Frjáls þjóð


Frjáls þjóð - 09.05.1968, Blaðsíða 5

Frjáls þjóð - 09.05.1968, Blaðsíða 5
er enganveginn óraunhæf draumsýn, heldur einhver brýnasta nauðsyn sem við stöndum andspænis í heimi gráum fyrir járnum og rambandi á heljarþröm kjarnorkustyrjaldar. Þær raddir hafa heyrzt vestan ,hafs og ekki ýkja lágværar, aO rwíta beri kjarnavopnum í Víetnam, og þegar banda- ríska njósnaskipið „Pue- blo" var tekið í landhelgi Norður-Kóreu heimtuðu tveir af hundrað öldunga- deildarþingmönnum Banda ríkjanna kiarnasprengjuár- ás á Norður-Kóreu. Eru þetta hlutir sem koma ekki við hverju lifandi manns- barni? Höfum við íslend- ingar um annað brýnna að hugsa en leggja okkar litla lóð á metaskálar friðarvið- leitni og heilbrigðrar skyn- semi í hálf-ærðum heimi? Svo má virðast af skrifum sumra íslenzku dagblað- anna. í febrúar síðastliðn- um skrifaði til dæmis einn af leiðarahöíundum Morg- unblaðsins þessi eftirminni legu orð í „Bréfi um Al- þingi" vegna framkominn- ar þingsályktunartillögu um Víetnam-stríðið: ,,Ég held að það sé hollt fyrir okkur íslendinga að horfast í augu við þá staðreynd, að ¦ við erufn ekki áhrifaaðili á alþjóðavettvangi og að við eigum fulrt í fangi með að vernda okkar eigin hags- mwn, þegar þeir rekast á hagsmuni stærri og öflugri þjóða. Það er ástæðulaus barnaskapur að ætla, að við getum einhver áhrif haft á atburðarásina í Víetnam. Þess vegna er tillöguflutn- ingur á Alþingi fslendinga þar um gagnslaus. Menn hafa sínar skoðanir á stríð- inu í Víetnam, þótt að vísu sé takmörkuð aðstaða til þess að fella dóma um það mál, en við skulum um- fram aUt ekki falla í þá freistni að gera okkur að athlægi á alþjóðavettvangi með því að taka að okkur hlutverk sáttasemjara í Ví- etnam — við höfum öðrum hnöppum að hneppa." Svo gertæk eru spilling- aráhrif Víetnam-stríðsins orðin, að það gerir jafnvel vænstu pilta fullkomlega siðblinda, og sé það út- breidd skoðun hér á landi, að íslendingar hafi öðrum mikilvægari hnöppum að hneppa en leitast við að koma viti fyrir stríðsóða verndara sína og sambýlis- menn, þá eigum við vissu- lega fleira sammerkt með strútnum en vanfleyga vængi. BSLENZKUR IDNAÐUR Margt hefur veriS rætt og ritað um íslenzkan iðnað, en því miður oft af litlum skiln- ingi aS því er virðist, um óumdeilanlegan rétt hans í þjóðfélaginu. Þessi stétt, sem fyrir löngu er orSin fjölmenn- asta stétt þjóðfélagsins, hefur ekki aðeins sannaS sinn til- verurétt, heldur einnig aS hún verSur aS eflast og blómstra, ef sjálfstæði þjóð- arinnar, á að vera eitthvað annað en slagorS. IðnaSarstéttin er eina stétt manna á íslandi (og enda í öllum þróunarlöndum) sem hefur aðstöSu tíl þess að taka viS öllum vinnufúsum höndum, jafnt ungmenna sem annarra, sem þurfa eSa vilja skifta um lífsvem'ur, vegna hinna ýmsu og stórtæku breytinga, sem orSið hafa (og verða enn víðtækari) á at- vinnuháttum þjóðarinnar frá því um sl. aldamót. Þegar talaS er um „iðnaS" getur það vafizt nokkuð fyrir almennum borgara, hvaSa verkefni heyra undir það hugtak, en eins og fyrr segir er þetta