Tíminn - 25.03.1970, Blaðsíða 4

Tíminn - 25.03.1970, Blaðsíða 4
TIMINN MTOvTKUDAGUB. 25. mars 1970 ——---------------r-*— Kjötiðnaðarménn Ákyeðið hefur verið að viðhafa allsherjaratkvæða- greiðslu ura kjör stjórnar og trúnaðarmannaráðs Félags íslenzkra kjötiðnaðarmanna. Listum skal skilað á skrifstofu félagsins i h. laugardag 28. marz. 1970 og skal hverjum lista fylgja meðmæli 12 fullgildra félagsmanna. Stjórn F. í. K. Bifreiöaeigendur athugsö Tek að mér að bóna. þvo og ryksuga bfla. SæJb og sendi ef óskað er. ódýrt og vandað; Sími 81609 HTODIRO Œ) LESANDIMiy OKUR - VEXTIR Eins og frá var greint í síð- asta þætfi, kemst sennilega upp um fæst brot gegn okur- löguni, þar sem okurkarlar beita aðferðum, sem erfitt er að leiða sönnur að. Ákvæði samnings um vexti eru ef til vill höfð algerlega lögutn sam- fevæmt, þótt lögin séu samt þverbrotin. Skulu nú nefndai nofekrar þessara aðferða, en tæmandi verður talningin aldrei. Farið er í krimgumi vaxta- tökubannið með þvi að láta lántakanda gefa út skuldbind- ingu um greiðslu tiltekinnar fjárhæðar, sem er svo eða svo mikki hærri en raunverulegi, lánshœðin, sem þá er greidd, en vexiti skal þá greiða af hinni skráðu fjárhæð, samkvæmt áfevæðum sfculdfoindingarinnar. Sfeuldbindingarskjalið getur auðvitað verið bæði víxill og skuldalbréf, inefð tryggingú eða án hennar. Mismunur á raun- verulega láninu og skráða lán- inu og vextir af þeim mistnun eru þá ofgreiddir vextir. Önnur leið, sem kemur í sama stað niður er sú, að sfeuld bindingarskjalið hljóðar á hina raunverulegu lánshæð, en ein- ungis hluti hennar er greiddur ,,1'ántakanda. Hann greiðir þá mismun þessara fjárhæða og vexti af honutn með sama hætti og í fyrra dæuninu. Fara má einnig í kringum vaxtatökubanniS með þvi að lánardrottinn lætur lántakanda greiða vexti fyrirfram af lár.s- hæð allri, sem svo skal greiða með afborgunum á tilteknum tómabilum. Ef t.d. A lánar B að nafninu til kr. 5000,00 með 6% ársvöxtum, þannig að láns- hæðirta skal greiða með 1000 kr. afborgun árlega, en tekur þegar í stað vexti af allri láns hæðinni fyrir 5 ár, eða kr. 1.500,00, þá hefur lánveitandi oftekið kr. 600,00, þótt efeki séu reiknaðir vextir af hinum ofteknu vöxtum. Er mér ekki grunlaust um, að hin vinsæiu afborgunarviðskipti hér á landi í sambandi við kaup á öllu mögulegu og ómögulegu, eigi sér stað á líkan hátt, en um það sfcal þó ekkert fullyrt. Lofes má geta þess, að ólög- tega vaxtatöku ma dylja í mtirg um öðrum samningum en láns- samningum eða kaupasamning- um, svo sem t.d. verk- og vinnu samningum. En þar sem þdssi þáttur átti ekki að vera nein kennslustund í okri, en miklu fremur víti til varnaðar, verður hér látið staðar numið, enda eru menn furðu hugkvæmir þegar fara skal kringum riög sem þessi. Algengt er að raunveruleg lánveiting er klædd i gervi kaups og sölu. Svo er t.d. þegar banki, sparisjóður eða einstak- ur maður „kaupir" víxil eða skuldabréf af lántakanda sjálf- um. Slík lögskipti eru ekkert annað en dulibúin lánveitíng, en 1 vextir-eru-'þá- venjulegá; kall- aðir forvextir, teknir fyrir- fram. Innlánsvextir eru þ?ir vextir almennt kallaðir, sem menn fá af peningum, sem þeir leggja inn til ávöxtunar í pen- ingastofnanir (þótt það sé kannski varla þekkt lengur — ég veit það ekki), en dráttar vextir, þeir refsivextir, sem mönnum er gert að greiða, standi þeir efeki við skuldbind imgair siniar á gjaldaga (og munu þeir vextir Islendingum mörgum vel kunnir). Með lögum frá árinu 1961 var Seðlabanka íslands veittux réttur til að ákveða hámark og lágmark vaxta og skal það geft með auglýsingu í Lögbirt ingarblaðiau. Leyfileg hæð vaxta er mjög mismunandi, en helztu núgild- andi vextir eru: Almennir inn- Iánsvextir (t.d. af almennutn sparisjóðsWkum) 7%, þeir út- lánsvextir, sem venjulega eru kallaðir víxilvextir, 9%, ef vfel ar eiga að greiðast upp innan 90 daga, en 9*6%, ef um íram lengingarvíxla eða víxla til lengri tíma er að ræða og er raunar heimilt að bæta Vz% ársvöxtum við, ef um er að tefla víxla til lengri tíma ea eins árs, ef þeir fara í vanskil eða eru ekki greiddir saimfcv. samningi, og loks vansWlavext ir eða dráttarvextir, sem eru 1% á mánuði eða fyrir brot jr mánuði. Þess má svo rétt aðeitis geta að lokum, að í sjónvarpsþætti hefur verið upplýst ,að Seðla- bankinn hafi heimilaS sjálf'im sér að taka 16% dagvexti frá þriðja degi í refsivexti, hafi viðskiptabankarnir farið fram yfir leyfilegan yfirdrátt þeirra hjá „yfirbankanum". Ég man að vísu efeki eftir að þetta hafí verið auglýst lögum samkv., en sjálfsagt hefur aiuglýsingin farið fram hjá mér. Björn Þ. Guðmnndsson. ir-~"**^~-*--~-~«*-**^~- ^^^^^¦^'^^.^¦^¦^ m ^^^^^i^i^i^^.^.^^,^^,^^.^.^^^.,^^^ m*^^~^o*^~~~^* + Tökum að okkur allt múrbrot. gröft og sprenging- ar 1 húsgrunnum og holræsum, teggjum skolp- leiðslur. Steypum gangstéttir og innkeyrslur. — Vélaleiga Simonar Simonarsonar, Álfheimum 28. Sími 33544. CIRIÐ HÁTÍÐAINNKAUPIN HJÁ 0KKUR Vöruvalið aldrei meira í verziunum vorum um borgina BÚÐIRNAR

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.