Vikublaðið


Vikublaðið - 19.08.1994, Blaðsíða 1

Vikublaðið - 19.08.1994, Blaðsíða 1
THvarnar velferðinni Þó íslendirigar hafi enn svig- rúm í skattakerfinu til að styrkja velferðarkerfið kemur að því að það þarf að hugsa upp á nýtt. Bls.3 Konur á krossgötum Kvennalistinn hefur 11 ára þingsetu að baki án setu í ríkisstjórn. Hver er árangurinn efrir flutning hundruða þing- mála? Hvað einkennir þessi þingmál? Bls. 4-5 M E R Guðber jgur til Vikublaosins Guðbergur Bergsson hefur gerst fastur pistlahöfundur hjá Vikublaðinu og nú birtist sá fyrsti þar sem hann spyr um siðleysi fjölmiðlakónga. Bls. 8 32. tbl. 3. árg. 19. ágúst 1994 Ritstjórn og afgreiðsla: sími 17500 250 kr. Skuldum milljón á mann í útlöndum Skuldum 267 milljarða erlendis. Skuldir sem hlutfall af landsframleiðslu 62,8%. íslandsmet slegið í greiðslubyrði sem hlutfall af útflutningsverðmæti. Islenskir aðilar, hið opinbera, lánastofhanir og einkaaðilar, skulduðu í júnílok alls 267 milljarða króna í útlöndum eða sem svarar rúmri milljón króna á hvern mann og þá fjórar milljónir á hverja fjögurra manna fjölskyldu. Samkvæmt upplýsingum Seðla- bankans voru erlendar langtíma- skuldir 62,8 prósent af landsfram- leiðslu um síðustu áramót og er það Islandsmet. Enn fremur kemur í ljós að um áramótin var greiðslu- byrði af afborgunum og vöxtum er- lendra langtímalána sem svarar 27,6 prósent af útflutningsverð- mæti, sem einnig er íslandsmet. 41 milíjarðar í töpuðum kröium s Asíðustu níu árum, 1985-1993, voru 445 fyrirtæki tekin til gjaldþrotaskipta og nú um mitt ár var skiptum enn ólokið í 211 þeirra. Þar af höfðu 47 þrotabú verið í skiptum í fimm ár eða lengur. Lýstar kröfur í þrotabú þessi voru upp á 48,1 milljafða króna á núvirði og hafði aðeins tekist að greiða 7,3 milljarða eða um 15 prósent lýstra krafria. Algengast er að fyrirtækin reynist eignalaus og að til úthlutunar komi hjá fáum en stórum þrotabúum. Algengast virðist að gjaldþrota fyr- irtæki komi úr verslun og fjármála- þjónustu annars vegar eða iðnaði hins vegar. Stór gjaldþrot þekkjast þó í flestum atvinnugreinum. Á ofan- greindu tímabili má sjá nokkur veru- lega stór: Hafskip með lýstar kröfur upp á 5.620 millj. á núvirði (þar af greiddust 52%), Álafoss með 2.900 millj. (0,3% greiddust), fiskeldisfyrir- tæki með 970 millj. (1,9%), vélsmiðja með 963 millj. (0,8%), gististaður með 840 millj. (66,5%), fésýslufyrir- tæki með 813 millj. (12%), frystihús með 780 millj. (21%) og heildsala með704millj.(l,7%). Það skal þó tekið fram að erlendar skuldir hafa lækkað að raunvirði frá því þær urðu mestar á þessu ári eða frá 280 milljörðum, einkum vegna niður- greiðslu láns í maí og lækkun dollar- ans. Þá er á það að líta að á fyrri helm- ing ársins var viðskiptjöfnuður við út- lönd hagstæður um fjóra milljarða nettó. Loks er vert að rifja upp að eignir íslendinga erlendis hafa aukist, en eins og Vikublaðið hefur greint frá hafa kaup íslendinga á verðbréfum er- lendis aukist til muna. Skýrsla Ríkisendurskoðunar sýnir að hallinn á ríldssjóði stefriir í hið minnsta 11 milljarða króna í ár. Um leið eykst lánsfjárþörfin, einkum ef ríkisstjórninni heldur áfram að mis- takast í áformum sínum um niður- skurð og sparnað. Og þetta ber að skoða í ljósi þess að erfið fjárlög eru framundan og ólíklegt að stjórnar- flokkarnir eigi gott með að ná sam- komulagi um fjárlög sem myndu draga úr lánsfjárþörfinni. Réttast að láta taka skip að veiðum Það var og er sjálfsagt mál að senda varðskipið Oðinn til Barentshafs til aðstoðar ís- lenskum togurum. Jafhframt