Tíminn - 23.01.1975, Blaðsíða 1

Tíminn - 23.01.1975, Blaðsíða 1
diesel rafstöðvar HF HÖRÐUR GUNNARSSON SKULATÚNI 6 - SÍMI (91)19460 Nýir loðnuréttir á markað í Banda- ríkjunum en engin niðursoðin loðna til Japans OÓ-Heykjavik. Erfi&leikar á sölu loðnuafurða eru miklir i byrjun vertiðar. Eins og komið hefur fram, hafa engir samningar verið gerðir um sölu á loðnumjöli, en góðar horfur eru á sölu lýsis. Gallinn er þó sá, að tiltölulega llt- ið lýsi fæst úr loðnunni I bræðslu, og þvi minna, sem nær dregur hrygningu og llður á vertiðina. t fyrra var mikið selt af frystri loðnu til Japans en þar eru nú til miklar birgðir af þeirri vöruteg- und, og tæpast verður selt um- talsvertmagn þangað, enda verð- ið lágt. A sfðasta ári var einnig selt töluvert magn þangað af niðursoðinni loðnu. örn Erlendsson, framkvæmda- stjóri Sölustofnunar lagmetis, sagði, að á siðasta ári hefðu verið seldar 4 millj, dósa af loðnu til Japans fyrir 124 millj. kr. Þessi loðna var soðin niður i verk- smiðju Kristjáns Jónssonar á Akureyri og Norðurstjörnunni i Hafnarfirði. Þriðjung þess magns, sem samið var um, á að afgreiða á þrem fyrstu mánuðum þessa árs. En samningurinn hljóðar alls upp á 160 millj. kr. Þetta magn var raunverulega of mikið fyrir kaupandann, og efnahagskreppan i Japan hefur m.a. þær afleiðingar að þar hafa safnazt fyrir birgðir, og hefur niðursoðna loðnan ekki étizt þar upp, fremur en sú frysta. Eru menn þvi svartsýnir á að um við- bótarsölu verði að ræða i bráð. örn sagði, að nú væri i undir- búningi kynning á niðursoðinni loðnu á vestrænum mörkuðum. Búið er að hanna umbúðir fyrir vöruna, og innan tiðar verður farið að senda reynslusendingar til Bandarikjanna, Danskur mat- Framhald á bls. 11 TXNGmr Áætlunarstaöir: Blönduós — Sigluf jörður Búðarda|ur — Reykhólar Flateyri — Bíldudalur Gjögur — Hólmavík Hvammstangi — Stykkis- hólmur — Rif Sjúkra- og leiguflug um allt land Símar: 2-60-60 & 2-60-66 t? t gærkvöldi var ekki vitað um nein meiri háttar slys eða tjón á mann- virkjum af völdum veðursins I Reykjavlk eða nágrenni. l>ó mun nokkuð hafa verið um að þakplötur fykju af luisuin. t verstu hryðjunum var veðurhæðin þó svo niikil, að fólki var ekki stætt á götunum. Konan á þessari Tlmamynd, sem Róbert tók á Lækjartorgi i gær, taldi tryggast að halda sér dauðahaldi i ljósastaurinn, á meðan hún beið þess að kom- ast yfir götuna. Fólk var I gær beðið að sækja börn sln I skóla og fylgja þeim heim, en vera siðan ekki meira á ferli en nauðsynlegt krefði. Þá hafði lögreglan þrjá bfla I Breiðholti fólki til aðstoðar, ef með þyrfti. Mesta ofstopa veðríð í vetur Tjón víða um land, og talið, að fólk hafi jafnvel flúið suma bæi undir Eyjaf jöllum gébé Reykjavfk — Ofsaveður gengur nú yfir allt land, og eru vlðast hvar 10—12 vindstig og snjókoma mikil á mörgum stöð- um. t gær var skóluiu lokað viða um land og lögreglan I Reykjavlk bað idlk að vera ekki að nauð- synjalausu úti vifi og að sækja börn sin I skóla, þvi þeim var illa stætt úti I öðru eins roki og var I gær. Miklar rafmagns- og slma- truflanir hafa verið á mörgum stöðum á landinu og valdið ýmiss konar erfiðleikum. Ekki er vitað um nein slys né alvarlegar skemmdir á mannvirkjum sökum veðurofsans. Markús A. Einarsson sagði blaðinu