Tíminn - 25.07.1970, Blaðsíða 9

Tíminn - 25.07.1970, Blaðsíða 9
IAUGARDAGUR 25. JÚLÍ 197» TIMINN 9 msmt Útgefandi: FRAMSOKNARFLOK.K.URINN Framkvæmdasrtjóri: Kristjan Benediktssou. Riistjórar: Þórarinn Þórairinsson (áb). Andrés Kristjánsson, Jón Helgason og Tómas Karlisson. Auglýsingastjóri: Steingrimur Gislason. Ritstjórnar- skrifstofur i Edduhúsinu simat 18300—18306 Skritstoiui Bawkastræti ' - Afgreiðslusimi 12323 Auglýsingasimi 19523 Aðrar skrifstofur sími 18300 Áskriftargjald kr 165.00 á mánuöi innanlands — í lausasölu kr. 10,00 eint Prentsm Eddt hí Undirsfaða framfaranna Lífskjarabætur í þróuðum iðnaðarþjóðfélögum grund- vallast fyrst og fremst á nýjum uppfinningum og endur- bótum framleiðslu og framleiðsluaðferða í iðnaði. Stöð- ugt berast okkur fréttir af slíkum nýjungum og oft höf- um við verið fljótir að tileinka okkur þær með miklum hagsbótum. Á sviði nýjunga á þessu sviði eru stórþjóðirnar að sjálfsögðu í fararbroddi. Það er ekki sízt vegna þess, að þær ráða yfir því mikla fjármagni, sem oft á tíðum þarf til að ná árangri í þessum efnum. Það eru slíkar nýjung- ar og framfarir og aukin tækni, sem leggja grundvöll að stöðugt og sívaxandi velmegun iðnaðarlandanna og eru þar miklu þyngri á metunum, en þær náttúruauð- lindir, sem þessi lönd ráða .yfir. Þar eru hinar miklu iðnaðarframfarir í Japan kannski skýrasta dæmið, en einnig má benda á iðnað Dana, ef við viljum líta okkur nær. Tæknilegar framfarir í atvinnulífi íslendinga eru að mestum hluta grundvallaðar á þekkingu og tækni, sem sótt hefur verið til annarra þjóða, sem hafa verið á undan okkur í alhliða iðnaðarþróun, en við höfum einn- ig átt marga hugvitsmenn, sem lagt hafa drjúgan skerf af mörkum til-framfara í framleiðslu og atvinnulífi hér. á landi, og það er rangt ef menn halda, að við íslend- ingar höfum lítið af mörkum að leggja til framfara í tæknilegum efnum. Tæknin er svo fjölbreytileg og svið hennar svo mörg, að ýmsir möguleikar eru fyrir hendi fyrir smáþjóðir að leggja þar sitt af mörkum. Það hafa mörg hinna smærri iðnaðarlanda sýnt svo áþreifanlega að ekki þarf um að deila, og íslenzkir hugvitsmenn hafa einnig sannað það svo ekki verður um villzt, að við ættum að geta lagt þar fram okkar skerf. Hér er það hugvit einstaklinganna og tækniþekking, sem höfuðmáli skiptir. En það eitt nægir ekki. Það verður að gera ýmsar ráðstafanir til þess að virkja það hugvit. Stærsti þröskuldurinn, sem í vegi stendur. er fjár- hagslegs eðlis. Þróun og hönnun vöru, t.d. véla og tækja, getur tekið langan tíma, og slík starfsemi er yfirleitt mjög fjárhagslega áhættusöm fyrir févana einstaklinga og fjárhagslega veik fyrirtæki Þessir aðilar leggja þvi Ógjarnan út í vöruþróun, sem mikill kostnaður fylgir, því eigi verour ávallt séð í'yrir, hvort árangur leið.