fjölmennasta stétt landsins. LandbúnaSur kemst vel af þótt ekki verSi þar fjölgun í hlutfalli við íbúa- fjölda og sjávarútvegur út- heimtir æ færri menn til þess aS draga hvert tonn af fiski úr djúpum hafsins. Nútíma búskapur sækir æ meir til iðn aðarmanna utan heimilis til þess að framkvæma þau störf sem sjálfsögS þóttu að innt væru af hendi á heimilinu sjálfu fyrir u. þ. b. 50 árurn. Þar meS hafa framleiðendur landbúnaðarvara — ásamt síaukinni véltækni, gerfi- áburSi o. fl. á þessu tímabili framleitt meira og meira með færra og færra fólki og ér ekkert viS því aS segja nema gott. Sama er að segja um fiskveiSar. Þar hefur þróunin eða breytihgin orðið ennþá hraðari meS tilkomu sístækk- andi skipa og stórvirkari veið arfæra, sem fyrir löngu er orS ið nokkurt áhyggjuefni ýmsra hugsandi manna. Eina stéttin, sem getur það og þarf á allri-þeirri fjölgun að halda er iSnaður og hvers konar verkleg þjónusta við landbúnaS og útgerS. Á undanförnum velgengn- isárum ' virðist sem forráSa- menn þjóSarinnar (svo og ó- breyttir borgarar) hafi ekki metíð innlendan iðnað mak- lega. Þetta kemur fram svo aS segja hvar sem gripið er niður. BæSi ríkisstjórn og al- menningur virðist hafa lok- að augum fyrir því, aS þaS sé'þjóShagslega hagkvæmara að framleiSa hvers koriar neyzluvörur til gjldeyrisöflun ar í þágu landbúnaðar og fiskiskipa í landinu sjálfu en að kaupa það af erlendum aðilum. Þessir aSilar, stjórn og hinn almenni borgari, gera sér ekki nógu ljóst, aS í kostnaðarverði innfluttrar vöru (þótt ódýr þyki í inn- kaupi) eru vinnulaun til er- lendra manna (sem ekki meta ,sjálfstæSi íslands fyrir 5 aura), þar er líka greitt fyrir orku, sem viS höfum næga, þar er líka greitt fyrir vélaafl (rennibekki og aðrar vinnu- vélar) sem viS höfum nú meira af en sem svarar nauS- synlegri þörf. Þótt ' einstakir iðnaðar- menn hafi ef til vill brugðizt sinni skyldu við „iSnaðar- mannaeiðinn", er þa Sengin afsökun og verður frekar aS skrifast á kostnaS ríkisstjórn- arinnar, sem með síauknum afskiptum hefur (sannanlega) haft neikvæS áhrif og slævt dómgreind einstakra iSnaðar- manna, sem virðast hafa gleymt sínum óumdeilanlegu iðnaðarmannaskyldum og lát iS reka með í hinum taum- lausa straumi, sem virðist ein kenna allfl,estar stéttir þjóS- arinnar hin síSustu ár og miða aS því að græSa sem mest á sem skemmstum tíma og heimta sem mest af öðr- um án þess aS leggja neitt á móti eða þá svo lítíð sem vérða má. En þessi staSreynd sem því miður er alltof al- geng í lífsbaráttu nútíma- BRÉF TIL BLAÐSINS Því er þaS greinilegt, að þessar tvær höfuSatvinnu- greinar þjóSarinnar (eftir að þær voru aSskildar vfirleitt) geta ékki tekið við éðlilegri fólksfjölgun þjóSarinnar. manna, réttlætir ekki þaS, aS gefa allt á bátinn og panta og panta algengustu hlutí til lífsnauSsynja okkar norð- læga velferSarríkis, frá hin- um fjarlægustu þjóðum ver- aldar án tillits tíl lífsskilyrða og hugsunarháttar. Útvegsmenn hafa sýnt, aS þeir geta fengið ódýrari veið arfæri frá Japan eða öSrum andfætlingum okkar og hafa notið þess