Tíminn - 21.06.1972, Blaðsíða 15

Tíminn - 21.06.1972, Blaðsíða 15
Miövikudagur 21. júni 1972. TÍMINN 15 Nokkuratriði um íslenzku kaupfélö Kaupfélögin eiga sér rætur í frelsisbaráttu 19. aldar. Þau eru alíslenzk að uppruna, því að ljóst er, að forvígismenn þeirra þekktu ekki í upphafi erlendar fyrirmynd- ir, sem um var að ræða (félag vefaranna í Rochdale). Þeir voru fátækir menn en ókúgaðir, framsýnir og djarfir. Þeir leystu vandamál viðskiptanna af eigin ramleik samkvæmt eigin hugmyndum. Þessir brautryðjendur skildu, að viðskiptalegt og fjárhagslegt sjálfstæði var undirstaða þjóðfrelsisins. Saga samvinnufélaganna er snar þáttur í heillandi endurreisnarsögu þjóðarinnar í nærfellt heila öld. Kaupfélögin eru í dag kjarni íslenzkra byggða, hvarvetna um landið. Það er eðlileg afleiðing af lýðræðis- legu skipulagi þeirra. Þau eru sameign fólksins á hverjum stað, tæki þess til að tryggja sér hagkvæm og réttlát viðskipti. Afrakstur samvinnuverzlunar rennur til fólksins sjálfs, ýmist sem endurgreiddur arður eða afl þeirra hluta, sem gera skal á hverjum stað: atvinnu, samgangna, lagsmála, menningarmála. Kaupfélögin skapa tryggingu fyrir því, að þeir f jármunir, sem fólk vinnur fyrir horð- um höndum, komi því sjálfu að'fullum og beinum notum. Fjármagri verður flutt burt af heimastöðvum, né eignir þeirra seldar, nema með vilja hins al- menna félagsmanns: bóndans, verká- mannsins, sjómannsins, skrifstofumanns- ins, sem á kaupfélagið og nefur ávaEt end- anlegt vald um rekstur þessgegnum kjörna fulltrúa sína á fundum félagsins og í stjórn þess. í samvinnufélagi hafa all ir jafnan atkvæðisrétt og allir sömu skil- yrði til áhrifa. Þau starfa fyrir ppnum tjöldum. Umræður á fundúm þeirra éru frjálsar og öllum heimil gagnrýni; Grund- völlur þessara miklu samtaka, sem fólkið hefur myndað sér til þess að leysa vanda- mál daglegs lífs, er lýðræði og jafnrétti. Samvinnufélögin eru íslenzk að uppruna alinnlent fyrirtæki. Fjármagn þeirra toi fólksins sjálfs, rekstur þeirra und- ir eftirliti og úrskurðarvaldi hins al- menna félagsmanns. Þau eru í heild stærsta fyrirtæki landsins og hafa þess vegna Öðrum fremur bolmagn til að efla ,ent framtak, óháð hvers konar er- lendri hlutdeild. Lýðræðisskipulag þeirra tryggir, að þau geta aldrei orðið öðrum háð, meðan sá mikli fjöídi landsmanna, sem skipar þau, vill eigið framtak í eigin landi. Vegna sögu sinnar, skipulags og fjölda félagsmanna eru þau einn af traustustu hornsteinum íslenzks lýðræðis. íslendingar. Njótið arðs af eigin viðskipt- um í eigin fyrirtækjum. Eflið hlutdeild yðar í þjóðféláginu með því að ganga í kaupfélag. Með vakandi þátttöku í sam- vinnúfélagi eigið þér kost á að tryggja ^ður réttlát viðskipti. SAMBAND ÍSLENZKRA SAMVINNUFÉLAGA ÞM

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.