Tíminn - 22.07.1972, Blaðsíða 8

Tíminn - 22.07.1972, Blaðsíða 8
Laugardagur 22. júli 1912 .lón (iunnar Árnason heggur Krey í trc og fúlsar vio 50 dauöum krfu- ungiiin. Sti ýta citt liio mcrkasta hús og ber vitni um sérstæöan arkftektúr í Klalcy — cn cr þó uiidanlckiiiiig, þvi þar cru fallcg litis og vel byggð. Pílagrímsfór í þjóðg; Nokkrar svipmyndir frá helga „Það er engu likara en Guð almáttugur hafi viljað marka sér i Breiðafjarðareyjum dálitinn reit handa sjálfum sér i ellinni, þar sem hann getur unað sem p'róventukall innan um fólk eins og það var forðum, i þann tið sem hann átti i fullu tré við þessa upp- réttu tegund. Breiðafjarðareyjar verða um ókominn aldur einskonar þjóðgarður Drottins og þangað munu leita pilagrimar úr skarkala heimsins, undan gný túrbinunnar, ofbirtu. ljósaskilt- anna, æranda auglýsinga- skrums, urgi girkassans og ysi þjóðfélagsins. I þessum þjóðgarði gefstmönnum kostur á að horfast i augu við selinn i sjónum i stað þess að láta sjónvarpið glápa á sig i stofunni sinni kvöld eftir kvöld, i þessum garði verður fuglinn i loftinu vinur mannsins þegar hann er hættur að trúa á kosningaloforð heimsins". Svo segir Jökull Jakobsson, rithöfundur, i bók þeirri, sem hann gerði i samvinnu við Baltasar, „Siðasta skip suður". Jökull var sjálfur einn þessara pilagrima, sem hann talaði um i tilvitnuninni hér að framan og vist er, að Jökull talaði þessar linur fyrir munn þeirra allra, bæði þeirra, sem þegar hafa komið i Flatey á Breiðafirði og þeirra, sem eiga eftir að koma. Þeir, sem ekki hafa komið i Flatey eða aðrar Breiðafjarðar- eyjar, fá likast til á tilfinninguna, að verið sé að lýsa einhverri útópiu eða paradis og það er satt. Listamannanýlenda Blaðamaður Tímans dvaldi i Flatey i annað sinn um siðustu helgi og eftir heimkomuna er allt i einu bara laglegt að horfa út um gluggana á Eddu-húsinu, yfir ljóta og ryðbrunna kumbaldana á svæðinu frá Laugavegi niður á Skúlagötu. Gallinn, stóri gallinn, er hinsvegar sá, að i þeim húsum flestum býr fölk, sem fer eftir klukku. f ryðguðu og niðurniddu húsunum i Flatey býr ekkert fólk og þar er timinn fyrirbæri, sem hvað minnst möguleg athygli er veitt. Tirninn skiptir þar engu máli, allavega ekki fyrir pila- grimana og sjófuglana, um bændur og búalið gegnir kannski öðru máli, ákveðin störf þurfa að vinnast á ákveðnum tima. Það var töluvert um pilagrima i Flatey um siðustu helgi. Þar var fólk eins og viö, sem áður hefur fundið smjörþefinn af þvi stór- kostlega andrúmslofti, sem þar '&M-.iiC'-.m'. :¦ „ Hfcfc ^^fc^ rikir. Þar var fólk að heimsækja æskustöðvar sinar og þar voru annars konar pilagrimar, sem Jökull talar um á öðrum stað i bók sinni, listamenn, sem leita næðis til að þroska sig i list sinni og anda. I svokölluðu Hölluhúsi situr Guðbergur Bergsson, krúnu- rakaður.og vinnurað nýju skáld- verki. Nina Björk Arnadóttir situr i húsi sinu ásamt móður sinni og tveimur börnum og yrkir i takt við skvaldur fuglanna og undiröldunnar og Jón Gunnar Árnason, járnlistarmaður, er i gamla vertshúsinu og lagfærir það þegar honum býður svo við að horfa og gerir sitthvað annað þegar ástæða er til þess. Að vonum eru það aðeins Jón og Nina Björk.sem halda sambandi við Guðberg, enda er hann ekki partimaður að eðlisfari. 