Mánudagsblaðið


Mánudagsblaðið - 13.02.1950, Blaðsíða 5

Mánudagsblaðið - 13.02.1950, Blaðsíða 5
Mánudagur 13. . f&brúar 1940 MÁNUDAGSBLAÐIÐ \aumsprettw, Itlkkjufflt^ u <u Gaman, gaman hjá tannlækninum!? Einhverntíma minntist éV á angist þá og ótta, sem oftast nær er ríkjarídi á biSstofum tann- lækna. Slík angist er mér í barns- minni, og hef ég mikla samúð meS henni. En nú hefur dr. Joel Freed- man, tannlæknir í NeW York, sem er sérfræSingu.r í því aS gera viS tennur barna, fundið ráð til þess að reka angist litlu tann- sjúklinganna sinna á brott. I stað biðstofu hefur hann leikherbergi fyrir krakkana, og þar geta þau farið í alls konar leiki og leikið sér með ýmis konar leikföng, eins og t. d. rugguhesta og rafmagns- jarnbrautir, meðan þau bíða eftir því að komast inn til tannlækn- isins. Þegar aðstoðarstúlkan kallar, labbar krakkinn inn með henni inn í tannlæknastofu eina, þar sem hún hreinsar tennur hans. í herberginu er dimmt, og meðan stúlkan er að hreinsa tennur barnsins, getur það horft á bíó- myndir með Mickey mús og öðr- um álíka uppáhalds-,,leikurum" sínum. Barnið venst líka við það að fá „spóluna" upp í munninn, meðan tennurhar eru hreinsaðar, en finnur ekkert til og er því 6- hrætt við „spóluna", þegar balliS byrjar hjá lækninum sjálfum. AS fimmtán mínútum liSnum birtist læknirinn og útskýrir hann nú fyrir barninu, hvaS hann ætl- ar aS gera viS þaS. En þá er barn- iS orSiS svo rólegt \og ánægt af því, sem á undan hefur gengið, að það sezt möglunarlaust í stól- inn og lætur sér vel lynda, að læknir bori og spóli í tennur þess. Að aðgerSinni lokinni fær þaS síSan glas af „límonaSi". Sem sagt, þessi aSferS ku vera sársaukalaus fyrir alla aSila, — nema þá kannske foreldra barns- ins. Því aS þau borga reikning- inn! Ekki veit ég, hvort gerlegt eða ráðlegt væri fyrir íslenzka tann- lækna að fara að dæmi dr. Freed- mans, — en þó er ég því tví- mælalaust fylgjandi, að tannlækn ar geri sér ljóst, hvílíkur hrvll- ingur fylgiir því að heimsækja þá og reyni eftir megni að létta fólki þær heimsóknir. Allt er betra en það, að eiga kvalræðið víst! ¦ Gaman, gaman á biðstofum!? Nú upp á síðkastið hefur það orðið mítt hlutskipti að þurfa að ganga til læknis — ekki tann læknis —'nókkrum sinnum, og eins og géngur, þarf ég oft að hanga lon og- don á biðstofu hans, eftir því að komast inn til hans andartak í hvert skipti. Og ég gat ekki annað en tekið eftir því, hvað andrúmsloftið er ólíkt frjálslegra og angistarlausara þarna, en á biðstofum tannlækna. Þar eru allir hinir borubröttustu, en ekki eihs framlágir og hjá tann lækninum. Þar brenna allir í skinninu eftir því að hefja sam- ræSur við náun^ann og fá að vita allt um hann, ef hægt er, — en hjá tannlækninum steinþegja all- ir. Hér brenna allir í skinnlnu eftir því að fá tækifæri til þess aS lýsa hinum ýmsu kvillum sínum út í æsar og grobba af beim, en hjá tannlækni bera allir sínar þján ingar meS þögn og lítillæti — þó aS varla megi segja „meS þolin- mæði." Biðstofuseturnar geta oft veriS stórmenntandi, því að oft felst mikil speki í biSstoíusamtölum, — sérstakilega speki um veSurfar og sjúkdómseinkenni. Og varla geta seturnar verið leiðinlegar, því aS fjöldi fólks hangir dag eft- ir dag á biSstofunum, — kannske tvo til þrjá klukkutíma — til þess aS láta bera í augu sín (sem þaS gæti gert sjálft heima) eSa til þess að fá eina af þessum líf- og af lgef- andi sprautum (sem þeir líka geta gefið sér sjálftr heima). Slíkt fólk öðlast auðvitað vissan bið- stofukúltúr, — og nú skulum við athuga, hvernig ein meðal löng biðstofuseta fer fram: Eins og allir vita, er það siður á biðstofum, að þegar einhver kemur inn, þá stara allir, sem fyr- ir sitja, fast á hann, meta hann og vega og skoða í krók og kring. Þykir þá tilheyra fyrir þann ný- komna að spyrja út í bláinn: „Ætli læknirinn