\r til arðbeerrar framleiðslu. fækninýjungasjóöur Þróaðar iðnaðarþjóðir hafa komið upp sjóðum, er lána áhættufé til aðila. sem leggja í kostnað við þróun tækninýjunga. Þessir sjóðir lána yfirleitt meira en helm- ing þess kostnaðar, sem vöruþróun krefst á móti fram- lagi annarra. Leiði tilraunir ekki til iákvæðs árangurs, breytist lánið í óafturkræft framlag En leiði tilraunir hins vegar til jákvæðs árangurs. endurgreiðist lánið á vissum árafjölda með eðlilegum kjörum Samtök íslenzkra iðnrekenda hafa margoft bent á nauðsyn slíkrar sjóðsrnyndunar hér á landi. en þar hefur enn verið talað fyrir daufum pvrum stjórnvalda. þrátt fyrir öll stóru orðin i sambandi við EFTA aðild Vonandi opnast augu ráðamanna þó fyrir því fyrr en síðar. hver lyftistöng slík sjóðmyndun gæti orðið fyrir framþróun iðnaðar á íslandi, hve litlu væri hætt en ávinningur gæti orðið stórfelldur. — T^. WALTER SULLIVAN: ússar og Bandaríkjamenn leita orsaka kólnunar á norðurhveli RÚSSAR og Bandaríkjamenn eru að hefja mjög umfangs- miklar rannsóknir til þess að komast að raun um, hvað valdi kólnandi loftslagi umhverfis norðurheimskautið, hvers vegna isinn á Norður-íshafina hafi þykknað jafn mikið að undanförnu og raun ber vitni, og hvort aukning íssins sé að einhverju leyti orsök ísalda. Rannsóknunum verður hrað- að eins og kostur er, meðal ann árs vegna mikilla auðlinda. sem fundizt hafa í heimskauta- löndum Sovétríkjanna og Norð úr-Ameríku. Notaðir verða kjarnorkuknúnir kafbátar, gerfihnettir og flugvélar. Kom- ið verður upp fjölmörgum at- huganastöðvum á rekisnum, bæði mönnuðum og ómönnuð- um. Meðal auðlindanna, sem fund izt hafa, má nefna gull og fleiri málma, sem fundizt hafa á Tamir-skaga nyrzt í Síberíu, og ákaflega auðugar olíulindir norður af Alaska. ÍS HEFUR aukizt afar mik- ið að undanförnu norðar af Sovétríkjunum, en gert er ráð fyrir stórlega aukinni flutninga ¦þ'órf'iáisjó á því svæði. Al þess um sökum er sovézka skipa- smíðáraðuií^y'íið • áð ¦á,ffiugk'"S-;i ætlanir um smíði margra nýrra ísbrjóta Gert er rá3 fyrir að ísbrjótar þessir hafi hálft ann- að eða tvöfalt vélarafl á við ísbrjótinn Lenin, sem nú er meða,' öflugasta ísbrjóta. Hann er knúinn kjarnorku og era vélar hans 40 þús. hestöfl. Ekki er gert þar ráð fyrir að nýju isbrjótarnir verði knúnir kjarnorku. Washington-háskóli hefur undirbúið rannsóknir Banda- ríkjamanna og notið til þess að- stoðar Vísindastofnunar Bandaríkjanna (National Sci- ence Foundation), en athugan- irnar ganga undir nafninu AIDJEX, sem er skammstöfun heitisins Artie Ice Dynamics Joint Experiment. Kanna á ná- kvæmlega 300 mílna rekís- svæði. Áætlun Sovétmanna ganga undir nafninu NEl meðal enskumælandi manna, en það er skammstöfun heitisins Na- tural Experiment of Interac- tions. Markmið rannsóknanna er að komast að raun um, hvaða öfl stjórna því, hve mik- il orka berst til heimskauta- svæðisins með vindum, haf- straumunTi oj1 -ólarljósi. og hve mikið af henni fer forgörðum út í geiminn. RÚSSAR ætla að koma upp fjórum rann.sóknastöðvum 't reít ísnum i& 'i* omönnaðuini stöðvjm a? -laki en rannsókn irnai verða stundaðar sam fleytt i siö ár að