Frjáls þjóð


Frjáls þjóð - 15.08.1968, Blaðsíða 1

Frjáls þjóð - 15.08.1968, Blaðsíða 1
'S '. : ' "' ' ' ¦ ' ¦ ;' . -'- , : :! '¦ V:'>: '" H ': : J5# ágúrt 1968. FimBttndagur Er stjórn Bjarna Benediktssonar að hrynja ? VERÐA HAUSTKOSNINGAR EÐA MYND- AR FRAMSÓKN STJÓRN MEÐ ÍHALDINU ? StöSugt eru sögur á kreiki um fyrirhugaSar breytingar á ríkisstjórninni, stjórnarslit, myndun nýrrar tveggja flokka stjórnar Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks, fjögurra flokka „bjargráSastjórnar", utanþingsstjórnar, sem skipuð yrði embættismönnum, þingrof og nýjar kosningar í haust. Þeg ar ein sagan hefur gengiS manna á milli í nokkra daga, kemur önnur „eftir áreiSanleg- um heimildum" og leysir hana af hólmi, síSan hin þriSja og svo koll af kolli. Allur þessi söguburður ber þess ljósan vott aS almenning- ur telur skeiS ríkisstj órnar Bjarna Benediktssonar á enda runniS og er sannfærSur um að annaS hljóti að taka við. Frjáls þjó'S hefur reynt aS afla sér upplýsinga um hvaS hæft kann aS vera í fyrrgreind- um sögum. NiðurstaSan er þessi: Eftir því sem erfiSleikar at- vinnu- og efnahagslífs fóru vax andi, hefur úrræSaleysi ríkis- stjórnarinnar og getuleysi til aS stjórna komið æ betur í ljós. Er nú svo komið aS stjórnar- flokkarnir eru ekki lengur sam- mála um hvernig bregðast skuli viS þeim margvíslega vanda sem viS blasir. ÁSur en þaS kom til hafSi mikið veriS um þaS rætt á stjórnarheimil- inu aS endurnýja ríkisstjórnina að nokkru leyti og halda síSan áfram samstarfinu. Gert var ráð fyrir að Emil Jónsson hyrfi úr stjórninni og yrSi sendiherra í Kaupmannahöfn eftir aS Gunnar Thoroddsen væri flutt- ur aS BessastöSum! Hafði Bene dikt Gröndal beSiS þess lengi og meS vaxandi óþreyju aS stóll utanríkisráSherra losnaði, en raunar gat Birgir Finnsson einnig vel hugsað sér að setjast í þaS sæti. Þá var og mjög um þaS rætt að veita Jóhanni Haf- stein lausn í náS og fá Geir Hallgrímssyni ráSherradóm. Mun Geir hafa veriS fús til skiptanna, þar eS hann langar ekki til aS stýra þeim borgar- stjórnarkosningum, þegar íhald iS tapar meirihlutanum í Reykjavík og þarf að fara aS semja við aðra flokka um stjórn borgarinnar. Loks er vitaS að Magnús Jónsson var orSinn á- kaflega þreyttur á ráSherra- dómi og vildi fyrir hvern mun losna undan aS glíma viS óleys anleg fjármál ríkisins, en hugS ist fara aftur í BúnaSarbank- ann. Allar þessar bollaleggingar um minni háttar breytingar á ríkisstjórninni eru nú úr sög- unni, a. m. k. í bili, vegna stöS- ugra umræSna um miklu rót- tækari breytingar. Innan SjálfstæSisflokksins gætir sívaxandi' óánægju með samstarfið við AlþýSuflokkinn. Menn ræSa þar um þaS opin- skátt aS flokkur þeirra hafi lát iS „litla flokkinn" hlunnfara sig í öllum viSskiptum. Sjálf- stæSismenn sitji uppi meS öll „óvinsælu'' og erfiSu ráðherra embættin, en AlþýðuflokksráS herrarnir úthluti flestum em- bættunum og bitlingunum og séu þess í milli á sífelldu flakki erlendis! Afleiðingin er sú, að AlþýSuflokkurinn haldi áfram aS næla í fylgi frá SjálfstæSis- flokknum, og þannig geti þetta ekki gengiS lengur. i msir sjálf stæSismenn vilja nú taka hönd um saman viS Framsókn um myndun harSvítugrar fhalds- samrar ríkisstjórnar, sem skeri miskunnarlaust niður framlög til menntamála og félagsmála, taki upp á stefnuská sína aS breyta kjördæmaskipuninni og koma á einmenningskjördæm- um. ASrir sjálfstæðismenn vilja losna við stjórnarábyrgð og stjórnaróvinsældir í bili sé þess kostur meS hættulitlum aSgerSum. Dreymir þá helzt um aS viS taki til bráSabirgSa utanþingsstjórn skipuð embætt ismönnum sem einkum Sjálf- stæSisflokkur en að nokkru Framsókn og AlþýSuflokkur eigi greiðan aðgang aS en þurfi ekki aS bera ábyrgS á ( forsæt- isráSherra Jónas Haralz, fjár- málaráSherra Jóhannes Nor- dal, utanríkisráSherra Agnar Kl. Jónsson. dómsmálaráShr. FriSjón SkarphéSinss. o.s.frv.) Innan AlþýSuflokksins eru ýmsar blikur á lofti og óánægj an meS stjórnarsamstarfiS ekki síSur mögnuS. Þar eru þaS fáir aðrir en ráðherrarnir sem mæla stjprninni bót. Svo hávær er þessi gagnrýni orSín aS leiStog ar flokksins reyna að friða hina óánægSu meS því aS segja: ViS erum í óða önn að undir- búa tillögur og kröfur á hendur samstarfsflokknum sem verSa svo róttækar