Mánudagsblaðið


Mánudagsblaðið - 03.04.1950, Blaðsíða 1

Mánudagsblaðið - 03.04.1950, Blaðsíða 1
BlaSjyrir alla 3. árgangur. Mánudagur 3. april 1950. 14. tölublað. Fyrra Iaugardag voru kveðnir upp í undirrétti dómar yfir allmörgum mönnum, sem ákærðir höfðu verið fyrir þátttöku í óspektunum við Alþingis- húsið 30. marz í fyrra. — Dómarnir voru misþungir, frá 3 mánuðum upp í 18 mánuði, og fjórir menn voru sýknaðir. — Það er ekki á f æri ókunn- ugra, sem ekki þekkja alla málavexti til hlítar, að leggja neitt mat á þessa dóma. Það er næstum ó- gerningur að f á hlutlausar frásagnir af atburðunum við Alþingishúsið í fyrra. í sambandi við þetta mál hefur shk æsing gripið menn og svo miklu ryki verið þyrlað upp af báðum aðiljum, að f lestar f rásagn- ir af því eru meira og minna litaðar af stjórnniálaskoð- unum manna. Ekki ber að efa,að þeir, sem fyrir óspektunum stóðu, eiga einhverja refs- ingu skilið. Hvaða skoðun, sem menn hafa á Atlants- haf sbandalaginu, getur eng inn vaf i leikið á því, að þ jóð kjörið þing á rétt til að taka ákvarðanir í slíkum málum. Vel má gagnrýna þátttöku Islands í Atlants- hafsbandalaginu, en þeim f erst ekki að gera það, sem Iofa og vegsama sams kon- ar samninga og reyndar miklu hættulegri, sem Rúss ar hafa gert við mörg ríki í Austur-Evrópu. Ef það cru landráð á íslandi að gera svona samninga, hvers vegna er það þá ekki líka landráð í Búlgaríu og Tékkóslóvakíu? — Meiri hluti íslendinga mun vera sammála um, að upphafs- menn óspektanna eigi ein- hverja refsingu skilið, þó að það sé að vísu alltaf hættulegt að dæma menn í þungar ref singar f yrir póli- tískar sakir. Um hitt eru miklu skiptari skoðanir, hvort þeir, sem dæmdir hafa verið, spu hinir sek- ustu í þessu máli. Maður getur varla varizt þeirri hugsun, að þessir menn hafi verið valdir af hreinu handahófi. Vitað er, að hundruð manna tóku þátt í óspektunum, en tilviljun virðist haf a ráðið mestu um það, hverjir þeirra voru á- kærðir. Svo virðist sem yf- irvöldin hafi lagt meira kapp á að hafa hendur i hári unglinga og skólapilta, sem voru þarna með ein- hver læti, heldur en hina raunverulegu forsprakka, sem héldu sig á bak við tjöldin. Auk þess virðast þau hafa trúað eins og nýju neti framburði allra vitna, sem ákærðu einstaka menn fyrir þátttöku í óspektun- um þennan dag. Er þó af almenningi tal- ið, að persónuleg óvild haf i legið að baki sumum þess- um ákærum, og er þá ekki ósennilegt, að sannleikur- inn hafi farið eitthvað úr reipunum h já vitnunum. — Það er líka alltaf heldur ó geðsleg iðja að lepja sögur í lögregluna til að gera ná- unganum illt, hvort heldur er af pólitískum eða per sónulegum ástæðum. Eg þekki ekkert þessara vitna, en segja mætti mér, að þetta væru ekki f ínir papp- írar. Um svona menn not- uðu Danir' á hernámsár- unum orðið „Stikker", og það er ekkert lofsyrði í Danmörku. í sambandi við óeirðirn- ar 30. marz í fyrra verður heldur ekki hjá því komizt að rif ja upp, að yf irvöldun um urðu þann dag á mörg og alvarleg mistök. I f yrsta lagi hlð frámunalega heimskulega og vanhugs aða uppátæki f ormanna þingflokkanna þriggja, að skora á almenning að mæta þúsundum saman á Austur velli. Þetta olli margvísleg um vandræðum. Bæði áttu óeirðaseggirnir auðvelt með að f ela sig í manngrú anum og auk þess urðu all margir alsaklausir borgar ar fyrir hrindingum og meiðingum. Auðvitað átti lögreglan að loka Austur velli og leiðunum. inn á hann, eins og auðvelt hefði verið, ef það ráð hef ði verið tekið í tæka