sé kominn?" með lotningarfullu hvísli. Biðstofumenn líta þá spurnar- augum hver á annan, unz ein- hver framtakssöm sála með biS- stofu-„kúltúr" tekur sig til og svarar. Allt fer þetta mjög hátíS- lega fram, því að flestir líta á lækni sinn sem einhverja al- máttka guðaveru. Síðan er setið þegjandi um stund. Menn gjóta augum hver til annars, athuga, skoða og „spekúlera", og hver aðhefst það, sem honum þóknast. Sumir teygja sig eftjr blaðslitrunum á borðinu, blaða annars hugar í þeim og geispa stórum: ,,Á-a-ah-h-eighhhh!". Aðrir o;era sér þaS til dundurs að sjúga geypilega upp. í nefið, renna niður og dæsa á eftir. Þo eru oft einhverjiir viðstaddir, sem þykjast kunna sig betur en svfe, aS sjúga upp í nef. Þeir draga fpVéírálég"' sKrif sálnaskálásiis stjórasnýtu og vef ja klútnum síS- an vandlega utan um snýtuna og stin^a öllu saman í vasann til geymslu. Þessi snýtuklútategund fær sér líka venjulega strax í nef- iS á eftir snýtunni og rymur ánægjulega, því aS ekki má „trýn iS tómt vera", eins og þar stend- ur. Enn eru líka aSrir, sem sífellt eru aS ræskja sig og hrækja, — án þess þó nokkru sinni aS hrækja nokkru út úr ser. Menn heyra bara eitt „glúpppp'",- er þeir renna öllu niSur aftur. Þetta er leiðinlegasta tegund biSstofu- gesta, en sem betur fer sjaldgæf. Og loks eru svo þeir, sem flauta eða segja við og við upp úr þurru: „Jahá, .þaSvarnúþaS!" Sem sagt alls konar „músík" og bykhljóð manni til dægra- styttingar. En er þessu hefur fariS fram um hríS, er taliS, aS menn séu búnir aS kynnast hver öðrum nóg af ræskingum og snýtum og því tími til kominn að byrja sam- ræður. Margur mærðarbelgurinn á oft erfitt með að stilla sig svona lengi, — en þetta tilheyrir nú samt biðstofu-„kúltúrnum". Samtölin hefjast undantekn- ingarlítiS á athugasemdinni um veSrið eSa þáv þaS, hver sé á und- an hverjum í röSinni inn tillækn- isins. (Þess má geta, að í hvert skipti, sem læknirinn birtist í dyr- unum, líta allir á hann auðmjúk- um og tilbiðjandi augum). — Síðan fara samtölin að verða per- sóhulegri, og margt er nú spjall- að. En eitt er öllum biSstofugest- um sameiginlegt: þeir þrá það eitt að fá að gefa sem skýrastar og nákvæmlegastar lýsingar á sín- um eigin kvillum og útskýra þar með, hvers vegna þeir séu á biS- stofunni mættir. Þeir al-fínustu sletta latínu í sjúkdómsgreiningu sinni, og gapa þá allir auSvitað af undruii og aSdáun. Sem dæmi upp á það, hve margs maður getur orðið vísari á biðstpfum, skal ég segja ykkut um hvað ég fræddist í gær. Eo- fékk allt að vita um rhcfc- t? ingarleysi og þar tilheyrandi tepp ur í eær, — bæði orsakir slíks 02 ýmsar læknisaðgerSir gegn sliku. Við hlið mér sátu sem sé tvær konur, sem ræddu þessi mál út í æsar og kepptust um það, hver um sig, aS gefa sem nákvæmleg- astar (og nálegastar!) lýsingar af erfiSleikum sínum. Annarri reyndist „krúska" bezt, hin hélt Framhald af 1. síðu. ; 'hann því upp á því furðu-' lega athæfi að elta sölu-1 I bömin um grundirnsr kringum skóiann og reyna I að reka þau á burt. Börn-j unum þótti gaman aðj þessu, og færðist leikur- inn mjög í aukana. Kom svo um síðir, að einn krakkinn kallaði „viltu kaupa Mánudagsblaðið?*', en Halldór rann ef tir hon- um og vildi handsams hann, en þá kallaði sá næsti það sama, og hljóp þá Halldór eftir honum. en síðan koll af kolli. Varð af þessu hið mesta gaman, og hópuðust ,menn saman og hlógu aliriyög. Minnti þetta eldri rrenn á mann- ýgt naut 1 ,gk;ð^rigu, sem abbast upp tá ailt og alla, en yngri kyj^s^óðin minnti ist nautaatanna ,í bíó. .Hugði nú . Halldór á hefndir stórar, en 'varð erfitt 'um ' framkvæmdir, því að ekki var hægt um að hrekja skýringar blaðs ins á starfsferli Framsókn ar. I síðustu viku þóttist þó Halldór sjá tilefni til þess að gagnrýna greir blaðsins um starf semi lög- reglunnar í heild. Grein þessi varð að vonum fá- tæklegt