aS SjálfstæSis- flokkurinn getur ekki meS nokkru móti aS þeim gengið, og þar með erum viS lausir allra mála. Hinir einbeittustu gagnrýnendur í flokknum trúa þessu varlega, en heita því hins vegar aS verSi Alþýðuflokkur- inn ekki farinn úr þessari ríkis- stjórn þegar þing flokksins kem ur saman í haust, skuli það skipa ráSherrum hans aS hverfa þaSan þegar í staS! Um Framsóknarflokkinn er þaS að segja, aS innan vébanda hans eru mjög skiptar skoSanir um það, að hverju flokkurinn eigi aS stefna. Sterk öfl innan Framsóknar vilja komast í rík- isstjórn hvaS sem það kostar og helzt þegar í staS. Talsmenn þessa sjónarmiSs telja hag SÍS og kaupfélaganna þannig, aS nú fái ekkert bjargaS nema skjót og öflug aSstaða Fram- sóknarflokksins í nýrri ríkis- stjórn. Margir þessara manna vilja nú þegar mynda stjórn meS SjálfstæSisflokkmim og fara með honum í einmennings kjördæma-ævintýrið í trausti þess aS framvegis verði þaS tveir háborgaralegir flokkar, sem skipta þorra kjósenda á milli sín, líkt og í Bandaríkjun- um. Hinir stríSandi og sundr- uSu verkalýSsflokkar, sem aS- hyllast úrræði sósíalisma, kom- ist þá ekki upp meS moSreyk. ASrir Framsóknarmenn eru hræddir við þetta og telja að stjórnarþátttaka meS Sjálfstæð isflokknum einum og jafnvel AlþýSuflokknum til viSbótar, geti veriS flokki þeirra háska- leg. Þeir geta aS vísu margir hugsaS sér þjóðstjórn, en aS öSrum kosti' verSi að knýja fram kosningar. Alþýðubandalagið stendur einnig á vegamótum. Þar er helzt rætt um skipulagsbreyt- ingar og bollalagt um úrslit þeirra — nýjan, starfshasfan flokk eSa aukna ringulreiS og, sundrungu. Fáir eSa engir Al- þýSubandalagsmenn munu þó ginkeyp-tir fyrir þátttöku í rik- isstjórn, þar sem afturhaldsöfl íhalds og framsóknar og Nató- stefnu liðinna ára yrSu drottn- andi. Hvað sem öílu þessu IfSur er eitt víst: Órói og viðsjár fara sívaxandi í stjórnarherbúSun- um og á komandi hausti og vetri getur margt gerzt. Allar horfur eru á aS stjóra Bjarna Benediktssonar, óbreytt að minnsta kosti, li-fi ekki ót árið. Reynt kann aS verSa aS endur nýja stjórnarsamstarf sömu flokka meS nýjum mönnum aS meira eSa minna leyti. ViS gæti tekiS samstjórn íhalds og framsóknar. Tilraunir tfl mynd unar stjórnar allra flokka kynnu að verða gerSar. En þannig gæti líka farið að þing- iS reyndist óhæft til aS mynda nýja stjórn. Þá blasir vit eitt af tvennu: Utanþingsstjórn eSa alþingiskosnihgar — jafnvel þegar í haust. UMDEILD ÁLYKTUN Á síjórnarfundi Sósía'lista félags Reykjavíkur 2. ágúst, var samin ályktun og send ÞjóSviljanum. Ályktun þessi var samin og samþykkt af þeim fjórum stjórnarmönn- um sem fundinn sátu. I henni er ráðizt ákaflega harkalega aS ritstjórn ÞjóS- viljans fyrir skrif blaSsins um deilur Sovétríkjanna og Tékkóslóvakíu. Er þar sagt eitthvaS á þá leið að fákunn andi blaSamenn lítils mál- gagns lítils flokks á hjara veraldar eigi ekkert með aS gagnrýna gerSir og skoSanir forystuflokks sósíalismans í heiminum. Eru blaSamenn ásakaðir fyrir þekkingarleysi á erléndum málefnum og skilningsleysi á því hvaS sé kommúnismanum fyrir beztu. Þó aS ritstjórn og blaSa- menn Þjóðviljans fengju þarna hinar herfilegustu á- kærur, var ætlunin áS birta ályktunina. ÞaS var hins veg ar stöSvaS á síSustu stundu. Munu þar hafa veriS aS verki þeir fimm stjórnar- menn sem ekki sátu fundinn, og töldu sig ekki samþykka ályktuninni. VerSur þessi á- lyktun því sennilega aldrei birt, nema minnihluti stjórn- ar vilji snúa sér til Frjálsrar þjóðar, sem mundi umsvifa- laust birta hana. BlaSinu þykir hins vegar rétt aS fræSa lesendur sína á því sem það veit sannast í þessu máli, þar sem ályktun þessi og innihald hennar hef ur kvisast allvíða. Rétt er aS menn geri sér Ijóst að innan Sósíalistafélags Reykjavíkur eru til menn sem ekki treysta sér til aS hugsa sjálf stætt og vilja fremur hlíta forsjá herra Bresnéffs. Sem betur fer er meiri- hluti íslenzkra sósíalista ekki á sömu skoSun. MeS stuSn- ingi sínum viS málstað Tékka hafa þeir sýnt aS þeir meta hugsjón sína meira en hagsmuni kommúnistaflokks So v étrik j anna.

x

Frjáls þjóð

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Frjáls þjóð
https://timarit.is/publication/311

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.