í nokkur ár, en er það hagkvæmt til frambúS- ar? ViS myndum sennilega líka geta fengið landbúnaS- arvörur frá ýmsum frumstæS um þjóðum á lægra verði en FramleiSsluráð landbúnaðar ins reiknar okkur hin síSustu misseri. En er það hag- kvæmt tíl frambúðar? Hitt 6r svo annaS mál, að takmörk hljóta aS vera fyrir öllu. Þegar ég tala um innlend- an iSnað á ég fyrst og fremst viS hina. svokölluðu fag- lasrðu iðnaðarmenn, sem til skamms tíma máttí flokka í færri staSi en fingur annarr- ar handar, en hefur fjölgaS ört hina síðustu áratugi. Hin ar gömlu iðnaðarstéttír, tré- smiSir, málarar og járnsmiS-' ir, sem er undirstaða hinna ýmsu stétta nútímaiSnaðar, tóku sitt starf yfirleitt mjög hátíSlega allt fram til 1940, en þá fór þessu, því miður, að hraka og þá koma alls kon ar nýjar atvinnugreinar, sém eru sérfög með sérsjónarmiS- um, fram í dagsljósiS. Þá koma fram „meistarar" i fleiri og fleiri starfsgreinum. Meistarar, sem hafa einir rétt Framh. á bls. 7. BRIDGEÞÁTTUR Hvort heldur það er sagn vísi eða f ærni í útspili, sem er aðalstyrkur eins spilara, ^r hann ekki árangri •njma hann (og spilafélagi) hafi talsverðan styrk í báð um þessum þáttum spilsins. Hér er sýnd gjöf <hönd), sem kom upp í síðasta ís- landsmóti milli sveita í 1. flokki. að lauf, síðan spaðaás og litlum spaða. Þessi spila- mennska hefði verið snöggt um skárri. En Vestur hefur nu haft tækifæri til þess að sjá fyrir sér alla gjöfina og sé hann ekki slakur spil ari er einfalt mál fyrir hann að henda spaðakóng undir ásinn. í mótinu var spilið mjög rrrJí XXX A 9 x x A x x A K x K x N D 10 x D G 10 x V A 10 X X X S D Gx X X K x x x DGxx A 10 x x x K Gxx X x X X Norður 1 L 2 H 4 H Suður 1 S » 3 H Þannig gætu sagnir hafa gengið samkvæmt Rómar- laufi, en það kerfi mun hafa verið spilað. Fjögur hjörtu er mjög góður samn ingur, og allt að því vafa- samur. Útspil vesturs var tígul- drottning og margur sagn hafi hefði talið þrjá tap- slagi (1 á tígul og 2 á Spaða) og talið spilið vonlaust ef hjartadrotning lægi eftir K G og kannske byrjað að svína fyrir hana. Enn aðr- ir hefðu dúkkað tígulinn farið upp með ásinn við tígulframhaldið, trompað tígul, spilað laufi og tromp vel spilað og sagnhafi vann spilið, en hann spilaði þannig: Dúkkaði tígul, drap tígulframhaldið með ás, spil aði lágum spaða drap á ás og vestur lét í lágan spaða. Nú spilar sagnhafi laufi á ásinn, trompar tígul, meira lauf á kónginn og lauf trompað í borði nú er spil- að lágum spaða og Vestur er varnarlaus. Sagnhafi jók vinningsmöguleika sína með þessari skemmtilegu spilamennsku úr 50% upp í ca. 60% og það dugði í þessu tilfelli. Þessi gjöf er einnig gott dæmi um það, hve nauðsynlegt er að und- irbúa spilalokin eða loka- stöðuna snemma svo að andstæðingarnir bomi síð- ur auga á vörnina. • Ftiéls bjoð — Finrmtudaeur 9. maí 1968 towWftWtö \Wsft \W)\u • > '^tiU'fiíÍ)) \íi)))WM wm

x

Frjáls þjóð

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Frjáls þjóð
https://timarit.is/publication/311

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.