Mánudagsblaðið


Mánudagsblaðið - 15.05.1950, Blaðsíða 1

Mánudagsblaðið - 15.05.1950, Blaðsíða 1
 BlajSfyrir alla 3. árgangur. _ m _ Mánudagur 15. maí 1950. UlLfeð 20. tölublað. (M ÞYZKA VERKAFOLKIÐ I fyrravor var það til ráðs tekið að ráða þýzkt verkafólk til landhúnaðar- starfa hér á landi. Var því borið við, að ógerningur væri að fá nóg af innlendu vinnufólki til starfa í sveit- um, og væri hér verið að hæta úr brýnni þörf. Það er að vísu satt, að kaup- staðaf ólk hef ur að undan- förnu verið fremur tregt til að fara í kaupavinnu í sveit, þegar atvinna hefur . verið nóg við sjávarsíðuna. Á hinn bóginn hefur eftir- spurn eftir kaupaf ólki og þörf bænda á því sviði minnkað stórkostlega, síð- an nýtízku landbúnaðárvél- ar komu á næstum því hvern sveitabæ. Auk þess var fyrirsjáanlegt, að nóg mundi fást af innlendu kaupaf ólki, ef eitthvað harðnaði í ári og atvinnu- leysi yrði í kaupstöðum. — Mér er sagt, að núí sumar mimi fleira kaupstaðafólk bjóða sig fram til sveita- vinnu en bændur vilja taka við. Þess vegna var það í mesta máta 'misráðið að fara að flytja mörg hundr- uð af erlendu verkaf ólki til landsins. Þetta f ólk verður til þess að auka verulega á atvinnuleysið, sem nú virðist vera að skella á, og er sannarlega full von, að íslenzku verkafólki þyki þetta blóðugt. Of an á þetta bætist svo það, að þýzka verkafölkið hefur yfirleitt reynzt miklu verr en von- ir stóðu til. Menn vissu, að Þjóðverj-- ar eru að jafnaði góðir verkmenn og duglegir, og vonuðu, að svo yrði einnig um þetta fólk. Þetta hefur brugðizt að verulegu leyti. Þýzka verkafólkið hér á landi er flest fjarri því að vera eins duglegt og trútt til verka og Þjóðverjar eru venjulega heima fyrir, þótt auðvitað séu ýmsar uridan- tekningar frá þessu. Lík- lega stafar þetta að veru- legu Ieyti af því, að þetta fólk hefur ekki vérið af ; betri endanum. Þótt at- vinnuleysi sé talsvert í Þýzkalandi, má gera ráð fyrir, að allflest af hinu duglegra og færara verka- f ólki þar haf i atvinnu. Það er því sennilegt, að það f ólk, seni gaf kost á sér til íslandsfarar, hafi að tals- verðu leyti verið ruslara- lýður, sem ekki átti sér margs úrkosti heima fyrir. Þjóðverjar, sem ráðnir voru til landbúnaðarstarfa hér á landi, voru á f jórða hundrað. Þeir voru látnir undirrita samninga um það, að þeir skyldu dvelj- ast um tveggja ára skeið við landbúnaðarstörf hér á landi, fyrra árið á þeim bæjum, þar sem þeir voru upphaflega ráðnir, Þetta hefur í f ramkvæmdinni orð ið skrípaleikur frá upphafi til enda. Þýzka verkaf ólk- ið.hefur haft þessa samn- inga algerlega að engu og skipt um vinnustaði eftir eigin geðþótta. Eg hef fyr- ir satt, að á því ári, sem Uðið er, síðan fólkið kom, hafi miklu meira en helm- ingur þess skipt um vinnu- staði, og f lest of tar en einu sinni. Allmargir Þjóðverj- anna kváðu vera búnir að hafa vistaskipti 5—10 sinn um á þessu eina ári. Margt af fólkinu hefur farið til Reykjavíkur eða annarra kaupstaða og tekið þar at- vinnu frá íslendingum, í stað þess að halda sig við landbúnaðarstörfin. Auð- vitað átti að vísa fólkinu úr landi tafarlaust, þegar það rauf hátíðlega samn- inga. Ábyrgðin á þessu Imeyksli hvílir aðallega. á Búnaðarfélagi Islands og þá aðallega á Halldóri Páls oyni, sem hefur haft með þessi mál að gera fyrir fé- lagsins hönd. Það væri fróðlegt að fá frá" Halldóri eða Búnaðarfélaginu skýr svör við því, hve margt af þessu fólki hefur rofið samningana og hve margt af því er enn við landbún- aðarstörf. Sú saga gengur manna á milU, að 75% þess hafi rofið samningana og að aðeins hehningur þess vinni nú að landbúnaðar- störfum. Ef þetta er satt, er ræfildómur hinna ís- lenzku aðila í þessu máli alveg takmarkalaus. Það sannar einu sinni enn, að ekki er til sú smán og niður læging, sem íslendingar láta ekki bjóða sér, ef út- lendingar eiga í hlut. Nokkrir Þjóðverjanna hafa reynzt vel til vinnu, en miklu algengara er hitt, að þeir hafi reynzt liðlétt- ingar og sumir til