Tíminn - 19.11.1972, Blaðsíða 13

Tíminn - 19.11.1972, Blaðsíða 13
'¦*." SouategM- I*. aévember 1*72 Hve hættuleg eru eiturefni? Grein þessi birtist 8. april, 1971, i enska timaritinu AVAKE! Svanberg K. Jakobsson þýddi. begar lögregla drap fjóra stú- denta við Kent-rikisháskólann i Ohio i Bandarikjunum i mai 1970, vakti þaö athygli allrar banda- risku þjóðarinnar. Þó er sagt, að þessa sömu helgi hafi sautján unglingar látizt af eiturlyfja- neyzlu i New York-borg einni. Yfir 44.000 Bandarikjamenn hafa verið drepnir i Vietnam- striðinu. Þetta hefur orsakað reiði margra og valdið alvar- legum deilum hjá borgurunum. Þó er sagt, að á sama timabili hafi yfir 140.000 Amerikumenn látizt af völdum eiturlyfja. Hvers vegna valda slik dauðs- föll ekki reiði manna? Ein ástæð- an fyrir þvi er, aö margt ungt fólk, auk fjölda fullorðinna, trúir, að eifurlyfjaneyzla sé ekki endi- lega röng eða skaðleg. Fólk þetta segir, að ekki allir, sem neyta slikra lyí'ja, skaðist alvarlega eða deyi. Það er alveg rétt. En hitt er lika alveg rétt, að á flestúm stöðum skaðast eða deyja fleiri af völdum eiturlyfja en af völdum byssukúlna! HVAÐ ER A éEYÐI? Hvað er á seyði i heimi eitur- lyfjanna, sem veldur þvi, að sér- fræðingar hrista höfuð sin vantrúarfullir? Þessi gifurlega aukning eiturlyfjaneyzlu veldur þvi. Astand sem þetta er gjarnan kallað faraldur. A árunum 1960 til 1970 tvófald- aðist'fjöldi nýrra eiturlyfjaneyt- enda i Sviþjóð á tveggja og hálfs árs fresti að jafnaði. Nú undah- farið hefur fjöldinn tvöfaldazt á tólf mánaða fresti! t Bandarikj- unum hefur eiturlyf janeyzla skollið yfir eins og flóðbylgja. Sumir áætla, að yfir tuttugu mill- jónir manna hafi nu neytt eiturlyfja, og þeim fjölgi um sjö af hundraði á mánuði hverjum! John Ingersoll, forstöðumaður stofnunar þeirrar, sem hefur með neyzlu ávana- og fiknilyfja að gera í Bandarikjunum, lýsti þvi yfir, að eiturlyfjaneyzla hafi „skyndilega orðið slikt vanda- mál, að óttalegt sé til að hugsa ... og vaxi með uggvænlegum hraða." Ungir sem gamlir, rikir sem fátækir, hvitir sem svartir eiga hlut að máli. Ekki er langt siðan synir eftirfarandi þekktra manna voru handteknir: Hins látna öldungardeildarþingmanns Ró- berts Kennedys; mágs hans, Sargents Shrivers; Unruhs, þing- manns fulltrúadeildar Kaliforniu; og Cahills, rikisstjóra New Jerseyfylkis. Verzlunarráð New York skýrði svo frá, að eiturlyfjaneyzla i við- skiptaheiminum ykist „uggvæn- lega" og sé orðin „óheillavænlegt vandamál i örum vexti." Aö sögn sjónarvotta er hún einnig orðin „faraldur" meðal hermanna i Vietnam. Það er jafnvel að verða tizka meðal fullorðinna að bjóða marijuana i samkvæmum, jafn tilfallandi og vindlingar eru boðnir. 1 mörgum háskólum heyrir sá nemandi til undantekninga, sem ekki hefur reynt a.m.k. eitt eitur- lyf. Eiturlyfjaneyzla er þá ekki lengur einskorðuð við æöri skóla. Eins og eldur I sinu geystist hún nú inn i barnaskólana, jafnvel niður i neöstu deildir. Edward Kelly, forstöðumaður þeirrar stofnunar, sem reynir að hafa hemil á eiturlyfjaneyzlu á New York svæöi, sagði: „Hreinskiln- ingslega sagt eru nemendur I þvi- liku hugarástandi nú á timum, að þeir munu reykja, éta, anda að sér eöa dæla í sig hverju þvl, sem gefur þeim spennu'. Er öll þessi eiturlyfjaneyzla einungis tizkufyrirbæri, sem liða mun hjá? Takið eftir þessu: „Ef þú heldur, að heróin sé alvarlegt vandamál, þá biddu bara við. Með núverandi hraða mun hver einasti æðri skóli og barnaskóli fljóta i heroini innan tveggja ára." — Dr. D. A. Louria, forseti eiturlyfjaneyzluráðs New York fylkis. „Neyzla ólöglegra eiturlyfja á sér of djúpar rætur i skólum, til þess að vera einungis tizkufyrir- bæri. Flestir geðlæknar, sem hafa rannsakað einstakar hvatir nem- enda, er reynt hafa eiturlyf, benda á ótal ástæður fyrir þvi, að vandamálið getur einungis versn- að."