I gærdag, að djúp lægð færi nii yfir landið, og voru 12—15 vindstig & Suður- og Suðvestur- landi i gærdag. Vindurinn komst uppf 70—75hnuta á Stórhöfða, og snjókoma var viðast hvar. Þegar á daginn leið, versnaði veður á Norður- og Austurlandi, snjó- koma var mikil og 10-12 vindstig á mörgum stöðum. í veðurspá kl. 16:00 i gær, var gert ráð fyrir stormi og roki á öllum spásvæð- um, en veðurhæðin var sögð fara minnkandi, þegar á fimmtudag- inn liði. Markús sagði, að veðrið myndi fyrr batna vestanlands og sunn- an, en myndi smám saman ganga niður austanlands og norðan, er á daginn i dag liði. Jón Kristjánsson á Egilsstöðum sagöi, um miðjan dag i gær, að þar væri blindbylur og veðurhæð- in mikil. Veðrið versnaði mikið i fyrrinótt og gærmorgun sagði Jón, og i gær þurfti að loka skól- unum eftir hádegi. Menn muna ekki annað eins snjómagn síðan 1951 hér á Egils- stöðum, sagði Jón. Þó var snjólag þá ööruvisi, miklu jafnfallnari snjór. Erfitt er yfirfærðar i kaup- túninu, og má búast við að allir vegir séu ófærir Ut frá þvi. Hjá Marinó Sigurbjörnssyni á Tvær kynslóðir hafa búið við stöðuga verðbólgu Metið, 64%, var sett þegar árið 1917 Langt er nú orðið slðan orðið verðbólga hlaut þegnrétt I Is- lenzkri tungu, og hafa tvær kyn- slóðir tslendinga vart haft af öðru ástandi að segja I efnahagsmál- um, og nú eru ekki aðrir en öld- ungar, sem muna þá tið, er hér var stöðugt verðlag. Mönnum blöskrar að voniini hin öra verð- bólguþróun, sem hér varð á sfð- asta ári og er sagt að sé heims- met. En það er öðru nær. Við slá- um ekki einu sinni eigið met, þvi að árið 1917 var meðalverðhækk- un hér á landi 64%, og árleg með- alhækkun á árunum 1914 til '20 var um 27%. Þá er gengisfelling ekki heldur ný áf nálinni, þvi að árið 1920 var gengið fellt I fyrsta sinn, og þá um 20%. Þetta kemur fram I grein, sem Jón Sigurðsson hagfræðingur ritar i nýútkomin Fjármálatiðindi og nefnist Verð- bólga á tslandi 1914—1974. í grein sinni rekur Jón verð- bólguþróunina og leitast við að skýra hana, en hún er ávallt ofin úr margþættum erlendum og inn- lendum aðstæðum, og svo virðist sem verðbólguþróun hér á landi sé að mestu samhliða sams konar þróun i helztu viðskiptalöndum okkar, nema að verðbólga á Is- landi sýnist ávallt vera talsvert meiri en meðal grannþjóðanna á hverjum tima, og gildir þetta um allt timabilið, sem Jón f jallar um, eða 60 ár. Um verðbólguþróunina segir Jón: Þótt alltaf sé varasamt og jafn- an háð nokkru handahófi að skipta sögulegri þróun i ákveðin skeið eða timabil eftir einu eða fáum einkennum þjóðarinnar, sýnist mér eðlilegt að skipta verðlagsþróuninni hér á landi þessi sextiu ár i fjögur eða fimm timabil: 1. Fyrst eru árin sex, 1914—1920, sem voru mikið verðbólgu- timabil. Arleg meðalhækkun verðlags á þessum árum var nálægt 27%. Langmest var hún árið 1917, en þá var meðalverð- hækkun frá árinu áður 64%, sem er mesta verðhækkun á einu ári i þessari 60 ára röð, sem ég hef stykkjað saman. Verðhækkunin i heild varð þannig 315% á þessum sex ár- um. 2. Næst kemur svo ellefu ára timabil, 1920—1931, sem er rétt- nefnt verðhjöðnunartfmabil. Arleg meðalhækkun verðlags á þessum árum var tæplega 8%, mest árið 1921 — 29% verðlækk- un. 3. Þá erum við komin að kreppu- árunum og fjórða áratugnum yfirleitt, sem mér finnast rétt að nefna verðstöðnunartlmabil, með árlega meðalhækkun verðlags innan við 2% og aldrei meira en 6% árið 1937. 