einskis nýtir. Bóndi á Suðurlandi, sem hafði þýzkan vinnu- manjj, sagði mér, að því hefði farið víðs fjarri, að hann væri matvinnungur. Ábyrgðin af þessu hlýtur einhig að miklu leyti að falla á Búnaðarfélag Is- íands. Því bar* sjálfsögð skylda til að tryggja það, að þýzka verkaf ólkið kynni eitthvað til verka, eða að minnsta kosti, að það væri ekki óhæft til allra starfa sökum ódugnaðar eða leti. Auk þeirra Þjóðverja, sem ráðnir voru til laiíd- búnðarvinnu hér á landi, eru í landinu hundruð af þýzku verkafólki, sem hef- ur verið ráðið eftir öðrum leiðum. Þýzkar vinnukon- ur eru á f jölda heimila í Reykjavík, og við sumar stof nanir hér í bænum, t. d. sjúkrahúsin, er þýzkt starfsfólk að verða í meiri hluta. Orðið, sem fer af þessu fólki, er miðlungi gott. Sumar af vinnukon- unum þy^íja að vísu dug- legar, en oft eru þær svo frekar og ráðrikar, að úr hófi keyrir. Eru þess dæmi, að þær hafi lagt íslenzk heimili svo gersamlega und ir sig, að húsráðendur verði að hlýða boði þeirra og banni. Auk þess þykir mat- græðgi þeirra undrum Sæta. Sú saga gengur, að hver þýzk vinnukona éti á við þrjá íslenzka karlmenn, sem stunda erfiðisvinnu, og eru þó Islendingar tals- verðir matmenn. Framhald á 5. síðu. álastiórnar- mni ivart eiðym ;^ Heilbrigðismálaráðuneytið gerði okkur að athlægi í síðustu viku. Þeir, sem að okkur hlógu í betta sinn, voru Bretar. Svo er mál með vexti, að Geysir, millilandavél Loft- leiða, var að flytja hóp amerískra kvenna frá Chicago til London, en konur bessar eru eiginkonur brezkra her- manna. Flugvélin kom hingað á mánudag kl. 2 e. h. og lagði af stað áleiðis til London klukkan sex samdæguis. Rétt áður en vélin fór, hringdi fulltrúi heilbrigðiseftir- litsins og lagði blátt bann við, að f lugvélin f engi að lenda í London eða nágrenni, sökum þess að bólusóttarfaraldur geisaði þar. Ekki var á það litið, þótt bæði farþegar og flugmenn væru bólusettir, og loforð félagsins um að flytja véhna tóma heim höfðu ekki áhrif. Skeyti frá umboðsmanni félagsins lun, að bólusóttar- faraldur þessi væri ekki meirj. en svo, að.2 eða 3 tilfelli hefðu átt sér stað í milljónaborginni og að þessi tilfelli væru ekki annað en grunur voru virt að vettugi af land- lækni, en til hans var sótt um að fá hinni upprunalegu ráðstöfun breytt. /*" Svo f ór, að Geysir varð að lenda í Prestwick og senda konurnar með járnbraut til London þrátt fyrir öfiug og réttmæt mótmæli þeirra og áhafnar vélarinnar. I London biðu svo blaðamenn og ljósmyndarar, sem ætluðu að mynda athöfnina, þegar þessar stúlkur stigju á land. Spunnust svo ýmsar sögur af þessu í brezkum blöðum t. d. að allan barnamat vantaði í vélarnar, en um 40 börn voru meðferðis. Reyndist sá orðrómur auðvitað tóm vitleysa, eins og allar sögur sem um vélarnar spunn- ust. Þess ber að gæta, að við Northolt f lugvöllinn í London voru þennan dag alveg eðlilegar samgöngur frá öllum löndum nema Islandi. Loftleiðir hafa samning um að flytja annan hóp vestur eftir mánaðartíma, að því er blaðið hefur fregnað, en ekki er vitað, hvort gengið verði að sanmingum, ef hinir aðilarnir geta búizt við öðrum eins fljótfærnisafglöpum heilbrigðismálastjórnarinnar og Iandlæknis og raun varð á núna. Þessi ferð var því alvarlegur álitshnekkir* fyrir flugmálaþjónustu þjóðar- innar og þessu flugfélagi því miður til stórskammar. Vonandi f ást einhver jar skýringar f rá landlækni, ef þær eru þá fyrir hendi. En ólíkt væri heilbrigðisstjórninni hentara að starfa meira að mataref tirlitinu en að að reyna að starf a í mál- um eins og þessum — þvi að þótt virðingarvert sé, að hún reyni að verja landið gegn sjukdómsfaraldri, þá voru þó þessa daga og dagana á undan fullar samgöngur við Kef lavílnurflúgvöllinn — f rá Londou. Eða er Kef Iavík ekki lengur íslenzkur staður? ;-1 s^ t

x

Mánudagsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Mánudagsblaðið
https://timarit.is/publication/313

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.