Frjáls þjóð


Frjáls þjóð - 04.07.1968, Blaðsíða 1

Frjáls þjóð - 04.07.1968, Blaðsíða 1
FIMMTUDAGUR 4. JÚLÍ 1968 — 18. TÖLUBLAÐ — 17. ARG. Verð blaðsins er 10 krónur KERFIÐ TUR TIL LESENDA Með þessu tölufolaði taka nýr ritstjóri, nýr fram- kvæmdastjóri og ný rit- nefnd við stjórn Frjálsrar þjóðar. Jafnframt er verið að komá á styrktarmanna- kerfi til að tryggja reglu- lega útgáfu folaðsins í ná- inni framtíð. Við sem tekið höfum sæti í ritnefndinni teljum, að eins og nú er umhorfs í ís- lenzkum þjóðmálum sé mik ilsvert þeim málstað sem við berum fyrir brjósti að málgagn eins og Frjáls þjóð sé við lýði og eflist. Ber þar margt til, sem of langt yrði að rekja hér til hlítar, en drepið skal á fátt eitt: 0 Ekki örlar á að valdhaf- arnir leiði hugann að því að losa þjóðina við erlenda hersetu og aðild að Atlants- hafsbandalagi, þótt gersam- lega séu fallnar brott allar ástæður sem bornar voru fram fyrir þessum ráðstöf- unum meðan kalda stríðið var í algleymingi. 0 Horfur í atvinnumálum og fjármálum eru ískyggi- legar, en þess sjást engin merki að valdhafarnir búi sig af alvöru undir að tak- ast á við vandann sem við blasir. © Eftir fyrri reynslu að dæma er hætt við að gripið verði í ofboði til bráða- birgðaúrræða þegar komið er í óefni og þar með teflt í tvísýnu framtíðarhagsmun um þjóðarinnar og efna- hagslegu sjálfsforræði. 9 Verkalýðshreyfingunni er mikill vandi á höndum, bæði í skipulagsmálum og að sjá hagsmunum félags- manna borgið í kjarabar- áttunni. # Vinstrihreyfing í land- inu á í póiitískum og skipu- lagslegum erfiðleikum, sem liðsmenn hennar verða að ráða fram úr áður en nokk- ur von er til að hún geti beitt sér sem skyldi í þeim vanda sem að steðjar og rækt að gagni hlutverk sitt í þjóðlífinu. Við gerum okkur ekki í hugarlund að við höfum á takteinum nein lausnarorð sem ráði fram úr aðsteðj- andi vandamálum, en við erum sannfærðir um að fyrsta skilyrðið til að úr- ræði finnist og nái fram að ganga er að íslenzk vinstri hreyfing losni úr þeirri kreppu sem hefur þjakað hana um skeið. Við viljum stúðla að þessu með því að efla Frjálsa þjóð til að vera vettvangur fyrir málefna- legar umræður og upplýs- ingar um það sem er að gerast á innlendum og er- lendum vettvangi. Við lýsum sérstakri ánægju yfir að þeir Sverr- ir Hólmarsson og Jóhann J. E. Kúld skuli hafa feng- izt til að taka að sér störf ritstjóra og framkvæmda- stjóra Frjálsrar þjóðar. Við teljum að lesendur komizt brátt að raun um að þar séu réttir menn á réttum stöðum. Von okkar er að takast megi að gera Frjálsa þjóð þannig úr garði að fullnægi óskum gamalla lesenda, jafnframt því að sem flest- ir aðrir komizt að raun um að blaðið eigi erindi við þá. í ritnefnd Frjálsrar þjóð- ar: Einar Hannesson Gils Guðmundsson Guðjón Jónsson Gunnar Karlsson Haraldur Henrýsson Magnús Torfi Ólafsson Sigurður Guðgeirsson Vésteinn Ólason Þórir Daníelsson Hínn glæsilegi kosningasig- ur dr. Kristjáns Eldjárns kom mörgum ákaflega mikiö á ó- vart, sumum þægilega, öðrum óþægilega. Flestir höfðu spáo' miklu jafnari úrslitum, þó aS allflestir teldu Kristján Eldjárn líklegri til sigurs. Einkum voru þaS úrslitin í Reykjavík og Reykjaneskjördæmi, sem eng- inn sá fyrir. SÖGULEG ÚRSLIT Urslit þessara kosninga eru að mörgu leyti einstæS í sögu landsins. SíSan núverandi flokkakerfi komst á hefur þaS aldrei fyrr komiS fyrir að nokk ur maSur eSa flokkur hafi feng ið hreinan og ótvíræSan meiri- hluta, hvaS þá 2/3 atkvæða. Einnig var kjörsókn meiri en gerzt hefur í undanförnum al- þingis- og forsetakosningum. I forsetakosningunum 1952 var kjörsókn rúmlega 81 %, en nú rúmlega 91 %. Þetta bendir til þess aS fólkiS í landinu hafi fundið hjá sér hvöt til aS láta vilja sinn í Ijós á skýrari og ó- tvíræSari hátt en dæmi gerast almennt í þessu landi. Til hins sama bendir sá mikli áhugi sem fólk almennt sýndi kosninga- baráttunni. Fundasókn varð meiri en dæmi eru til áSur; um gervallt landiS voru öll fyrri met framboSsfunda sleg- in. Sjónvarpsþættir forsetaefn- anna vöktu einnig gífurlegan á- huga. Þó aS því miður séu eng- ar tölur fyrirliggjandi um fjölda þeirra sem^meS þessum þáttum fylgdust, bæði í sjón: varpi og hljóSvarpi, er óhætt aS fullyrSa að sá hópur hefur veriS óvenjulega stór. Þannig er ljóst að óvenjumikill fjöldi fólks tók virkan þátt í kosn- ingunum og sýndi þeim lifandi áhuga. HVERS VEGNA KRISTJÁN? Þegar aS því kemur aS meta hvaS það var sem helzt réSi úrslitum um val fólks verSur þaS síSur en svo einfalt rriál, því að það má slá því föstu aS margvíslegar og misjafnar á- stæSur hafi þar komiS til. Ef farið er eftir því sem stuSnings- menn forsetaefnanna lögSu mesta áherzlu á mætti líta svo á aS valið hafi staSiS um stjórnmálamann með langan feril metorSa að baki annars vegar, en hins vegar hæglátan og hógværan embættismann án beinna tengsla viS stjórn- málaflokkana. ÞaS er»aS vísu dálítiS erfitt að gera sér grein fyrir aS hve miklu leyti kosn- ingarnar stóSu um menn og aS hve miklu leyti um málefni. MorgunblaðiS fullyrðir að vísu aS kosningarnar hafi staSiS um menn en ekki málefni. Slíkt er þó frekar óskhyggja en raun- hæft mat á úrslitunum. Urslitin sýna, aS fólkið vill ekki láta stjórnmálaleiStogana segja sér fyrir verkum í forsetakosning- um. ÞaS vill ekki aS forseta- embættið sé síSasta þrepiS í metorSastiga stjórnmála- manna, Það vill ekki aS til þess veljist menn sem telji sig á einhvern hátt hafa meiri rétt til forsetaembættis en aSrir. Pramh. & bls. 2. Dr. Kristján Eldjárn.

x

Frjáls þjóð

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Frjáls þjóð
https://timarit.is/publication/311

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.