4. Þá nálgumst við nútiðina, þvi að frá 1939 má telja, að hér hafi verið samfellt verðbólguskeið. Styrjaldarárin skera sig úr, en árin fimm 1939—1944 var með- alhækkun verðlags tæplega 24% á ári. Arleg meðalverð- hækkun frá 1939 til 1973 er hins vegar nálægt 12 1/2%, en tæp- Framhald á bls. H Reyðarfirði fengum við þær upp- lýsingar, að þar væri leiðindaveð- ur, en ekkert ofsaveður, um 4—6 vindstig i verstu hryðjunum. Vegir eru þó allir ófærir, og mjólkurbfllinn var um tiu klst. að komast frá Egilsstöðum til Reyðarfjaröar, en snjóbfll flutti svo mjólk til Eskifjarðar. — Elleftu loðnubátar eru nú hér inni, sagði Marinó, en þeir voru með samtals 1750 lestir, og er verið að landa úr þeim. — Fólk fer hér ekki út að nauð- synjalausu, sagði Aðalsteinn Aðalsteinsson, fréttaritari blaðs- ins á Höfn i Hornafirði. Flestir komust þó til vinnu, en erfiðlega gengur að komast heim aftur, og skólar eru allir lokaðir. Þetta er fyrsta verulega snjó- koman og óveðrið á vetrinum, sagði Aðalsteinn, en til allrar hamingju eru allir bátar i höfn. Rafmagnið fór af Smyrlabjargar- virkjun, og er nú notazt við vara- diselrafstöðina, en rafmagns- skömtun er þó nauðsynleg og I sveitunum hér i kring er allt raf- magnslaust. Ekki er vitað, af hverju rafmagnið fór, en útilokað er að senda viðgerðarflokka til athugunar fyrr en veðrinu slotar. — t Vestmannaeyjum komst veðurhæðin i 14-15 vindstig I gærmorgun, en engin snjókoma var og snjórinn hér hefur minnk- að töluvert. Barnaskólanum var lokað, en allt er I lagi i höfninni, sagði Sigurgeir Kristjánsson, fréttaritari blaðsins. 1 þessi 25 ár, sem ég hef búið hér, hef ég aldrei séð bifreið fjúka á hvolf fyrr en I gær, sagði Sigur- geir. Þetta var fólksbifreið, og hUn tókst bókstaflega á loft, þar sem hún stóð á stæði hér fyrir ut- an, og hún er án efa stórskemmd. Viö ræddum við Sigurgeir kl. að ganga sex i gærkvöld, og sagði hann, að heldur væri veðrið að ganga niður. Um miðbik Suðurlands var ofstopaveður, og munu þar viða hafa orðið miklar skemmdir, en fregnir af þvi eru mjög óljósar, þar sem slmalinur hafa purpazt sundur, og er simasambandslaust frá Hvolsvelli austur um til Vik- ur, milli Vikur og Kirkjubæjar- klausturs og Kirkjubæjar- klausturs og Fagurhólsmýrar. Undir Eyjafjöllum er þorri bæja bæði simasambandslaus og rafmagnslaus, og talið er, að þar muni viðast hafa orðið eitthvert tjón. Kunnugt er, að þök tættust af mörgum byggingum á Stein- um, þar á meðal fjárhúshlöðu, fjósi, fjóshlöðu og verkfæra- geymslu, og viðar þar I grennd urðu skemmdir, þótt ókunnugt sé, hversu miklar þær voru. Gluggar munu sums staðar hafa svipzt úr husum, og talin eru dæmi þess, að fólk hafi flúið heimili sín. Grjóthrun var úr fjöllum i of- viðrinu, og á Núpakoti kom hnefastór hnullungur fljúgandi inn um glugga. Ostaðfestar fregnir herma, að i Vfk i Mýrdal hafi einnig orðið tjón I veðrinu, þök slitið af húsum og bflar jafnvel fokið. En allt er á huldu um tjónið þar, eins og viðar um miðbik Suðurlands vegna simasambandsleysis. Framhald á bls. 11

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.