plagg, byggt á þekkingarleysi, illgirni og viljandi misskilningi á greininni í þessu blaði. Meðal annars heldur HaH- dór því fram, að þetta sé eina dæmið um lögleysur lögreglunnar og þess vegna dæmi blaðið alla lögreglunc. I grein blaðs- ins var hinsvegar tekið fram, að of mlkið væri um hrotta innan lögreglunn- ar og biðu betri menn hennar í heild skaða af því. Dæmi um hrcttaska.p Iögreglunnar eru nóg, og er óþarfi að rekja þau hér En svokemur Halldór ao einu atriði og segir: „Við skuium snúa dæminu við, e.5 sr. Pétur yrði sa-nn ur að gluggagcsgjum." Ja, Halldór minn, stund um verður þeim það á, sem mikið skrifa, að þeir vilja gleyma. Menn muna það, þegar Halldór ritaði heile. grein um círi, sem ha:m sá gegnum giugga hér uppi í sveit, þar sam hann var hvorki boðinn né velkoniinn. Það var gert að urnræðiuerni hér á sínum tima, og þar sem Halldór heíur bókað þe.5 á síður Tímans, þá ætti lögreglunni að vera hægt um vik að fá tilefni til „heimsóknar". Seinna í greininni vík- ur Halldór"sér að ritstjóra þessa blaðs og blaða- meansku almennt og telur að ekki megi dæma blaða- ménh eftir honum eða hans ;líkum. Jæja, Halldór minn,vþað hefur enn ekki verið kallaður saman fund ur í Blaðamannafélaginu til þess éíns að ræða skrif in hér eins og þegar þú fylgdir dauðum samstarfs manni að gröfinni með eiturpenna þeim, sem þú stýrir. meö „pipum VeSriS var al- mennt álitiS gott, og yfirleitt spáS, aS þaS mvndi haldast gott fyrst um sinn. AlitiS var, að allt væri aS fara á hausinn vegna síld- upp rauðan snýtuklút oft illa! ar- og fiskileysis. Gamli maður- mulda), snýta í þá vænni hrepp-j inn í horninu var frá Skagaströnd og var hingaS kominn til þess aS Pétur hefði aSeins rjilaS viS leita sér lækninga við (nikvæm- gluggann hjá stúlkunni; eða lega útlistaSri) nýrnaveiki. Það hvort hann hefSi aSeins kíkt þar hafði heyjazt sæmilega í Skao-a- , inn; eða hvort hann hefði skriSið firSi í fyrra. Litla.. stúlk^n meS þar inn uni gluggann(S); eSa flétturnar var tó&.-.ára ög ekki j hvort hann hefSi þar hvérgi nærri dóttir hans Sigurðarv eins og spvrj ¦ komiS, heldur sofið svefni hinna andi hélt, heidhrvar-hún Bjcrns- iréttlr.tu, eins og auð-'itaS öllum dóttir.' Frænka maiihs kónunnar Igóðum sálusorgurum bar. í rauSu kápufirri Kafði nýlega ver-! Já, biSstofusetur eru stórmennt iS skorin upp'við'alveg níkvæm- lega sama sjúkdómí og stúlkan í grænu kápunni þjáðist af, — og hafði verið ósköp veik, — ósköp •eik .... (Sú grænklædda föln-' sl^a cg'vétna, — ekki af sirsauka aði og ók sér í sætinu, er hún cpa veixindum, licldur af ein- icvrði hinar átakanlegu lýsingar, j skarri óþekkt. Og sú tegund eins og vonlegt var). MaSurinn *kvenna, seni s'fellt er að spyrja andi. Þó er þar tvennt, sern alltaf fer ítaus;arnar á mer. Það eru litl'u krakkarrur, sem öskra.og í leðurjakkanum- lét sér fátt um bæjarstjórnarkosr.ingarnar finn- ast, en gamli maourinn meS gráa yfirskeggið sagðist nú „aldrei hafa getað hugsað íér að fá annan borgarstjóra en bléssaðan borg- arstjórann!" Þegar röðin var komin að mér að fara inil til læknisins (bless- aSs), þá var ekki laust við, ao eg hálfsxi eftir því aS yfirgefa bið- stofusamriðurnar, því að þá voru einmitt allir komnir í hávaSa- „diskússíún" um það, hvprt séra þá, sem á undan henni eru komn- ir, hvort hún megi ekki „skreppa snöggvasc inn á undan þeim — hún eigi kara aS fá eina litla sprautu, tekur ekki augnablik". Slíkt er pirrandi, því að oft em þeir, scm.fyrir sitja, líka komnir aSeins til þess aS fá ,,eina, litla sprautu", en kunna samt ekki almennilega vio þao aS neita beiSni þeirrar freku. Og rétt skal vera rétt, eins og viS segjum á biðstofunuml Clio.

x

Mánudagsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Mánudagsblaðið
https://timarit.is/publication/313

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.