finnst mér að það ætti að skoða hvernig veita má skipunum þjónustu sem Norðmenn hafe lokað fyrir og jafri- vel eru olíufélögin í Noregi að loka fyrir olíusölu vegna notkunar á flottrollum. Það þarf að huga að Alþýðubandalagið f undar fyrir nnrðan Aðalfundur kjördæmisráðs Alþýðubandalagsins Norðurlandi eystra verður laugardaginn 3. sept. á Rauferhöfh, í Hnitbjörgum. Auk venjulegra aðalfundarstarfa verður fjallað um útgáfumá] og flokks- starf, um undirbúning alþingiskosninga og áherslur Alþýðubandalagsins og fleira. Gestur fundarins verður Arni Þór Sigurðsson bprgarfulltrúi og formaður kjördæmisráðs Alþýðubandalagsins í Reykjavík. Á laugardagseft- irmiðdag verður farið í skoðunarferð um nágrenni Raufarhafnar og aust- anverða Melrakkasléttu og um kvöldið verður skemmtun í boði heima- manna. Á sunnudag verður róið til fiskjar ef veður leyfir. þeim málum. Aðalatriðið er að ákvörðunin um að senda aðstoðar- skip er fyrsta merkið um að stjórn- völd séu loks að dröslasr*til að standa við bakið á útgerðarmönn- um og sjómönnum okkar. Hér gildir hið fornkveðna, að batnandi manni er best að life, segir Stein- grímur J. Sigfusson þingmaður og varaformaður sjávarútvegsnefhdar þingsins við nýjustu tíðindum í Smugu- og Svalbarðsdeilunum við Noreg. Óðinn fer óvopnaður til Barents- hafs. Tilgangurinn sagður fyrst og fremst sá að aðstoða sjómenn, en að forminu til er förin ótengd deilunum. Reiknað er með að deilurnar farí með einum hætti eða öðrum fyrir Alþjóða- dómstólinn. Steingrímur segir að nú bíði menn meðal annars útkomu fundar útgerð- armanna á Akureyri á miðvikudaginn kemur. „Þá hygg ég að komi fram að menn muni halda áffam að veiða í Smugunni og hvernig menn ætli að láta reyna á réttarstöðuna á Svalbarðs- svæðinu. Eg teldi hyggilegast að láta taka skip að veiðum þar og láta vísa málinu til Alþjóðadómstólsins, frekar en að vísa málinu þangað beint. Og þá þarf að ákveða með hvaða hætti hægt er að standa sameiginlega straum af þeim kostnaði sem fylgir, en til þess eru margar leiðir mögulegar," segir Steingrímur. Hann bætti því við að áhersla norð- manna væri að færast frá hinni laga- legu hlið yfir í málflutnirig um rányrkju. „Og við verðum sjálfir að takmarka okkar sókn einhliða, sem er besta svarið við talinu um rányrkju. Við verðum að verja okkur með slíkri stefriumótun, ef ekki frá stjórnvöldum þá frá útgerðarmönnum sjálfum," segir Steingrfmur. Launa- skrið Friðriks staðfest Skýrsla Ríkisendurskoðunar um framkvæmd fjárlaga staðfestir á óyggjandi hátt mál- flutning ASI um launaskrið hjá opinberum starfsmönnum um- fram launahækkanir á almenn- um markaði. I skýrslunni kem- ur fram að þótt ársverkum hafi fækkað um 0,4% hjá ríkinu síð- ustu tvö árin hafi launakostnað- ur hækkað að raungildi um rúmlega 3%. Hjá Ríkisendurskoðun vantar þó nýlegar hækkanir til m.a. hjúkrunarfæðinga, meinatækna og slökkviliðsmanna. Eins og í sam- anburði ASÍ eru eingreiðslur vegna efnahagsbata eða orlofsupp- bætur til BHMR ekki inni í þess- um tölum. Með þetta í huga stað- festir skýrslan mjög náið fullyrð- ingar ASI um að laun hjá opinber- um starfsmönnum hafi hækkað fimm til sex prósent umfram launahækkun á almennum mark- aði. Hækkun á launakostnaði rílds- ins er af ýmsum ástæðum. Þær má meðal annars rekja til starfsaldurs- hækkana, endurröðunar í launa- flokka, endurmats á störfum og breytinga á launatengdum gjöld-

x

Vikublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikublaðið
https://timarit.is/publication/310

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.