minnsUi kosti Þá verður einnig bætt fiórum veðin-tithii?unarskipuim við i; þjóða flota veðurskio^ i> þessu svæ^'i. Sovézki heimskautasérfræð- ingurinn di Aleksei F Treshni kov segir að þessi nýju veður skip verSi búin eldflaugum. .EUROPE ÁMERICA — ^ímörkun sthugunirsveeðie. ¦ Hilmakautasvœðið ejííift.. m ¦Aðllggjanöi athugunersvaðl., • Vtðurathugsnaatöðvár. ® RannsaknastQðvar & rlkfB'. o OniBnniðar rann«okn«Bti5ðvar;. L AlþjSða viöaráklp. i ViSBá' bátar viðuraklp. < po itú Uppdráttor að athugunarsvœöi Rússa. (Örin bendir á athugunar- svoeSi Bandaríkiamanna). setn unnt sé að skjóta upp í há- loftin til þess að athuga loft- straumana þar. Sovétmenn munu ennfremur hafa könnunarskip í sundun- um tveimur, sem hlýr sjór streymir um til Norðar-íshafs- ins, en það eru Berings-sund og hafið milli Noreg.? og Græn- Iands. DR. TRESHNIKOV er yfir- maður raansóknarstofnunar þeirra í Leningrad, sem ann- ast rannsóknir á heimsskautun- um báðum. Hann kom um miðj an júlí í heimsókn til Colum- bia-háskóla í Bandaríkjunum og ræddu fréttamenn þá við Fyrri hluti hann. Meðal þeirra. sem tóku á móti dr Treshnikov. var dr Kenneth H Hunkins, en hann er frumkvöðul'i bandarisk-j rannsóknanna ásamt dr Norbert Untersteiner frá Washington háskóla, en báðir hafa starfað í rannsóknastöðvum á rekís ' Norður-íshafinu Rannsóknir Bandaríkja manna kosta óheimju fé og eiga að standf vfir i sex ar. en há- marki na bæ; á árunum 1972 og 1973 Fiölmargar ríkisstofn anir standh aí rannsóknunum en æðsti yfirmaðurinn er Jos eph O. Fletcher ofursti frá Rand-hlutafélaginu i Santa Monica Kaliforníu. Fletcher ofurstj stofnaði fyrstu. bandarísku athugunar- stöðina á íseyju árið 1952, en þá var hann enn í flughernam. Eyjan gekk undir nafnin-j T- 3 eða íseyja Fletchers. íseyja er að því leyti frábrugðin rekís jökum, að hún er slétt að ofan og mynduð á landi eða áfðst landi. TALIÐ er nauðsyniegt að aðalstöð bandarísku rannsókn- anna sé á íseyju. Venjulegur rekís klofnar iðulega þegar hann er á hreyfingu og flug- vellir þar geta því eyðilagzt þá og þegar Hugmyndin er að miðstöð rannsóknanna sé á slíkri íseyju, en síðan verði komið fyrir fjórum ómönnaS- um athugunastöðvum umhverf is hana með tólf mílna milli- bili. íseyjan, sem aðalstöðin verð ur reist á, má ekki vera svo stór, að hún hafi veruleg áhrif á öfl þau, sem valda hreyfingum rekíssins umhverf is hana Komið verður upp fjór um öðrufii mönnuðum athug- unastöðvum á rekísnum fjær - aðalstöSinni, og myndast pannig ferningui um 60 mílur á kant. Koma á upp sex ómönn uðum athugunarstöðvum enn utar. Rekísinn séöi ^ithugunar stóðvunum v^rour komið fyrir á. hlýtur að nreyta innbyrðis afstöðu peirra • sífellu, vegna áhrifa vinda. nafstrauma o-g hreyfingar jarðarinnar Athug- anir eiga að fara fram á slukkustundarfresti á innri stöðvunun ot tveggja stunda fresti á hinum ytri. til þess að fylgjast nákvæmlega me3 þess um hreyfingum :

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.