-------The Poisoned Ivy eftir William Surface. Þetta er i samræmi við spá- dóma Bibliunnar. Hún kallar okkar tima „hina siðustu daga" og sagði fyrir, aö menn mundu verða „sérgóðir", „bindindis- lausir", eða „án sjalfstjórnar, NVV", „elskandi munaðarlifið." — 2. Timóteusarbréf 3. kafli. vers 1-5. Sumir fullyrða samt sem áður, að eiturlyfjaneyzla sé ekki svo slæm, enda þótt hún færist i vöxt. Þeir segja, að það sé ekki skað- legt að neyta „mildarí" eitur- lyi'ja og benda á marijuana sem dæmi. ER MARIJUANA SKADLAUST? Marijúana er unnið úr blöðum Cannabis sativa jurtarinnar, vafið innan i þunnan pappir og reykt. Margir fullyrða, að skað- laust sé að reykja marijúana, En þetta er það sama og var einu sinni sagt um vindlingareyk- ingar. Nú vitum við, að vind- lingar drepa menn. Maríjuana er flokkað sem „milt" skynvillulyf (hallucin- ogen). Ahrifin geta oröið einhvers konar vima, sem er einmitt ástæðan fyrir þvi, að flest fólk reykir þaö. Það vill komast „hátt upp" til þsss aö „liða vel". En einmitt sú staðreynd, aö fólki finnst það vera „hátt uppi", sýnir, að hugur þess, eða skynjun verður fyrir áhrifum. I fyrstu má vera, aö marijúana reykingar hafi ekki áberandi áhrif. Þetta verður fólki iðulega hvatning til þess að halda áfram. Það hefur á tilfinningunni, að skaðlegu áhrifin hafi verið ýkt verulega. Aframhaldandi notkun getur hins vegar leitt af sér sterk- ari áhrif, það er að segja, eitur- áhrifin magnast. Sterkara marl- júana er fljótvirkara i þvi efni. Maljúana hefur truflandi áhrif á likamsstarfsemina. Hjart- sláttur verður hraðari og likamshitinn getur hækkað óeðli- lega. Slimhimna lungnapipanna getur bólgnað. Sé neytt stærri eða sterkari skammta, getur þaö haft i för með sér greinilegar skyn- villur. Tilraun gerð á bifreiðarstjórum undir áhrifum marijúana, leiddi i ljós margs konar truflanir. Sumir héldu sig vera á rennibraut með beygjum og hæöum, enda þótt vegurinn væri sléttur. Einn öku- mannanna hélt sig vera á hvolfi. Hann sagöi einnig, að sér virtist vera púði milli fótar sins og hem- ilsins. Sumir ökumenn héldu sig hafa ekið I hálfa klukkustund. Raunverulega var timinn ekki nema þrjár minútur. Dómgreind þeirra var skert, hvaö svo sem þeir sjálfir héldu. David Archibald, fram- kvæmdastjóri stofnunar, er vinnur aö rannsóknum á eitur- lyfjaneyzlu, sagði: „Það er engum vafa undir- orpið, að neyti 100 manns mari- júana, munu sumir verða fyrir skaðlegum áhrifum. Viss hluti þeirra mun lenda I mjög miklum erfiðleikum vegna neyzlu þessa eiturlyf&&$é neytandinn i geðs- hræringujjilún marijuana auka á slika tilhneigingu og valda þung- lyndi. Hafi neytandinn" tilhneig- ingu til aö fá æðisköst, má vera, að marijúana kalli fram slikt og neytandinn gangi berserksgang." HVER GETUR AFLEIÐINGIN ORDID? Þeim, sem reykir marijúana, mun reynast langtum auðveldara að neyta „sterkra" lyfja, heldur er þeim, sem ekki reykir það. . Hann kemst i samband við eitur- lyfjaneytendur, sem eru fórnar- lömb eiturlyfjasala. Slik sam- bönd geta oft haft þau áhrif á Frá Woodstockhátíðinni, sem haldin var fyrir nokkrum árum. hann, að hann reyni sterkari eiturlyf. A allra siðustu árum hefur þeim nálægt 