Tíminn - 19.11.1972, Blaðsíða 6

Tíminn - 19.11.1972, Blaðsíða 6
TÍMINN Sunnudagur 19. nóvember 1972 Karl Óskar: Þjóðdansar, þjóðbúningar, rímnalög Með pípuna mina sit ég við eldstæðið og hlusta á skozka hljómskifu. Við hlið mér er virðu- legur maður i skozku pilsi og sér- stakri gerð jakka, sem á við pils- ið, og pungur, sem hann ber framan á sér. Ég öfunda hann vegna þess, að hann á þjóðbúning. Ég hugsa heim, þegar ég hlusta á þessa rammskozku breiðskifu, og sé einnig fyrir mér þennan myndar- lega mann i tygjum sinum. Þessi lög eru mjög vinsæl hér og leikin á dansleikjum. Þá dansa allir þjóðdansa. Hvar eru okkar þjóðdansar, okkar þjóöbúningar, okkar rimnalög? Er þaö ekki okk- ar, unga fólksins, sem ætlum að taka viö skútunni, að gera eitt- hvað, þar sem þeir „gömlu" hafa ekki gert neitt? Þarna hefur vell- ingurinn brunnið, sem á svo mörgum hlóðum viðar. Tökum fyrst þjóðdansana. Heyrt hef ég þess getið, að til sé félagsstarfsemi, sem nefnd er Þjóðdansafélag. Ekki ætlast ég til, að það sé óflugt, enda ekkert gert til að kynna þessa list, sem heita má. Alltaf hefur^verið nóg til að gagnrýna, en nú þarf að finna úrlausnina. Ég hef hugsað mSr skólana, helzt skyldunámstimabilið. Ef t.d. einn timi i viku væri tekinn i þjóðdansa gæti hann ef til vill komið i staðinn fyrir einn leik- fimitimann. Ég þori að fullyrða það, að það yrði jafngott fyrir börn og unglinga að dansa þjóð- dansa i 45 min., og það, sem meira er um vert, þetta er menn- ingarlegt atriði fyrir þjóð vora. Þar lærir ungt fólk islenzk þjóð- dansalög ósjálfrátt. Tökum næst þjóðbúning okkar. tslenzk kona (ef hún á auðugan maka) getur klæðzt þjóðbúningi okkar, sem er einn hinn fallegasti i viðri veröld. Okkur vantar þjóð- búninga. Enn vantar einn búning handa konum og tvo handa karl- mönnum. Þessi búningur handa konum þarf að vera likur hinum eldri, en alþýðlegur, þannig að allir geti keypt hann, og ekki dýrari en aðrir kjólar, sem kvenfólkiö þarfnast nú á dögum. Oft hef ég heyrt þær segja: „Þetta er svo dýrt, að við höfum ekki efni á þessu". Allflestir karlmenn nota „svört jakkaföt, hvita skyrtu" sem þjóð- búning. Þar þarf lika að búa til búning, einn fyrir sérstök tæ'ki- færi og annan til notkunar i dag- legu lifi. Samt tel ég ekki æski- legt, að um óskaplegan mun sé að ræða. Mætti nefna annað snið eða annan lit á sumum hlutum, svo sem vasaklút, bindi. Tel ég nauð- synlegt, að munur á verði sé ekki svo mikill, að einungis læknar, kaupmenn og þjóðhöföingjar geti keypt. Enn er ekki fullkomlega ljóst fyrir mér, hvernig hanna skal þennan búning. Tel ég samt æski- legt, að frjáls samkeppni verði, bæöi um teikningu og saumaskap. Margur listamaður getur án efa teiknað fallegan búning, en hann þarf að minum dómi að láta sauma hann handa sér lika, þvi að ekki er hægt að bera saman búning á mynd og i raún. Nú ætti háttvirt alþingi, aö velja „eina nefnd enn", og setja i hana þá menn, sem hafa vit á þessum hlutum og hugsa um þá; ég á við ekki einungis stjórnmála- menn. Þessi nefnd ætti ekki að vera kostnaðarsöm, þar sem nefndin gæti lokið störfum, án þess að margar vinnustundir lægju að baki. Þegar þátttakend- ur samkeppninnar skila úrlausn- um, þarf að velja sex beztu bún- ingana handa karlmönnum og þrjá handa kvenmönnum. Hvern- ig á að dæma? Ég tel, að lýð- ræðislegur dómur sé beztur. Tel ég, að almenningur landsins dæmi bezt. t Reykjavik mættu vera sýningar, t.d. i Laugardals- höll, og einnig ætti sjónvarpið að leggja þessu lið og sýna þannig, að allir geti um dæmt, ef þeir hafa áhuga. Ættum við að láta hendur standa fram úr ermum og ljúka þessu fyrir það merkisár 1974, þannig að við sjáum vel prýddan hóp á Þingvöllum. Að lokum eru það rimnalögin. Skotar i þjóðbúningi. — Timamynd Gunnar. Þau eru þvi miður sjaldheyrð,og sennilega má