1 simstöðinni er Jón Yngvi Yngva- son ásamt konu sinni og barni og fæst viðýmislegt: skriftir, mynd- list og fleira. Grátur guðanna Það var úrhellisrigning, þegar . við komum i Flatey á laugar- dagseftirmiðdegi, eftir rúmlega þriggja klukkustunda siglingu með Baldri, flóabátnum. Nokkuð margir fóru i land þar en aðrir héldu áfram upp á Brjánslæk. Við vorum með tjaid og þar sem við áttum engan stað visan himdum við undir frystihússveggnum á meðan aðrir gestir tindust af stað upp eyjuna i fylgd þeirra, sem fyrir voru. Brotnar gluggarúður störðu á okkur og guðirnir grétu alveg óskaplega. Þegar við komum i Flatey i fyrrasumar voru flestar rúður i frystihúsinu heilar en i fyrrahaust kom hópur skólakrakka af Vesturlandi i heimsókn ásamt skólastjóra sinum og presti og á meðan beðið var eftir Baldri, styttu börnin sér stundir við að brjóta rúðurnar á efri hæð hússins, sem fyrir löngu iðaði af f jöri — og fiski. En engan var hægt að gera ábyrgan og þvi fær flóavindurinn að leika sér i þessu stóra húsi, sem nú gegnir þvi hlutverki einu að hýsa ljósa- vél eyjarskeggja. Tuggu-tuggu-tugg..... Vélar- skellir heyrðust austan við eyjuna og innan tiðar kom i ljós opinn bátur, i mesta lagi tonn, og voru i honum fjórar manneskjur: Kona, barn og tveir karlmenn. Lágs- jávaja var og þegar þau komu að landi klöngruðust þau upp klettana i fjörunni og hand- lönguðu pinkla og pakka upp á bryggjuna. Annar maðurinn, með ótrúlega skarpa andlits- drætti, horfði rannsakandi á okkur og spurði siðan,hvort við værum að biða eftir einhverju sérstöku. Við sögðum honum eins og var, að við ætluðum að dvelja um skeið og ætluðum að freista þess að upp stytti, svo hægt væri að tjalda. Hann strauk rigninguna af veðurbörðu and- litinu með úlpuerminni og sagði: — Það er ekkert vit. Ekki er gott að tjalda i svona veðri. Og á endanum gengum við með honum upp á eyjuna, þar sem knúð var dyra hjá Jóhannesi bónda Guðjónssyni, sem góð- fúslega veitti okkur leyfi til að halda til i einu yfirgefnu húsanna. furðulegum arkitektúr, sem gengur undir nafninu „Strýta". Það er sama húsið og við fengum til afnota i fyrra- sumar svo við vorum ekki allsendis ókunnug. miðstöðvar- Einföld lagning! Og það er engu logið, þegar sagt er að Strýta sé furðulegur arkitektúr. Hús þetta er þrjár hæðir og jafnmörg herbergi, eitt á hverri hæð. Á jarðhæð er eldhús og gömul geymsla, sem maður forðast helzt að rannsaka mikið, á miðhæð er „stofa", um það bil 2x4 metrar og þar innaf er litil kompa, meter sinnum einn og hálfur eða svo. A efstu hæð er svo herbergi, töluvert minna en „stofan". Og ekki eru nema fjögur ár siðan þarna bjó kona með tvö eða þrjú börn — og mann sinn, þegar hann var ekki á sjó. Þarna bjó einnig fyrir nokkrum árum Steinar Sigurjónsson, i efsta herberginu, og skrifaði hann töluvert að sögn. Kómedian mikla i Strýtu er þó miðstöðin. Það mun hafa verið Ungverji nokkur, sem lagði hana i upphafi: oliumaskina er i eldhúsi og ofnar á „hæðunum". En blessaður maðurinn var ekki meiri pipulagningamaður en svo, að hann setti aðeins eitt rör úr eldamaskinuninni og upp og Jóhannes bóndi sagði okkur, þegar hann kom i heimsókn, að undrunarsvipur mikill hefði komið á pipulagningameistar- ann, þegar kveikt var upp i fyrsta skipti. — Tómir hvellir og spreng- ingar, sagði Jóhannes og brosti breitt. En svo var bætt við röri til að fá hringrásina i fúnksjón og nú er mikill og góður hiti i Strýtu. Við röltum um i rigningunni þetta kvöld og horfðum i brotna glugga, sem störðu á móti með angurværð i svipnum. Úr einstaka húsi rauk og í öðrum mátti sjá ljós i glugga, en ef undanskilið er fótatak okkar og upphrópanir yfir nýjum uppgötvunum, heyrðist ekkert nema fuglinn og aldan. Palli var einn i heiminum Sunnudagurinn var eins og blóm i eyðimörk, Allt frá þvi i byrjun júni hefur verið leiðinda- veður i Flatey en þennan dag var sólskin og bliða, hvergi sá ský á himni og hægur andvari að vestan. Um morguninn gengum við niður i þorp og nutum þess að vera til. Sagan um Palla, sem var einn i heiminum, kom upp i huga Séðyfir þorpið. Silfurgarðurinn frægi er fremst á myndinni, presthúsið gamla, hvíta húsið til hægri. Embættisfólk Pósts & síma fyrir frai heldur hann á Sigrúnu.'Þau vilja set;

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.