tíð. — 1 öðru lagi var það stórkostlegt glapræði að gera Heimdell- inga að varalögreglu. Það mun vera algert einsdæmi í lýðræðislöndum, að með- limir pólitísks unglingafé- lags, sumir á fermingar- aldri, séu notaðir sem lög- reglulið og fengin vopn í hendur. Ef hér þarf að koma upp varalögregluliði, ber auðvitað að velja í það fullorðna og rólega menn, og nauðsynlegt er, að slík- ir menn taki ekki virkan þátt í stjórnmálum, ef al- menningur á að bera traust til þeirra. Heimdallarpilt-: arnir, sem þarna börðust, voru á nákvæmlega sömu andlegu bylgjulengdinni og ungkommúnistarnir, aðeins var munurinn sá, að þeir töldu sér allt óhætt, af því að þeir væru verndaðir af hinu opinbera. Framkoma þeirra varð því ósköp svip- uð og ég hugsa mér f ram- komu ungkommúnista í Tékkóslóvakíu nú á dögum. Notkun Heimdellinga í við- ureigninni varð líka til þess að f jöldi manna f ór að líta á þetta sem átök pólitískra f lokka, en ekki baráttu upp steitsmanna við ríkisvald- ið. Það verður að teljast mesta mildi, eins og allt var í pottinn búið, að meiri hluti Heimdellinganna skyldi haga sér nokkurn veginn skikkanlega og ekki gef a sér alveg lausan taum- inn. Ekki verður þetta þó sagt um þá aíla. — Sumir drengjanna óðu um og börðu hvað sem fyrir var, og létu fylgja ókvæðisorð, sem voru ekki einu sinni sæmandi Heimdellingum, hvað þá varalögreglumönn- um. Framkoma alls þorra iiiisna reglulegu lögreglu- þjóna var hltts vegar mjög sæmileg, og þeir voru yfir- leitt seinþreyttir til vand- ræða. Er því gagnrýni kommúnista á lögregluna almennt í þessu máli alger- lega óréttmæt. Margir lög- regluþjónanna létu sér hvergi bregða og misstu ekki andlegt jaf nvægi, þótt grjóthríðin dyndi á þeim. Því ber að vísu ekki að neita, að örf áar undantekn- ingar voru frá þessu. — Þarna gerðist óhugnanleg- ur atburður, sem tugir eða líklega hundruð manna horfðu á. Einn lögreglu- þjónninn hagaði sér þarna eins og br,p,laður maður. Þetta er hinn eini meðal hinna eldri lögregluþjóna, sem er verulega óvinsæll í Reykjavík. Hann hefur alla tíð sætt ahnennri gagnrýni fyrir rembing, ókurteisí, hrottaskap og sjúklega spé hræðslu. Þessi lögreglu- þjónn fékk í andlitið lítinn moldarköggul, sem varpað var einhvers staðar utan úr mannf jöldanum. LítiII drengur, 8—10 ára, sem stóð rétt hjá lögregluþjón- inum, fór að hlæja. Lög- regluþjónninn rak upp ösk- ur eins og viilidýr, tvíhenti kylfu sína og þaut að drengnum. Drengurinn tók á rás, en skrikaði f ótur og féll. — Lögregluþjónniun rekldi upp kylfuna og ætl- aði að keyra hana af alefli í höf uð drengsins, þar sem hann lá. Áhorfendum, hvar í stjórnmálaflokki sem þeir stóðu, blöskruðu þessar að- farir, og urðu þeir fyrri tál og tókst að svipta kyli'unui af lögregluþ jóninum. — Ég hef fyrir satt, að það hafi verið Sjálfstæðismenn, en. ekki kommúnistar, sem það gerðu. Ekki veit ég, hvort þeir hafa verið kærðir fyr- ir mótþróa við lögregluna. Hitt er víst, að svona mað- ur á ekki heima í lögreglu Reykjavíkur, heldur miklu f remur á stað, þar sem and- lega sjúkum mönnum er veitt aðhlynning. — Framhald á 4. síðu. .'Ssií;; ¦¦¦' W:' /3oo Fod Hö4«t€ fo2rf' BttLqe Empire State Building, í New York City, er stærsta byK í 'g í heimi. Fyrir skömmu var hún hækkuð að mun, og sýnir myndin, aðhækkunin var ekkert smáræði. Empire State var áður 102 hæðir.

x

Mánudagsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Mánudagsblaðið
https://timarit.is/publication/313

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.