telja þá á fingrum sér, er kunna vel að fara með rammislenzk rfmnalóg. Er ég stundaði nám i Samvinnuskólan- um, kom þar maður, dvaldist hjá okkur i fáa daga og söng rimna- lóg. Lofsvert framlag hjá stofn- uninni. Hitti ég þennan mann siðastliðinn vetur, og bárust rim- ur i tal. Sagði hann mér, að hann langaði til að tala við Magnus Kjartansson, menntamálaráð- herra, um kennslu i tónlistarskól- anum, og ræddum við þá um þann möguleika, að almenningur gæti sótt námskeið. Fór ég til útlanda stuttu eftir þetta og veit þvi ekki, hvort þetta dó i fæðingu. En hug- myndin er ekki slæm. Ef við litum til baka til 1906, 10. nóvember, birti Einar Benedikts- son þá greinina „Varðveizla islenzkra rimnalaga". Gæti blað- ið birt hana, svo að almenningur gæti lesið hana? Hún hittir i mark enn i dag, þvi miður. Vonandi kemur sá timi, að menntamálaráðherra lætur þetta til sin taka. „Þvi hefur ekki verið gefinn nægilegur gaumur, að véf eigum þarna gimstein, illa geymdan að visu, eins og flesta dýrgripi vora, en þó ekki glataða-n með öllu". (E. Benediktsson: Laust mál I bls. 305). Ættu pólitisk samtök ungs fólks, sem öll hafa á stefnu- skrá sinni varðveizlu islenzkrar menningar, að ýta á forsvars- menn þessara mála. Það verður óbætanlegt tjón, ef við missum rimnalögin, þjóðdansana og þjóð- búninga. Hálfnað erverk þá haf ið er tparnaður skapar verðmsti $ Samvinnubankinn BaaæBSEmiia 1 glerullareinangrun HÚSBYGGJENDUR Iðnverk h.f. , býður yður einstæða þjónustu Á einum og sama stað getið þér samið um, og fengió, til byggingar ydar, vör- ur f rá. 28 öruggum og þekktum f yrirtækjum á sviði byggingariðnaðarins. Einnig höfum vér innan vébanda okkar, verktaka f eftirtöldum iðngreinum: Húsasmíði—Múrhúðun—Pípulögnum—Málningu—Dúk- og Veggfóðrun, er gera yður föst verðtilboð. Vér myndum innkaúpahópa húsbyggjanda þannig að allverulegur magnaf sláttur skapast, og spörum yður á þann hátt stór fé og tima í sambandi við framkvæmdir yðar. Sú þjónusta er vér veitum, er yöur kostnaðarlaus, par eð fyrirtæki þau er innan IDNVERKS H.F., eru hverju sinni, bera uppi kostnaðinn við rekstur þess og fyrirgreiðslu. Sé yður annt um að spara f jármuni yðar og tima, þá komið í sýningar- og söluskrifstofu vora, eða hafið samband við oss í símum 25945 og 25930, og kynniö yður verð og skilmála áður en þér leitið annað. IONVERK HF. ALHLIÐA BYGGINGAWÓNUSTA NORÐURVERI v/Laugaveg & Nóatún Pósthólf 5266 Simar: 25945 & 25930 **«••» ***••• ••*•?• *????? •••••• íttít: ••••*• ****** ****** ?*?**• ?•»??• *••••• **•••• ????•• ?*?•»* ••*••• •????• ?????• *••*¦• •??•*• ?•*??• »••••• er nú sem fyrr vinsælasta og örugglega ódýrasta glerullar- einangrun á markaðnum í dag. Auk þess fáiS þér frían álpappír með. Hagkvæmasta einangrunarefnið f flutningi. Jafnvel fíugfragt borgar sig. MU N IP í alla einangrurr HagkvænVír greiðsluskilmálar. Sendum hvert á sem er. *•*??¦ ??*?*? •••••• •••••• JH ;•*»*• 2:5: JON LDFTSSON HR Hríngbraut121^10 600 Glerárgötu 26. Akureyri. Sími 96-21344 • •••- •****• •••*•• •????* ?>*?•? •?•**? •••••? •?•*?? •*••¦••••¦*••••**•••••••••• **??•¦*»?*»??*»*»?»?*?*?**»<¦___................ >¦**»*•»????»?*••**•¦*¦¦***••»*•»»?*»•****??????????¦ «•••*?•**•*»•*?*??**??•??•••*•*•*»*••••••••»•*•*•••• ^•********»*«**********»•*••»**•••*•*•••••?*•••••*•• )•••*¦•••¦•*•---- -*••¦•*•••••• ***••••••*••**•*•*••' ___••*?•••••••••••?????< •••*••*»••**•**?••••*????•??••• i ••••••••M********** •••••• ***••> •••••••••••••••**•••••••¦•••••• ••••••••••••••••' • •¦•••••*»¦•••••<., ••••••••••••••••••'__ •*•••••••••¦•••••••••••••••• ••••••••••••••••••••¦•«•••••*•••••• ..•••••*••**•*•••••••• «; II Parnall tauþurkarinn góði og ódýri Til sýnis og sölu hjá okkur Hagkvæmir greiðsluskilmálar ARMULA 7 - SIMI 84450

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.