50.000, sem áður reyktu marijúana i Bandarlkj- unum, fjölgað upp I nær 15 til 20 milljónir, sem neyta þess nú eða hafa reynt það. Og þeim fáu, sem neyttu sterkari lyfja, hefur fjölgað upp i nokkrar milljónir. Saga flestra þeirra, sem neyta sterkra lyfja, sýnir, að þeir byrjuðu á þvi aö reykja marijuana. Þvi segir hr. Inger- soll: „Það virðisteðlilegtað telja, að hefðu margir einstaklingar ekki komizt i kynni við mariju- ana, hefðu þeir aldrei byrjað á þvi að neyta sterkari og hættulegri lyfja". Á umræðufundi i skóla sagði ungur nemandi viö fyrrverandi eiturlyfjaneytanda, sem neytt hafði „sterkra" lyfja: „Okkur finnst, að við getum látið mari- júana nægja. Við teljum ekki þörf á þvi að fara yfir I sterk lyf. Hvað finnst þér um þetta?" Eiturlyfjaneytandinn fyrrver- andi, sautján ára gamall, og einn úr hópi tólf fyrrverandi eitur- lyfjaneytenda, sem tóku þátt i umræðufundunum, svaraði: „En það héldum viö allir. Allir saman. Og veiztu hvernig fór? Við létum allir ánetjast. Viö gátum hætt, en gerðum það ekki. Og það munuð þið heldur ekki gera, svo þið skuluð aldrei byrja!" NEYZLA STERKRA LYFJA — SORGARSAGA Af sterkum lyfjum má nefna LSD (lysgeric sýru diethýlamið), deyfilyf, eins og heróin, örvandi efnr, sem kallast amphetamin, og róandi efni, er kallast barbitúröt. Ný afbrigði koma fram árlega. Með litilli ögn af LSD má fara I skynvillu „ferð" sem tekið getur frá átta til sextán klukkustundir Truflun verður á tima-, fjar- viddar-, litar-, sjónar- og heyrnarskynjun. Dómgreind biður alvarlegan hnekki. Skyn- truflanir geta komið fram dögum eða jafnvel mánuðum eftir að skammturinn var tekinn. Feitur maður haföi tekiö inn LSD. Hann tók sér hnlf I hönd og byrjaði að flá fitu af likama sin- um. Honum blæddi út. Annar maður stakk tengdamóður sina 105 hnifsstungum. Siöar minntist hann þess ekki afihafamyrt hana. Enn aðrir hafa verið lagðir inn á geðsjúkrahús, Tveggja og hálfs árs gamall drengur tók eina af LSD töflum móður sinnar af slysni. Hann var lagður inn á sjilkrahús I alvarlegu ásigkomu- lagi. Margir hafa bakað sjálfum sér og öðrum tjón á einn eöa ann- an hátt. Heróin er unnið úr ópium og er eitt hættulegasta eiturlyfið og það, sem menn verða hvað helzt ofurseldir. Neytandinn verður kærulaus, hann finnur til sjálfs- trausts og velliðanar og er „hátt uppi". Þegar hann hins vegar heldur neyzlunni áfram, þarf hann sifellt meira magn til þess að ná þvi stigi. Hann verður algjörlega ofurseldur þessu eitur- lyfi. Heróinneytandi er iöulega van- nærður, þar sem hann finnur ekki til svengdar. Hann þarf gjarnan að greiða svo hátt verð fyrir heró- inið sitt, að hann hefur ekki efni á að kaupa sér boölegan mat. Satt að segja verður hann venjulega að stela, til þess að standa undir þeim gifuriega kostnaði, sem venjur hans hafa i för með sér. Þar sem hann er vannærður, hefur hann litið mótstöðuafl gegn sjúkdómum. Venjulega sótt- hreinsar hann ekki heldur sprautunálarnar og sýkist þvl Framhald á bls. 19 í þessari nýju fullkomnu, hljóðlátu Kenwood uppþvottavél eru hringfara armar, sem úða vatninu á allan uppþvottinn. Innbyggður hitari. Einfaldir stjórnrofar. Þrjú þvottakerfi. öryggislæsing á hurðinni. Stærð: Hæð (á hjólum) 85 cm,breidd 54 cm, dýpt 58 cm og hún tekur fuílkominn borð- búnað fyrir 8 manns. — Greiðsluskilmálar. Ódýrasta uppþvottavélin á markaonum. Verð kr. 31.500.00. Varahluta- og viðgerðarþjónusta. HEKLAhr Laugavegi 170—172 — Sími 21240. f I I f Í

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.