu, hafi ekki veriS upp á marga fiska þetta ár- iS. UppistaSa þess hafa ver iS velktar frásagnir, flestar stíllitlar og ómerkar, af í- myndu<?um mannraunum 1 7 ára unglinga fyrir 50—60 árum. Engum virSist ljóst. aS útvarpiS þarf virkilega aS ráSa til sín marga nýja menn til aS vinna úr drjúg- um hluta þess mælta máls sem því berst og setja sjálf- ir saman dagskrár aS eigin frumkvæSi og af eigin frum- leik. UtvarpiS hérna á raun ar aS vera alþýSlegt, í þeim skilníngi aS fleiri fái þar aS- gang en útvaldir einir. En þaS er enginn alþýSleiki aS hirSa hvaSeina sem rekur á fjörur þess og bjóSa hlust- endum á hverju kvöldi upp á ónýtt efni og óframbæri- legar raddir ÞaS er menn- ingarleysi og vesaldómur. Sagan af „mannaráSning um" útvarpsins í ár kemur annars ekki á óvart neinum þeim, sem þekkja þar örlítiS til innan dyra. Þar ræSur húsum maSur, sem sjálfur vill vasast í öllum sköpuS- um hlutum, treystir helzt engum nema sjálfum sér í , dagskrárefnum, og er meS nefiS niSri í hvers manns koppi — nema leiklistar- stjórans, sem hefur karakter til aS halda manninum í skefjum. Þessum skrýtna hús bónda er á móti skapi aS ráSa nýtt fólk til sjálfstæSra starfa í útvarpinu, og vita- skuld fælast góSir menn aS vinna á vegum hans. ., hverja þýðingu að láta alla máladeildarstúdenta eyða svo miklum tíma í latínu sem nú er gert? — Eg álít að ekki sé hægt að afnema latínunám með öllu í máladeildum. Öllum sem leggja stund á húmanist- ísk fræði í háskóla er nauð- synlegt að geta lesið miðlungi þungan latínutexta með hjálp argögnum, svo að latínunám- ið má varla vera minna en nú er í máladeild. Hins veg- ar er nauðsynlegt að breyta um kennsluaðferðir, koma í veg fyrir utanbókarlærdóm þýðinga, en reyna að láta nemendurna vinna sjálfstætt. En auk þess þyrftu þeir sem ^vilja, að eiga þess kost að læra meiri latínu og ekki síð- ur grísku, e. t. v. í sérstakri ! deild, þar sem aðaláherzlan yrði lögð á íslenzku og klass- 1 ísku málin. ' — Hvað um menntaskóla- námið almennt, telurðu það samsvara kröfum tímans? — Nei, þeir sem ætla í há- skólanám þyrftu að geta far- ið beint í menntaskóla 12 eða 13 ára gamlir. Eg hef enga trú á miðskólunum. Þar eru allir hengdir á sama klakk- inn. — Hefurðu ekki lagt stund á fleiri fornmál en grísku og latínu? — Nei, það get ég ekki sagt, ég lærði einu sinni dá- lítið í hebresku í guðfræði- deildinni hérna. — Er ekki heldur dauflegt í París og lítið hægt að skemmta sér? — Það er svo sem nóg af öllu þar. Flestir geta fundið skemmtanir við sitt hæfi, hvort sem það er nú á nætur- i'VHH' n«gn /?H?1"' **"¦,.*¦• klubþum eða i bok^a-.pg lkta- söfnuríi. — Er aðstaða til námsins góð við Sorbonne? — Nei, húsnæðisskortúr er mikill, lestrarsalir ofhlaðnir og fyrirlestrasalir rúma ekki nærri alla stúdenta. Bygginga Myndin er tekin á kaffihús- inu SELECT, en þar sat bandaríska skáldiS Heming- way Iöngum og „stúderaSi" franskt götulíf. framkvæmdir hafa litlar verið upp á síðkastið og nær engar fyrir húmanistísku deildirnar. Það er svo sem víðar pottur brotinn en hér heima, þótt ó- líku sé saman að jafna því við Sorbonne voru um hundr- að þúsund stúdentar síðasta ár. — Ættum við ekki að ljúka samtalinu með einhverri til- vitnun í hina klassísku höf- unda, sem vel á við í dag? — Það mætti kannski segja við íslendinga í dag, það sem Horatius sagði í skensi við landa §ína fyrir tvö þúsund árum: „O, ciues, ciues, quae- renda pecunia primum est, uirtus post nummos. ..." (Ó, borgarar, borgarar, fyrst ber að sækjast eftir auði, dyggð- inni á eftir skildingunum.) V. SÍLDARÆVINTiRI „FÉLAGA EINARS" ÞaS þætti áreiSanlega heyra til stórtíSinda í hvaSa landi sem vera skal, ef stjórn arandstöSuflokkur, hvaS þá brot úr stjórnarandstöSu- flokki, tæki þaS upp hjá sjálfum sér aS semja viS er- lend ríki um milliríkjaviS- skipti, utan og ofan viS þar til kjörin stjórnarvöld. Þetta hefur nú gerzt hér á íslandi. • Hvernig lítist mönnum á, ef einhver sjálfskipaSur hóp ur sjálfstæSismanna (t. d. Eykon og vinir hans) tækju upp á því aS semja um ut- anríkisviSskipti okkar viS Bandaríkin, í trássi viS ís- lenzk stjórnarvöld, gegn lof orSi um pólitískan stuSning Bandaríkjastjórnar viS Sjálf stæSisflokkinn. Hvernig litist mönnum á, ef Islendingar gætu ekki átt eSlileg viSskipti viS NorS- urlönd, nema fyrir milli- göngu GuSmundar I. og klíku hans, er gæti síSan slegiS sér pólitíska mynt úr öllum viSskiptum okkar viS þessi lönd. Hveraíg lítist mönnum á, ef kanzlari V-Þýzkalands vísaSi á bug öllum viSskipt um viS Islendinga, nema fyi ir milligöngu hins kristilega demokrata, Eysteins Jóns- sonar. Hætt er viS a'o' mönnum Iítist ekki á blikuna. EF máliS væri einfaldlega þannig, aS einhverjum hr. Einari Olgeirssyni hefSi bor- izt vitneskja um, aS Rússar óskuSu eftir aS auka kaup sín á íslenzkum síldarafurS- um (en þannig hagar ÞjóS- viljinn nú skrifum sínum). EF hér var ekki um aS ræSa pólitíska mútu, sem Sósíalistaflokkurinn varS aS gjalda fyrir meS því aS skuldbinda sig til aS stySja Rússa í deilu þeirra viS Kín verja, og segja um leiS skil- iS viS stefnuskrá sína. EF hr. Einar Olgeirsson hefSi af heilindum viljaS greiSa fyrir málinu og vinna landi sínu gagn, hvemig hefSi hann þá brugSizt viS: HefSi hann ekki lagt kapp á aS fá sem allra fyllstar upplýsingar um, hvaS fyrir Rússum vekti: hversu mikiS magn vildu þeir kaupa, til hve langs tíma, meS hvaSa kjörum, Framh. á bls. 7. Frjáls þjóS — fösludaginn 18. september 1964.

x

Frjáls þjóð

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Frjáls þjóð
https://timarit.is/publication/311

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.